You are on page 1of 10

Chnh sch hn mc tn dng Vit Nam

1. Thng tin chung Hn mc tn dng ch gii hn ln nht m mt ngn hng thng mi

c th cho khch hng ca mnh vay v hn mc ny do Ngn hng Nh nc quy nh v cc ngn hng khng c cho vay qu mc ny, v s nh hng ti kh nng chi tr Hng qu, Ngn hng Nh nc s giao mt hn mc cho tng t chc v qun l kim sot qu trnh thc hin hn mc tn dng . V iu quan trng l Ngn hng Nh nc s dng hn mc tn dng nh mt cng c thc thi chnh sch tin t nhm hn ch mc d n tn dng ti a n vi nn kinh t. Vit Nam, cc ngn hng c th mua bn hn mc tn dng vi mc ti thiu mt ln mua bn l 1 t ng, theo qui nh ti "Qui ch v mua bn hn mc tn dng gia cc t chc tn dng"
2. Thc trng ca vic iu chnh hn mc tn dng

Tng trng hn mc tn dng K hoch Thc t Nm 2006: Nm 2007:

2006 20%

2007 30% 37%

2008 25% - 27% 37%

2009 30% 37,7%

Trc tnh hnh lm pht c nguy c mc cao, trong 6 thng cui nm 2007 Ngn hng Nh nc s tip tc iu hnh linh hot chnh sch tin t kim ch mc gia tng tin t ph hp vi yu cu kim sot lm pht. C th:

Ht tin v, nhng vn gi n nh li sut v t gi, ng thi ch o cc t chc tn dng m rng cho vay vi tc hp l m bo p ng vn cho nhu cu sn xut kinh doanh c hiu qu. Tip tc r sot c ch va to iu kin cho cc khch hng vay, tip cn ngun vn trong ngn hng, ng thi kim sot tc cho vay sao cho c cht lng. Ngoi nhng yu t tc ng n lm pht nh tng gi lng thc, thc phm..., cng c nguyn nhn do lng vn u t nc ngoi c trc tip v gin tip vo nn kinh t trong thi gian qua kh cao. Ngn hng Nh nc phi a ra mt lng tin kh ln mua lng ngoi t ny. Gp phn kim ch lm pht, sp ti Ngn hng Nh nc s iu hnh chnh sch tin t ht tin v mc trung ho vi lng tin a ra, sao cho khi lng tin trong lu thng mc cn i vi tng gi tr hng ho, trn c s pht trin kinh t v tnh hnh lm pht thc t. Hin nay cc ngn hng thng mi c mt lng vn d tha kh ln do tc tng trng vn huy ng cao hn tng trng tn dng. Ngn hng Nh nc s c chnh sch ht lng tin d tha tm thi ny v nn c th s khng lm tng li sut trn th trng. Nm 2008: Chnh sch tin t (CSTT) lun ng vai tr quan trng trong nn kinh t. Nm 2008, th trng ngn hng trong nc tri qua nhng bin ng cha tng c v li sut, t gi... Thc hin chnh sch ti chnh tin t linh hot, hiu qu, lc tht cht......lc ni lng, ngnh ngn hng c nc gp phn quan trng trong vic kim ch lm pht, n nh kinh t v m, bo m an sinh x hi. Ngn hng Nh nc p dng nhiu cng c chnh sch tin t chn lm pht bao gm: Tng t l bt buc; pht hnh tn phiu; tng li sut; ni lng bin t gi VN tng gi so vi USD... Cc cng c ny trin khai nhm ht tin t lu thng nhng vn m bo tnh thanh khon cho nn kinh t v th trng, iu hnh linh hot t gi theo tn hiu th trng. ng thi, Ngn hng Nh nc tng cng cng tc thanh tra, gim st hot ng ca th trng ngoi hi v ca cc t chc tn dng, hn

ch tng trng tn dng qu nng c th gy mt an ton h thng ca cc t chc tn dng. Sau khi p dng chnh sch tht cht, Ngn hng Nh nc tng bc ni lng chnh sch tin t, mi tn mang nhiu mc ch ny nhm kp thi iu chnh gim li sut c bn, t l d tr bt buc, nng li sut tr cho tin gi d tr bt buc to iu kin cho cc t chc tn dng gim li sut cho vay. Trn thc t, mc li sut cho vay ngn hn ca cc ngn hng thng mi trong thng 12-2008 ph bin mc 12-13%/nm. C bit c ngn hng cho vay u tin i vi mt s d n xut khu... mc 1011%/nm. Ngn hng Nh nc ch ng p ng c hiu qu cc nhu cu vn phc v mc tiu tng trng hp l, ngn chn suy gim kinh t. So vi nm 2007, cc ch tiu vn tn dng u t cho: khu vc dn doanh, doanh nghip nh nc, xut khu, h ngho... u tng. D n xu ton h thng ch chim 3,5% tng d n tn dng. y l mt con s kh an ton trong hot ng ngn hng. Di s ch o ca Chnh ph, chnh sch tin t thng qua iu hnh li sut tin gi v li sut d tr bt buc kp thi gip ngn hng vt qua c thi k sng gi . n by gi c bn cc ngn hng hot ng n nh, li sut huy ng v li sut cho vay ca h thng ngn hng thng mi c phn dn tr li gn nh cui nm 2007. Chnh sch tt nhin cha th ni l cc chun nhng vic iu hnh ng quy lut ca kinh t th trng. Nn ti chnh quc gia khng sp , bo m cho s n nh v kinh t, chnh tr v x hi. l mi quan h nhn qu ca chnh sch tin t ng". Qua mt nm y sng gi nhng hot ng ca h thng ngn hng gp phn quan trng kim ch lm pht, hn ch nhp siu, duy tr tng trng kinh t. Th trng tin t gi c bnh n. Li sut, t gi bin ng mc hp l. Kh nng thanh khon ca cc t chc tn dng c m bo. Tn dng tng trng mc ph hp, p ng kp thi nhu cu vn cho tng trng kinh t. Hot ng ca cc t chc tn dng vn m bo an ton v c bc pht trin. Bng chng l n cui nm 2008, vn ch s hu ca ton h thng ngn hng tng 30% so vi cui nm 2007. c bit, trong nm 2008, c mt ngn hng thng mi c phn m chi nhnh hot ng ti nc ngoi. y cng l c s khng nh nm 2008 chng ta thnh cng nhiu hn tht bi. Nhng bn cnh thnh cng, Ngn hng Nh nc vn cn c thi im thiu nhp nhng, ng b trong qu trnh thc thi cc gii php iu hnh tin t. Th trng tin t, ngoi hi trong nhng thng u nm 2008 cn c

nhng bin ng nht nh. Cht lng dch v ngn hng cn bc l nhng bt cp, d nh nhng cng cn c s ch o chnh n kp thi hn na. Giai on ny iu hnh chnh sch tin t c hai khim khuyt ln:
nh hng thc hin cc gii php l ng nhng liu lng, thi

gian tin hnh cha thch hp, nhun nhuyn. Liu lng qu nhiu, cng thng cng mt lc, trong iu kin thanh khon ca cc ngn hng ang mc thp v cho vay d di t cc nm trc dn cho bt ng sn, chng khon. ng thi vi , cc NHTM li phi mua tri phiu Ngn hng nh nc, tng d tr bt buc, li sut chit khu to mt p lc ln, lm tnh hnh hi ri v li sut tin gi c ua nhau ln. Cn s phi hp gia chnh sch ti kho, chnh sch u t, xut nhp khu li cha c phi hp ng thi. Cng nhn li nhng thnh qu t c, tn ti, hn ch v bi hc kinh nghim trong hot ng ngn hng nm 2008, Thng c Nguyn Vn Giu khng nh "Chng ta hon ton c c s tin tng rng, bc sang nm 2009, di s lnh o ca ng, Nh nc, Chnh ph, h thng Ngn hng Vit Nam s tip tc vt qua thch thc, kh khn, hon thnh tt nhim v ca Ngnh, gp phn tch cc vo vic thc hin nhim v pht trin kinh t - x hi ca t nc trong nm 2009". Do tc tng ch s gi tiu dng cui 2007 v nhng thng u nm 2008 tng cao nn n cui thng 4, u thng 5/2008 mt lot ngn hng mt tnh thanh khon. Di s ch o ca Chnh ph, chnh sch tin t thng qua iu hnh li sut tin gi v li sut d tr bt buc kp thi gip ngn hng vt qua c thi k sng gi . n by gi c bn cc ngn hng hot ng n nh, li sut huy ng v li sut cho vay ca h thng ngn hng thng mi c phn dn tr li gn nh cui nm 2007. Tnh chung c nm, Ngn hng Nh nc 3 ln tng v 5 ln gim li sut c bn. Li sut ti cp vn, li sut ti chit khu cng c tn sut iu chnh tng ng. C ch iu hnh t gi ghi nhn nhng iu chnh cha tng c trong lch s. Bin c 3 ln ni rng, t +/-0,75% ln +/-3%; t gi bnh qun lin ngn hng c 2 ln iu chnh mnh, vo thng 6 v cui thng 12.

thc hin mc tiu kim ch lm pht, ch trong 3 tun u thng 2/2008, cc Ngn hng thng mi (NHTM) phi thc hin ng thi 4 quyt nh tht cht iu hnh chnh sch tin t ca NHNN. 1. Quyt nh tng t l d tr bt buc t 10% ln 11% , m rng thm phm vi tin gi d tr bt buc v NH Nng nghip & Pht trin Nng thn cng phi thc hin t l d tr bt buc mi. Theo t u thng 2/2008 tng cng c gn 20.000 t ng cc NHTM phi np d tr bt buc tng thm cho NHNN. 2. Ngy 15/2/2008 NHNN cng b quyt nh pht hnh 20.300 t ng tn phiu NHNN bt buc. Ba NHTM Nh nc c quy m ln nht mi ngn hng phi mua ti 3.000 t ng. Hai NHTM c phn thuc tp ng u phi mua 1.200 t ng v 1.500 t ng. Cc NHTM c phn thuc nhm gia phi mua 400 - 500 t ng/ngn hng. Khi Ngn hng nc ngoi c 9 chi nhnh phi mua t 100 t ng n 400 t ng. Hai ngn hng lin doanh phi mua 150 t ng/ngn hng. Khng ch nhng vy, cc NH phi mua 20.300 t ng tri phiu cng mt lc, gp t 20 n 40 ln so vi mc 500 t - 1.000 t ng tn phiu trong cc phin u thu thng k. iu c bit na, nu nh cc loi tn phiu trc y c giao dch trn th trng m vi NHNN c vay ti cp vn th quyt nh ln ny NHNN ni r l khng c vay ti cp vn. Do cc NHTM khi thiu ht tm thi thanh khon khng th s dng tn phiu mnh ang s hu vay ti cp vn ngn hn 1-2 tun ti NHNN. K hn ca tn phiu li kh di ti 364 ngy, hay gn 1 nm. 3. T thng 2/2008, cc loi li sut ch o ca NHNN tng cao hn trc. Theo , li sut c bn tng t 8,25%/nm ln 8,75%/nm; li sut ti cp vn tng t 6,5%/nm ln 7,5%/nm v li sut chit khu tng t 4,5%/nm ln 6,0%/nm. 4. NHNN ban hnh Quyt nh s 03/2008/Q-NHNN, ngy 1/2/2008 v sa i Ch th 03 v cho vay chng khon. Tri vi mong i ca cc NHTM, Quyt nh 03 cn tht cht cho vay chng khon hn so vi Ch th 03 trc y. Trc tin th trng tin t nng ln cha tng thy trong lch s nn kinh t Vit Nam, vn VND khan him. Trn th trng lin ngn hng hu nh

ch c ngi vay m khng c ngi cho vay. Trn th trng tin t cc NHTM lin tc bm ui nhau tng li sut huy ng vn ni t. Ch trong c 1 tun mt s NHTM iu chnh li sut ti 2-3 ln. y c coi l mc li sut cc k nguy him v n lm cho nhiu ngi nh n mc li sut tin gi ln qu cao cch y 20 nm khi xy ra cn v gn 6.000 qu tn dng v hp tc x tn dng, trong thi im lm pht ln ti 200% - 300% trong cc nm 1987 - 1988 nc ta. Tip theo, mt phn ng d di him thy v cng c coi l rt nguy him khi li sut nghip v th trng m v li sut lin ngn hng tng cao chng mt. c bit li sut lin ngn hng ngy 15/2/2008 ln ti 30,1%/nm; ngy 18/2/2008 lp mt k lc mi khi ln ti 33%/nm, ngy 19/2/2008 k lc cao hn na ln ti 43%/nm Li sut th trng m qua u thu giy t c gi ngn hn ti NHNN ln ti 10% thm ch 15%/nm cho k hn vay ch c 2 tun, gp 2-3 ln mc li sut bnh thng. Th trng cng n mc ngy 22/2/2008 NHNN phi bm thm 6.000 t ng qua nghip v th trng m cho mt s NHTM trng thu, vi li sut ti 13%/nm ca k hn 14 ngy, gim 2% so vi mc 15%/nm ca ngy 21/2/2008. Tnh tng cng ch trong 1 tun, NHNN phi bm ra ti 39.000 t ng, mc h tr thanh khon cha tng c trong lch s can thip ca NHNN t trc n nay, bng trn 50% so vi mc 61.133 t ng mua vo giy t c gi ngn hn ca c nm 2007. Tuy nhin hu nh ch c cc NHTM Nh nc, mt s t NHTM c phn quy m ln, mt s chi nhnh Ngn hng nc ngoi c iu kin ang s hu tn phiu NHNN v Tn phiu Kho bc Nh nc, tri phiu th TP.HCM, th mi c c hi vay vi khi lng ln vn , cn phn ng cc NHTM c phn th khng. Do cc NHTM c phn quy m nh v trung bnh phi i vay li trn th trng lin ngn hng khon vay ca cc NHTM vi li sut t 30% n 43%/nm, gp 2 3 ln li sut h vay c ca NHNN. Khng phi lm g, cc NHTM Nh nc kim c cc khon li ln. Mt tnh trng vn chy lng vng y li sut ln cao trong nn kinh t hin nay, r rng tc ng tiu cc chung n tng trng GDP, n hiu qu nn kinh t v tnh an ton ca h thng NHTM.

Trong lc bc tranh kinh t th gii hu khng hong ang dn hnh thnh, mc tiu va m bo tc tng GDP, va gii quyt c nhng h ly ca tng trng nhanh t Vit Nam trc nhng bi ton kh. Nm 2009: NHNN cng b mc tng trng tn dng ca cc NHTM n ht qu 3/2009 t 28%, st ngng mc tiu nm 2009 l 30%. Qua phn tch, chng ti thy, mc d d n tn dng tng kh cao; tuy nhin, lm pht vn trong tm kim sot. Nu so vi thng 12/2008, CPI tnh n cui thng 9 tng 4,11%. Cho d CPI thng 9 tng cao hn so vi cc thng u nm 2009, nhng ch mc 0,62% v ch yu l do gi mt s hng thit yu trn th trng th gii tng v nhu cu tng t bin v mt s hng ho, dch v vo nhng ngy l c bit nh Quc khnh, l khai ging nm hc mi, l Vu Lan, v Tt Trung thu. Nh vy, vic tng ch s gi tiu dng trong thi gian qua vn mc ht sc an ton.

Nn kinh t ca chng ta thot khi thi k kh khn nht v ang dn ly li tng trung, GDP tng u qua cc qu t 3,14% (qu 1) n 4,46% (qu 2) v 5,76% (qu 3) l nh chnh sch h tr li sut v s tng trng tn dng trong thi gian qua. Chc chn rng, thi gian ti, nn kinh t vn tip tc cn vn cho u t pht trin a GDP c nm t t nht 5% nh ch tiu k hoch c Quc hi thng qua. chng suy thoi, tng trng tn dng ca hu ht cc nc u cao hn cc nm trc y. Trung Quc, t l ny n nay vo khong 40%. V vy, chng ta khng th kim ch s pht trin ca nn kinh t c nh mc tng trng tn dng 30% mt cch ch quan, trong khi tng trng

tn dng cha gy ra hiu ng ng lo ngi v lm pht. Hay ni cch khc, chc chn NHNN s tip tc c s iu chnh thch hp v hot ng ca cc ngn hng thng mi vn tip tc n nh. Theo bo co ca NHNN, tng phng tin thanh ton ca c nm 2009 c tng 28,67% so vi thng 12/2008; huy ng vn tng 28,7%; tn dng vi nn kinh t tng 37,73% (vt mc tiu tng trng tn dng 30% ra). Hot ng ca h thng cc t chc tn dng bo m an ton, n nh, duy tr c kh nng thanh khon. Vn ch s hu ca ton h thng cc t chc tn dng tng 31,9% so vi cui nm 2008; tng ti sn tng 26,49%, chnh lch thu - chi tng 53,09%, n xu chim 2,2% tng d n. Cng theo NHNN, mc li sut sau khi c h tr tng ng li sut cho vay bng USD v thp hn li sut tin gi c k hn tc ng lm tng trng tn dng mc cao, gy sc p tng li sut v t gi. iu ny cng c th pht sinh cc hin tng khch hng vay li dng c ch trc li, vay ngn hng ny gi li ngn hng khc nhm thu chnh lch li sut m khng a vn vay vo sn xut - kinh doanh. Vic ni lng chnh sch tin t, nht l thc hin c ch h tr li sut khin cho tng phng tin thanh ton v d n tn dng ang mc cao, nh hng n vic kim sot lm pht, n nh li sut trn th trng v s ko di sang nm 2010 do tr ca tc ng chnh sch tin t. l cha k, tc tng ngun vn huy ng ca cc t chc tn dng thp hn tc t tng trng d n tn dng, gy kh khn cho cc t chc tn dng trong vic cn i vn. Nm 2010 Thc trng nn kinh t nhng im thun li v kh khn trong vic s dng cc chnh sch tin t nm nay: Thun li: Nhng kt qu t c ca nm 2009 to nn tng tt cho nm 2010, nh tng trng kinh t 5,32% - mc tng n tng ca khu vc v th gii, kh nng chng lm pht tt, c ti 18/25 ch tiu ln ca nn kinh t t v vt k hoch ra t u nm 2009 Nn kinh t th gii ang tip tc ti cu trc v dn phc hi s c nhng tc ng tch cc. Kh khn: Mt l, tnh n nh v vng chc ca cc cn i v m cha cao.

Hai l, nn kinh t hng n mc tiu tng trng v pht trin l chnh, nn lng vn s cn nhiu, to iu kin cho lm pht tr li. Ba l, khi ti cu trc kinh t th gii, tt yu s o thi nhiu lao ng, gim vic lm, nh hng ti sc mua, tc ng ti nn kinh t ph thuc nhiu vo xut khu nh Vit Nam. Bn cnh , nhng kh khn trc mt v lu di ca nn kinh t vn cha c ci thin ng k, nh c cu nn kinh t cn nhng bt cp, h tng km, cht lng lao ng cha cao, th tc hnh chnh vn cn phin h, phc tp... Vo ngy 27/12/2009 ti hi ngh do Ngn hng Nh nc Vit Nam t chc Thng c Ngn hng Nh nc (NHNN) Nguyn Vn Giu thng bo, nm 2010 NHNN s nh hng tng phng tin thanh ton v d n tn dng i vi nn kinh t tng khong 25% trong nm 2010, thp hn so vi mc 37,7% nm 2009. Ch tiu ny c t ra nhm kim sot mc lm pht nm 2010 tip tc gi mc mt con s. Tuy nhin, doanh nghip cng khng v th m lo ngi nm 2010 vay tin s kh khn. Ngoi gi tr tuyt i tng do d n ca ton h thng ngn hng tng mnh trong nm 2009, con s 25% ch l khung nh hng ch khng phi mc p t cho ton b cc ngn hng. Da vo din bin thc t t th trng, NHNN c th iu chnh linh hot. Tng trng tn dng ca h thng ngn hng thng 2 va qua tng 1,14%, cao nht trong vng 3 thng qua khi thng 1 ch tng 0,26%, thng 12/2009 ch tng 0,72% (trc , s liu Ngn hng Nh nc c tnh tng trng tn dng trong thng 1/2010 khong 1%).. Xu hng ny d bo s mnh ln t thng 3. Din bin tng trng tn dng nhng nm gn y cho thy, thng hai thng u nm c mc tng thp hn so vi cc thng cn li. y cng l thi im chuyn giao cc k hoch kinh doanh vi cc ch tiu cho nm mi ca ngn hng v doanh nghip, cng nh c nh hng t cc k ngh l kh di. Trong hai thng u nm nay, tng trng tn dng tnh chung c tng 1,4%; hai thng cng k nm 2009 cng ch tng 1,82%; c bit trong nm 2006 l mc gim 1,45%. Trong nm 2009, tng trng tn dng bt u tng mnh t thng 3 v duy tr mc cao trong qu 2. Nm nay, d bo tng cng s bt u mnh hn t thng 3 ny.

C s cho d bo trn l thanh khon ca h thng ngn hng c ci thin. Nu trc Tt Nguyn n, vn kh dng d tha ca h thng khong 13.000 t ng, th hin c khong 30.000 t ng. ng ch , khi Ngn hng Nh nc chnh thc cho vay trung v di hn theo c ch tha thun, ngn hng v doanh nghip, ngi vay vn c iu kin thun li hn gp nhau, khi thng nhanh hn ngun vn cho sn xut kinh doanh v tiu dng.

Cng theo thng tin t Ngn hng Nh nc, ngun vn huy ng ca h thng ngn hng trong hai thng u nm 2010 gim 0,17%. iu ny c nh iu hnh gii thch l c t s st gim mnh ca lng tin gi t cc t chc kinh t (gim 5,94%), do cc doanh nghip tp trung tng u t t u nm. iu ny cng thng thy nhng thng u nm trc y. B li, lng tin gi ca dn c trong thng 1 v 2 va qua tng mnh tr li (tng 5,57%). Mt ngun vn b sung khc cho cc t chc tn dng u nm ng k l t quyt nh gim mnh t l d tr bt buc bng ngoi t t 7% xung cn 4% i vi k hn di 12 thng, t 3% xung 2% i vi k hn trn 12 thng. iu chnh ny lm tng ngun vn cho vay khong 500 triu USD (tng ng vi khong 9.000 t ng) cho cc t chc tn dng, gip gim chi ph huy ng vn khong 0,1% v tc ng n nh t gi. Lin quan n cht lng tn dng ca h thng ngn hng, Ngn hng Nh nc cho bit, cui nm 2009 t l n xu l 2,03%, n thng 2/2010 khong 2,09%. http://www.ocb.com.vn/newsdetail-lag-1-tid-2-id-87.html