P. 1
Lekts Sport

Lekts Sport

|Views: 314|Likes:
Published by Amaraa Bat

More info:

Published by: Amaraa Bat on Apr 10, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/02/2015

pdf

text

original

Áàòëàâ: ЕЭТ-ийí ýðõëýг÷……………/Ю.

Íаíдиíцýцýг/
Ëåêö 1
Õóгацаа 90’ Çààõ àí ãè 1-ð êóðñ
Ñàãñàí Ạì Ạãè é í òóõàé
¯ ¿ñýë: 1891 î í î î ñ ÀÍ Ó-ä ýãö áî ñî î õàí àä áàéðëóóëñàí ÷óëóóí öàãèðàãò Ạì Ạãèéã ø èäýæ
î ðóóëàõ òî ãëî î ì òî ãëî æ áàéñí ààñ ¿¿äýí ñ¿¿ëä í ü Ñï èðèí ôèëäû í êî ëëëåæèéí áàãø Ï æ.
Í åéñì è çààëí û òàãòàí äýýðýýñ æèì ñí èé 2 ñàãñ áàéðëóóëààä Ạì Ạã ø èä¿¿ëýõýä òàãòí û
º í äº ð í ü 3ì 05 ñì áàéñàí . Ýí ý õýì æýý î äî î õ¿ðòýë õàäãàëàãäàí ¿ëäñýí .
Ñàãñàí Ạì Ạãèéã äýëõèé äàÿàð õº ãæ¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð 1932 î í ä î ëî í óëñû í ñàãñàí
Ạì Ạãèéí õî ëáî î /ÔÈÁÀ/ áàéãóóëàãäñàí . 1936 î í ä 1936 î í û Áåðëèí èé î ëèì ï èéí í ààäì ààñ
î ëèì ï èéí õº òº ëẠðò î ðñî í .
1950 î í ä Àðãåí òåí ä ýðýãòýé÷¿¿äèéí , 1953 î í ä ×èëè- ýì ýãòýé÷¿¿äèéí ÄÀØ Ò àí õëàí
çî õèî ãäñî í .
Ì àí àé î ðî í ä 1940 î í î î ñ ýõëýí ì àí àéä óðèãäàí àæèëëàæ áàéñàí ì ýðãýæèëòýí ã¿¿ä ÷º ëº º ò
öàãààðàà ñàãñàí Ạì Ạã òî ãëî æ ýõ ¿ñâýð í ü òàâèãäñàí .
1962 î í ä Ì î í ãî ëû í ñàãñàí Ạì Ạãèéí ñî í èðõî ã÷äû í õî ëáî î áàéãóóëàãäñàí . Àí õí û
òýì öýýí ¿¿ä 1954 î í ä î í î î ñ ýõëýí çî õèî ãäñî í .
1994 î í ä Ì ÑÁÕ ø èí ý÷ëýãäýí áàéãóóëàãäàæ 2000 î í ä Àçèéí ÑÁÕ-í û 44 äýõü ì àí î ëî í
óëñû í ñàãñàí Ạì Ạãèéí 144 äýýõü ãèø ¿¿í î ðí î î ð òóñ òóñ ýëññýí . 1994 î í î î ñ Ñàãññí
Ạì Ạãèéí Ëèã-èéí ñàí àà÷ëàí çî õèî í áàéãóóëàí ÿâóóëæ áàéí à.
Ñàãñàí Ạì Ạãè é í òî ãëî õ ä¿ðì ýýñ
 Í ýã áàã 7-10 õ¿í èé á¿ðýëäýõ¿¿í òýé, ¿í äñýí òî ãëî ã÷ í ü 5 õ¿í áàéí à
 10 ì èí óòààð 4 ¿å òî ãëî í î .
 Áàãóóäû í î í î î òýí öâýë í ýì ýëò 5 ì èí óòààð ÿëàã÷èéã òî äî ðòî ë òî ãëî ëò ¿ðãýëæèëí ý.
 Ñàãñàí ä Ạì Ạã î ðâî ë 2 î í î î º ãí º .
 3 î í î î í û ø óãàì û í ãàäí ààñ ø èäñýí Ạì Ạã öàãèðãàí ä î ðâî ë 3 î í î î º ãí º .
 1-3 î í î î º 㺠õ òî ðãóóëèéí ø èäýëò¿¿äòýé
 1 î í î î í û òî ðãóóëû í ø èäýëòèéã äî âòëî ãî î í û ¿åä ýñðýã áàãèéí òî ãëî ã÷ àëäàà
ãàðãàâàë º ãí º .
 3 î í î î í û òî ðãóóëèéí ø èäýëòèéã 3-û í ø èäýëòèéí ¿åä õàì ãààëàã÷ààñ àëäàà ãàðãàâàë
º ãí º .
 Òàì èð÷èí 5 óäàà õóâèéí àëäàà ãàðãàâàë òýð óäààãèéí òî ãëî ëòî î ñ õàñàãäàí à.
 Áàãèéí àëäàà 5 áî ëñî í òî õèî ëäî ëä ø ¿¿ã÷ òî ðãóóëèéí ø èäýëò¿¿äèéã º ãí º .
 Òî ðãóóëèéí òàëáàéä 3 ñåêóí ä Ạì Ạãòýé áàéâàë Ạì Ạã õóðààãäàí à.
 Òàì èð÷í û ã ñî ëèõî ä 24 ñåêóí äû í äî òî ð àì æèæ õèéí ý.
 Ñî ëèëöî î õèéõ õóãàöààí ä àì æààã¿é áî ë ì èí óòû í àì ðàëò º ãí º .
 Áº ì Ạãèéí òî ãëî ëòî í ä î ðóóëàõàä 1 ñåêóí äýä áàãòààí à.
 Òî ãëî ã÷èä 5 ñåêóí äýýñ èë¿¿ õóãàöààãààð Ạì Ạã áàðüæ áî ëî õã¿é
 Òº âèéí ø óãàì û ã 8 ñåêóí äû í äî òî ð äàâæ ýñðýã á¿ñýä ø èëæèõ ¸ ñòî é.
 Ñï î ðòû í áóñ àëäàà ãàðãàüàë òåõí èêèéí àëäàà ãýæ òî î öí î .
Òýì öýýí è éã ÿâóóëàõ ñèñòåì
Ñï î ðò òî ãëî î ì û í ñèñòåì èéí 3 ¿í äñýí ñèñòåì ýýð ÿâóóëäàã. ¯ ¿í ä: òî éðãèéí ñè ñòåì , õàñàãäàõ
ñèñòåì , õî ëèì î ã ãýñýí ñèñòåì ¿¿ä áàéí à.
Àëü ñèñòåì ýýð òýì öýýí èéã ÿâóóëàõ í ü òýì öýýí èé õýì æýý, çî ðèëãî , ì àòåðèàëëàã áààç
î ðî ëöî ã÷äû í áýëòãýëèéí òº âø èí , òåõí èê, òàêòèêèéí ÷àäâàð çýðýã ç¿éëýýñ õàì ààðàãäàí à.
1. Òî é ðãè é í ñè ñòåì è é ãè ÿâóóëàõ àðãà í ü: Ýí ý ñèñòåì í ü ýõí ýýñ í ü ñ¿¿ëèéí áàéð
õ¿ðòýë á¿õ áàãèéã áàéð ýçë¿¿ëæ ä¿í ã ãàðãàæ áî ëäî ãî î ðî î àø èãòàé. ß ëàí ãóÿà î ëî í
áàã òàì èð÷èä î ðî ëöî õ ¿åä òýì öýýí óäààí õóãàöààãààð ¿ðýãæëæëýõ áî ëäî ã í ü
äóòàãäàëòàé. Ýí ý ñèñòåì èéã ÿâóóëàõàä á¿ãä õè÷í ýýí òî ãëî ëò ÿâóóëàõ ãýäãèéã äàðààõ
òî ì ú¸ î ãî î ð î ëäî ã.
=
A(A −1)
2

À ¿ñãýýð òýì öýýí ä î ðî ëöî õ áàãèéí òî î ã òýì äýãëýí ý. Òî ãëî ëòû í î í î î ã äàðààõ
ì àÿãààð õèéí ý. ¿¿í ä òýì öýýí ä î ðî ëöî õ á¿õ áàãèéí òî î ã 2-ò õóâààæ, 2-ð õàãàñààñ í ü
äýñ äóãààðààð í ü äî î ø öóâóóëæ áè÷í ý. Õàðèí ñ¿¿ëèéí òýãø òî î ã áè÷èõã¿é.
Öóâðóóëæ áè÷ñýí òî î í óóäû í õàà àðààð áî ñî î ø óëóóí òàòí à. Áî ñî î ø óãàì û í ÷èã äî î ä
òàëä í ýãèéí òî î ã òàâüæ ø óãàì û í àð òàëààð ì º í äýñ äóãààðû í äàãóó, áî ñî î ø óãàì û í
óðä òàëààð áè÷èãäñýí òî î í óóäû í õàðàëäàà äýýø öóâðóóëàí çî õèõ òî î í óóäàà òàâèàä
àðààð í ü äàõèí áî ñî î ø óãàì òàòí à. Áî ñî î ø óãàì û í ÷èã äýýä òàëä äóãààð ¸ ñî î ð
î í î ãäî æ áàéãàà òî î ã òàâèí ø óãàì û í àðààð äàõèí äî î ø óðóóäóóëàí óðäàõ òî î í û
õàðàëäàà òàâèõ ì ýòýýð áè÷í ý.ýí ý ì àÿãààð 1-í òî î áî ñî î ø óãàì û í äýýä òàëä òàâèãäàõ
õ¿ðòýë äýýðõ ì àÿãààð ¿ðãýëæëýí áè÷í ý.
2. Õàñàãäàõ òýì öýýí èé ñèòåì è é ã ÿâóóëàõ: ýí ý ñèñòåì èéí àãóóëãà í ü òî ãëî î ä
õî æèãäñî í áàã òýð òýì öýýí èéã Ạðì º ñº í õàñàãäàí à. Õàñàãäàõ ñèñòåì í ü î ëî í áàãèéã
öº º í º äº ð òî ëî ëòî í ä áàãòààí äóóñãàäàãààðàà î í öëî ãòî é. Õàðèð áàã á¿ðèéã õ¿÷ýýð í ü
õàí ãàëòòàé ø àëãàðóóëæ ÷àääàãã¿é í ü òýì öýýí ä î ðî ëöñî í á¿õ áàãèéã áàéð
ýçë¿¿ëýõýõä òº ⺠ãòýé áàéäãààðàà äóòàãäàëòàé áàéäàã. Òî ãëî õ á¿õ áàãàà äýñ äóãààðààð
í ü äî î ø öóâðóóëàí áè÷ýýä 2 äóãààð º äº ð òî ãëî õ áàãèéã 2 òýí ö¿¿ õóâààí öóâðóóëæ
áè÷ñýí òî î í û í õî î äýýðýýñ áà äî î ðî î ñ òýí ö¿¿ãýýð í ü àâàí ¿ëäýýí ý. Äóí ë í ü ¿ëäñýí
òî î í óóäû ã äýýðýýñ í ü õî ¸ ð õî ÷ðî î ð í ü õî ëáî í í ýãä¿ãýýð º äº ð òî ãëî õ õî ñóóäû ã
ãàðãàí à. ß ì àð ÷ î í î î ã õèéõäýý äýýðýýñ í ü õî ¸ ð õî ÷ðî î ð í ü õî ëáî æ òýð º äº ð í ü
òî ãëî õ áàãèéí õî ñóóäû ã õèéõ æóðì û ã çààâàë áàðèì òëàõ ¸ ñòî é.
3. Õî ëè ì î ã ñè ñòåì ýýð òýì öýýí èé ã ÿâóóëàõ: òî éðãèéí áà õàñàãäàõ ñèñòåì ¿¿äèéã 2-
ëàí ã àø èãëàí ýí ý òýì öýýí èéã ÿâóóëæ áî ëäî ã. Ýí ý õî ëèì î ã òýì öýýí èé æóðàì ä î ëî í
áàã î ðî ëöî õ ¿åä öº º í õî í î ãèé äî òî ð òî ãëóóëæ ýõí èé õýä õýäýí áàéðû ã òî äî ðõî é
ãàðãàõ ø ààðäëàãàòàé ¿åä õýðýãëýääýã. ¿¿í ä: òî ãëî ëòû ã õàñàãäàõ ñèñòåèýýð ÿâóóëæ
ýõëýýä , ýõí èé õýäýí áàéðû ã ýçë¿¿ëýõ ø ààðäëàãààñ õàì ààð÷ àëü í ýãýí º ä𺠺 ñ ýõëýí
õî æèãäî î ã¿é áàéãàà áàãóóäû ã äàõèí ñóãàëàà õèéëãýí òéî ðãèéí ñèñòåì ýýð ÿâóóëí à.
Ýí ý õóâèëáàðààð òî ãëî ëòû ã ÿâóóëàõàä õàñàãäàõ ñèñòù ì ýýð òî ëãëëóëàõ ýõí èé
º äð¿¿äèéí î í î î ã õéèõýä õàñàãäàõ ñèñòåì ýýð òî ãëî õî ä õýðýãëýäýã òî ì ú¸ î ã àø èãëàõ áà
òî éðãèéí ñèñòåì ýýð òî ãëóóëààä ãðóï ï ýä õóâààí ãðóï ï òóñ á¿ð äî òî ð í ü õàñàãäàõ
ñèñòåì ýýð òî ãëóóëààä , ãðóï äýý 1-ð áàéð ýçýëñýí áàãóóäààð ø èãø ýý òî ãëî ëòû í ãðóï ï
õèéæ õî î ðî í ä í ü òî éðãèéí ñèñòåì ýýð òî ãëóóëàí çî õèõ áàéðû ã ãàðãàæ º ãí º . Ýí ý í ü
õî ëèì î ã ñèñòåì ýýðòýì öýýí èéã ÿâóóëàõ áà áàñ í ýã õóâèëáàð þ ì .
Ì º í ãðóï ï òóñ á¿ðä í ü òî éãðèéí ñèñòåì ýýð òî ãëóóëæ í ýãä¿ãýýð áàéð ýçýëñýí áàãóóäû ã
ø èãø ýý òî ãëî ëòû í ãðóï ï ýä î ðóóëàí , äî òî ð í ü õàñàãäàõ ñèñòåýýð òî ãëóóëæ áî ëäî ã áàéí à.
Òýì öýýí èéã ÿì àð ñèñòåì ýýð ÿâóóëàõ òóõàé òýì öýýí èé çààвàðò òî äî ðõî é òóñãàí î ðóóëàõ
¸ ñòî é.

Бîëîвñðóóëñаí багш:......................../Б.Баòбааñаí/


Áàòëàâ: ЕЭТ-ийí ýðõëýг÷……………/Ю.Íаíдиíцýцýг/
Ëåêö 2
Õóãàöàà 90’ Çààõ àí ãè 1-ð êóðñ
Âî ëåé áî ë
¯ ¿ñýë: ÀÍ Ó-ä Ì àññà÷óñåòå ì óæèéí áèåèéí òàì èðû í áàãø Â.Ì î ðàí õýðãëýë ì àòåðèàë,
õºðºíгº ìºíгº бага шааðдаõ ýíгийí òîгëîîì бий бîëîõûг зîðüж “БªÌБªÃ” гýñýí óòгаòай
“ÂÎËЕÉБÎË” õýìýýí òîгëîîиûг бий бîëгîñîí.
1896 î í ä Âî ëåéáî ëû í àí õí û òî ãëî ëòû ã çî õèî í áàéãóóëæ 1897 î í ä 10 ç¿éëòýé àí õí û
ä¿ðì èéã áî ëâñðóóëñàí .
1964 î í ä Òî êèî ãèéí î ëèì ï èéí í ààäì ààñ î ëèì ï èéí õº òº ëẠðò î ðñî í .
1947 î í ä Ï àðèñò î ëî í óëñû í âî ëåéáî ëû í õî ëáî î ã áàéãóóëñàí .
Ì àí àé î ðî í ä 1921 î í î î ñ ýõëýí ÇÕÓ-ñ óðèãäàí èðñýí ì ýðãýæèëòýí ¿¿ä âî ëåéáî ëû í
Ạì Ạ㺠º ð òî ãëî äî ã áàéñàí í ü õ¿¿õýä çàëóó÷óóäû í äóí ä èõýýð äýëãýð÷, 1928 î í î î ñ
âî ëåéáî ëû í òàëáàéí óóä î ëí î î ð áàéãóóëàãäàæ, 1940 î í î î ñ àí õí û òýì öýýí ÿâàãäàæ ýõýëñýí .
1957 î í ä î ëî í óëñû í áî ëåéáî ëû í õî ëáî î í û 50 äàõü ãèø ¿¿í î ðí î î ð ýëñýæ ì º í î í ä
ì î í ãî ëû í Âî ëåéáî ëû í õî ëáî î áàéãóóëàãäñàí .
Ì î í ãî ëû í âî ëåéáî ë÷èä 1962 î í î î ñ ÄÀØ Ò, 1994 î í î î ñ Àçèéí òî ãëî ëòî í ä , 1998 î í î î ñ ç¿¿í
Àçèéí àâàðãà ø àëãàðóóëàõ òýì öýýí ¿¿äýä î ðî ëöî æ ýõýëñýí .
1996 î í ä âî ëåéáî ëû í Ëèã-èéí òýì öýýí ¿¿ä ÿâàãäàæ áàéí à.
Âî ëåéáî ë û í òî ãë î ë òû í ä¿ðì ýýñ:
 Í ýã áàã 8-12 õ¿í èé á¿ðýëäýõ¿¿í òýé, ¿í äñýí òî ãëî ã÷ í ü 6 õ¿í áàéí à.
 25 òî î ãî î ð áà 5 ýýëæ òî ãëî í î .
 Ø èéäâýðëýõ ýýëæèéí òî ãëî ëò 15 òî î ãî î ð ÿâàãäàí à.
 Òî ãëî ëòû ã çààâàë çààâàë 2 î í î î í û èë¿¿üýéãýýð äóóñãàí à.
 8 áà 16 òî î í äýýð ø ¿¿ã÷ýýñ òåõí èêèéí òàéì / Î ÓÒýì öýýí ä/ º ãí º .
 Í ýã ýýëæèéí òî ãëî ëò äýýð äàñãàëæóóëàã÷ 2 õ¿ðòýë òàéì àâ÷ áî ëí î
 Ñî ëèëöî î õèéõ õóãàöààí ä àì æààã¿é áî ë ì èí óòû í àì ðàë º ãí º .
 Áàã á¿ðä Ëåáî ð /÷º ëº º ò òî ãëî ã÷/ òî ãëî ã÷ áàéí à.
 ׺ ëº º ò òî ãëî ã÷ çº âõº í àðû í á¿ñèéí òî ãëî ã÷òî é ñî ëèëöî î õèéí ý,
 ׺ ëº º ò òî ãëî ã÷ çº âõº í í ¿¿ðí èé áà äî âòî ëãî î í û ø óãàì 2-û í õî î ðî í ä î ðæ ãàðí à.
 ׺ ëº º ò òî ãëî ã÷ áóñàä òî ãëî ã÷äî î ñ º º ð º í ãèéí õóâöàñòàé òî ãëî í î .
 ׺ ëº º ò òî ãëî ã÷ äî âòëî õ öî õèëòû í ¿éëäýë õèéâýë àëäààí ä òî î öí î .
 Äàâóóëòû ã í ¿¿ðí èé ø óãàì û í àëü ÷ õýñãýýñ äàâóóëí à.
 Äàâóóëòû ã 3 ñåêóí äýä áàãòààí äàâóóëí à. Äàâóóëòû í Ạì Ạã òî ð õõ¿ðýýä äàâñàí
òî õèî ëäî ëä òî ãëî ëò ¿ðãýëæèëí ý.
 Òî ãëî ëòû í ¿åä òî ãëî ã÷èä òî ðî í ä õ¿ðâýë àëäààí ä òî î öí î .
 Äóí ä ø óãàì û ã õ¿éòýí óëààð áî ëî í º ñãèé㺠º ð ãèø ãýâýë àëäààí ä òî î öí î .
Áýëòãýõ ¿å
Âî ëåéáî ëä, òî ãëî ëòû í òåõí èêèéí áàðàã õýñýã á¿ðä õàì ààòàé åðº í õèé í ýã ç¿éë áàéäàã. Ýí ý
í ü áýëýí áàéõ ¿å þ ì . Áº ì Ạ㺠í ä çî õèõ ¿å î éðòî æ, öààø äû í ¿éë÷èëãýý õèéõèéí òóëä
òî ãëî ã÷ õ¿í ýñðýã òàëû í áî ëî í , º º ðèéèí áàãèéí òàì èð÷äû í õº äº ë㺠º í èéã ÿì àãò àæèæ
áº ì º áãèéã çî õèî ãäî í í èñýõ ýõí èé áàéäëààð í ü öààø äû í çàì áî ëî í òýð Ạì Ạáãèéã õààí à
õ¿ëýýæ àâàõ áàéðû ãóðüäààñ çº âº º ð ñî í ãî í àâàõ ¸ ñòî é. ¯ ¿í èéã áýëòãýõ ¿å ãýí ý.
Äàì æóóëàëòû í òåõí èê
Áº ì Ạã äàì æóóëàëò áî ë âî ëåéáî ëû í òî ãëî ëòû í ãî ë õýñýã í ü þ ì . Ýí ý õ¿ëýýí àâàëò áà
äàì æóóëàëò ãýäýã 2 ç¿éëèéã º º ðòº º áàãòààõ áî ëî â÷ òî ãëî ëòû í ä¿ðýì ¸ ñî î ð Ạì Ạãèéã
òî ãòî î æ áî ëäî ãã¿éòóë ýäãýýð í ü ¿ðãýëæèëñýí í ýã á¿õýë ç¿éë þ ì . Áº ì Ạã äº ì æóóëàëò í ü
áàéðí ààñàà áà õº äº ë㺠º í äóí ä î ëî í ÿí çû í áýëäýõ áàéäëààñ ÿí ç á¿ðèéí àðãààð ã¿éöýòãýãääýã.
Äàì æóóëàëòû í º ì í º õ ãàð áà ò¿¿í èé Ạì Ạ㺠í ä õýðõýí õ¿ðýõ î í öëî ã áàéäëóóäààñ õàì ààð÷
á¿õ äàì æóóëàëòóóäû ã äýýðýýñ áà äî î ðî î ñ äàì æóóëàõ äàì æóóëàëò ãýæ 2 òî ì á¿ëýãò
õóâààäàã.
Äýýðýýñ àâ÷ äàì æóóëàõ í ü äî âòëî õ ¿éë÷èëãýýí èé õóâüä õ¿í º º ðèéí ñàí ñàí ãàçàðò Ạì Ạãèéã
÷èãë¿¿ëýõýõä àø èãòàé áàéäàã.
Äî î ðî î ñ äàì æóóëàõ àðãà í ü äî âòî ëãî î í û õ¿÷ ãýí ýòèéí ñàí àì ñààðã¿é ç¿éë èõýññýí ó÷ðààñ
ñ¿¿ëéèí ¿åä èõ äýëãýð÷ áàéãàà àðãà þ ì .
Äî âòî ë ãî î í û òàê òèê
Âî ëåéáî ëû í òî ãëî ëòû í òåõí èêèéí çàðèì õýñýã äàâóóëàëò äàì æóóëàëò äî âòëî õ çî õèõ çýðýã
í ü äî âòî ëãî î í èé õýðýãë¿¿ðò î ðäî ã. Äî âòî ëãî î í èé òàêòèê í ü õóâèéí _ á¿ëýã, áàãèéí ãýæ
õóâààäàã .
Òî ãëî ë òû í òàê òè ê
Ýñðýã áàãàà õî æèõû í òóëä õóüèéí áà á¿ëýã òî ãëî ã÷äû í áî ëî í áàãèéí ¿éë÷èëãýýã í ýãýí
÷èãëýëòýé áî ëãî í í èéö¿¿ëýí çî õèî í áàéãóóëàõû ã òî ãëî ëòû í òàêòèê ãýí ý. Òî ãëî ëòû í çî õèî í
áàéãóóëàëòàé í èéöëýã ÿâö í ü áàãààðàà ã¿éöýòãýæ áàéâàë ò¿¿í èéã áàãèéí òàêòèê ãýí ý. Õàðèí
ÿàæ òî ãëî õ í ü ýñðýã áî ëî í º º ðèéí áàãèéí òî ãëî ã÷äû í òåõí èêèéí ÷àäâàðààñ õàì ààð÷
äàâóóëàëò, äàì æóóëàëò, äî âòëî õ öî õèëò çýðãèéã òàêòèêèéí õóâüä çº â õèéõèéã õóâèéí
òî ãëî ã÷ ãàðãàæ áàéâàë ¿¿í èéã õóâèéí òàêòèê ãýí ý.
Бîëîвñðóóëñаí багш:......................../Б.Баòбааñаí/
Áàòëàâ: ЕЭТ-ийí ýðõëýг÷……………/Ю.Íаíдиíцýцýг/
Ëåêö 3
Õóгацаа 90’ Çààõ àí ãè 1-ð êóðñ
Õº í 㺠í àòëåòè ê
¯ ¿ñýë: õº í 㺠í àòëåòèêèéí ñï î ðòû í ¿¿ñýë õº ãæëèéí õ¿í òº ðëº õòº í áèé áî ëñî í öàãààñ àâ÷
¿çí ý. Àí õí û ¿¿ññýí õ¿í èé õóâüä î ð÷èí àõóéäàà çî õèöî í àì üäðàõ, õî î ë òýææë áî ëî í áóñàä
ç¿éëèéã ýðæ õàéõ, áèåý õàì ãààëàõ çýðýãò í ýí òýðã¿¿í èé òóñëàõ í ü áàéñàí .
Õ¿í òº ðëº õòí èé í èéãì èéí õº ãæëèéí ÿâöàä õ¿í èé õàðàéõ õº äº ë㺠º í óëàì áî ëî âñðî í ãóé
áî ëñí î î ð óðàëäààí òýì öýýí çî õèî õ áî ëñî í . Àí õí û ã¿éëòèéí òýì öýýí ä 195 ì åòð óðàëääàã
áàéñàí . Ýí ý í ü ýðòí èé Ãðåêò áî ñî í ò¿¿õòýé. Ýí ý î ëèì ï èéí àí õí û òº ðº ë áî ëî í º ð㺠æèæ
Ạº ðº í öº ã, çýýðýí öýã í ýì ýãäýí õº ãæñº í . Àòëåòèê ãýäýã í ü òýì öýë äàñãàë ãýñýí óòãàòàé ãðåê
¿ã. Õº í 㺠í àòëåòèêèéí í èéò 37 òº ðº ë áàéäàã.
Õº í 㺠í àòëåòèêèéê ñï î ðòû í õàòàí õààí ãýäýã.
1. ÕÀ-èéí ñï î ðò á¿õ ñï î ðòî í ä õýðýãäýãääýã õº äº ë㺠º í èéã àãóóëñàí .
2. Õ¿í èé áèåèéã º â òýãø õº ãæ¿¿ëýõ áî ëî ì æòî é.
3. Í èéòèéã õàì àðñàí
4. Á¿õ òº ðëèéí ñï î ðòû í ñóóðü í ü áî ëæ º ãäº ã.
Ì î í ãî ë î ðî í ä 1917 î í û ¿åä ò¿¿í èé º ì í º õ ýðõ ÷º ëº º í èé õº äº ë㺠º í èé äàðàà ¿¿ññýí .
Ó÷èð í ü õóâüñãàëû í º ì í º õ áèåèéí òàì èðû í òàëààð àí õààð÷ ¿çäýãã¿é óëì ààñ äýëõèé
õº ãæëº º ñ àñàð èõ õî öî ðñî í .
1921 î í ä àðäû í õóâüñãàëû í öýðãèéí ã¿éëò, õàðàéëò, ø èäýëò ãýõ çýðýã òº ðëº º ð
áýëòãýë õèéæ èðñýí .
1946 î í ä àí õí û ñï àðòèêàä áî ëñî í . 1963 î í ä óëñû í àâàðãà ø àëãàðóóëàõ òýì óýýí
ÿâàãäñàí . 1964-1995 îí õ¿ðòýë 4 òºðºëòйí “ЯÐÃÓÉ ” òýì öýýí çî õèî ãäñî í .
ÕÀ-èéí àí õû ì àñòåð öî ëû ã 1957 î í ä Õ.Öýí äýýõ¿¿ À.Òàðâàà í àð àâ÷ýý.
ÕÀ-èéí òº ðº ëä ã¿éëò, áóóõèà ã¿éëò, ñààäòàé ñï î ðòû í àëõàà, õàðàéëò, ø èäýëò áà
ò¿ëõýëò, î ëî í òº ðº ëò ãýæ àí ãèëàãääàã.
ÿé ëò í ü:
Î éðû í : 100, 200, 400 ýð, ýì
Äóí äû í : 800, 1500 ýð, ýì
Õî ëû í : 5000,10000 ýð
3000 ýì
Õýò õî ëû í : 42êì , 195 ì ýð, ýì
Áóóõèà ã¿éëò : 4õ100, 4õ400 ýð ýì
Õàëõàëòòàé ã¿éëò: 110, 400ì ýð
100, 400ì ýì
Ñààäòàé ã¿éëò: 3000ì ýð
Ñï î ðò àëõàà: 20êì , 50 êì ýð
Õàðàé ëò:
ª í äº ð áà òóëãóóðòàé ýð, ýì
Óðò áà ãóðàâ ýð, ýì
Ø è äýëò:
Æàä áà ä¿¿ã¿¿ð: ýð, ýì
Ò¿ëõýëò:
Áº º ðº í öº ã ýð, ýì

7-í òº ðº ëò: 200, 800ì 100ì õ/ã
Óðò áà º í äº ðèéí õàðàéëò
Æàä áà Ạº ðº í öº ã ýì
10- òº ðº ëò 100, 400, 1500ì , 111ì õ/ã
Óðò. º í äº ð, òóëãóóðòàé õàðàéëò
Áº º ðº í öº ã, çýýðýí öýã, æàä ýð

Î ëî í óëñû í òýì öýýí èé ä¿ðì è éí äàãóó äàðààõí àñí û
àí ãè ëëààð ÿâàãääàã.

1. ª ñ⺠ð ¿å 18 í àñ õ¿ðòýë î õèä õº âã¿¿ä
2. í àñàí ä õ¿ðýã÷èä 18 áà ò¿¿í ýýñ äýýø õè í àñí û õ¿ì ¿¿ñ
 Òàì èð÷èä çº âõº í º ãñº í ì ýä¿¿ëýãò áè÷èãäñýí òº ðº ëä î ðî ëöñî í î .
 20êì -ýýñ äýýø õè çàéä î ðî ëöî ã÷èä çº âõº í í ýì ýëò òýæýýëèéí öýãýýñ öýâýð óñ àâí à.
 Таìиð÷íû дóгааðûг îйðûí зайí г¿йëòийíõýý “íóðóóíдаа”, бóñад íü “ýíгýðòýý ”
õàäí à.
 Òýì öýýí ¿¿äýä çî õèî í áàéãóóëàõ, òåõí èêèéí , ýì í ýëãèéí , äî ï èí ãèéí àëáà àæèëëàí à,
 Ø ¿¿ã÷èéí çº âëº ë åðº í õéè ø ¿¿ã÷èéí ì àðãààí òàñëàõ, òóñëàõ ø ¿¿ã÷äèéí áàãóóäòàé.
 Î ëî í óäñû í òýì öýýí ä äî î ä òàë í ü 60-70 ø ¿¿ã÷ àæèëëàí à.
 Òýì öýýí èéã 400 ì óðòòàé òî éëî ã á¿õèé ã¿éëòèéí çàì û ã óðòààø àà õóâààñàí ø óëóóí
ø óãàì , ãàðàà áàðèà, áóóõèà ã¿éëòèéí á¿ñèéã õóâààñàí õº í äëº í ø óãàì õýì æýýñ¿¿äýýñ
á¿ðäñýí òàéëáàéä ÿâóóëí à.
 Ø óëóóí áà õº í äëº í ø óãàì û ã 50 ì ì º ð㺠í òýé öàãààí ààð
 ß âãàí ààð, òî éðãî î ñ åðº í õèé çàì ðóó ø èëæèõ õÿçãààðû ã ø àð º í ãèéí ø óãàì ààð
òýì äýãëýí ý.
 Óðò áà ãóðàâû í õàðèàëòû ã 10ñì çóçààí , 11.8-20.2 ñì º ð㺠í 121-122 ñì óðòòàé öàãààí
º í 㺠º ð áóäñàí ò¿ëõýëò àâàõ ì î äî í âàí äàí , âàí äàí ã ýëñòýé í ¿õí èé í º º ö àÿçãààðààñ 1
ì -13ì çàéòàé áàéðëóóëñàí òàëáàéä ÿâóóëí à.
 Ýëñòýé í ¿õí èé º ð㺠í í ü 2.75ì , óðò í ü 7.5 ì , óðüä÷èëñàí ã¿éëòèéí çàì û í óðò í ü 40-
45ì , º ð㺠í í ü 1.22 ñì äî î ø ã¿é áàéõààð çàññàí òàëáàéä ÿâàãäàí à.
 Á¿õ õàðàéã÷èä òýì öýýí èéõýý ø èí æ ÷àí àðààñ ø àëòãààëæ 3-6 óäàà õàðàéí à

 ª í äðèéí õàðàéëò õº í äëº â÷èéí óðò í ü 398-402 ñì , äèàì åðò í ü 30ì ì +1ì ì , ì åòàëë
áóþ ó õóâàí öàð ýäýýð õéèãäñýí óÿí í àëàðõàé, ãî ë õýñãýýðýý 2 ñì í óì àð÷ áàéõ, ø î í
õî î ðî í äû í çàé í ü 400-404 ñì , ø î í ãèéí º í äº ð í ü 250 ñì , õº í äëº â÷ òî ãòî î ã÷ í ü 4 ñì
º ð㺠í , 6 ñì óðòòàé òýãø º í öº ãò õàâòãàé ø î í ä áýõëýãäýí ý. Ì àòðàñ í ü 500õ300 ñì ,
º ð㺠í í ü 50-75 ñì õàðüöààòàé çº º ëº í ï ðî ëëî í ýäýýð õéèãäýí ý. Óðüä÷òñàí çàì û í äî î ä
õýì æýý15ì -25ì -ò áàéí à.
 Òóëãóóðòàé õàðàéëòû í õº í äëº â÷ 450-2 ñì , äèàì åðò í ü 30ì ì +1ì ì , æèí í ü 2.25 êã óÿí
í àëàðõàé ãî ë÷ õýñãýýðýý 3 ñì í óì àð÷ áî ëí î .
 ª í äº ð áà òóëãóóðòàé õàðàéëòàí ä î ðî ëöî ã÷èä ýõëýýä çàõèàëãàà º ã÷ õàðàéí à.
 Çýýðýí öýã, ä¿¿ã¿¿ð, Ạº ðº í öº ã ò¿ëõýëòèéí òàëáàé èæèë, òî éðãèéí ãàäí àòàëû í õ¿ðýýã
òº ì 𺠺 ð / õàãàñ äóãóé õýëáýðòýé/, º í äº ð í ü 9.8-10, 2 ñì óðò í ü 121-123 ñì , äî òî ð
òàëû í äèàì åòð í ü 2,135-3 óäàà ø èäýõ áóþ ó ò¿ëõýí ý.
 Çýýðýí öýã áà ä¿¿ã¿¿ð ø èäýëò í ü 130 êã äî î ø ¿ãé à÷ààã äààõ ÷àäâàðòàé, õàì ãààëëòû í 8
òº ì º ð ø î í ä òàòñàí òî ð, ò¿¿í èéã ø èäýëòèéí òî éðãî î ñ 3ì çàéä áàéðëóóëí à. Æàä ,
ãðàí àò, Ạì Ạã ø èäýëòèéí òàëáàé èæèë õýì æèãäýõ¿¿í òýé áàéí à. Æàä ø èäýëòèéí
óðüä÷èëñàí ã¿éëòèéí çàì û í óðò í ü 30-36.5 ì , º ð㺠í í ü 4 ì áàéõ Ạ㺠º ä ñ¿¿ë÷èéí 6-8
ì çàì û í º ð㺠í í ü 1ì 25 ñì áî ëòëî î í àðèéñí à. Õÿí àëòû í ø óãàì û í õàãàñ òî éðî ã í ü 8ì
ðàäèóñòàé, 7ì º ð㺠í òýé ì î ä áóþ ó òº ì º 𺠺 ð õèéãäýí ý. Õàãàñ òî éðãèéí 2 òàëààñ 5 ñì
º ð㺠í òýé. 75 ñì óðòòàé ø óãàì àí õÿçãààðëàã÷èéã òàòí à.
 Î ëî í òº ðº ëòèéí òýì öýýí ¿¿ä í ü 2 º äº ð ÿâàãäàõ Ạ㺠º ä òóñãàé äàðààëàëòàé. ¯ ¯ í ä:
1 äýõü º äº ð í ü ýðýãòýé
Ýì ýãòýé
100, 400 ì , Ạº ðº í öº ã ò¿ëõýëò
100ì õ/ã, 200ì , º í äðèéí õàðàéëò Ạº ðº í öº ã ò¿ëõýëò
2 äàõü º äº ð í ü
110 ì õ/ã, 1500 ì , òóëãóóðòàé /õ 800 ì , óðòû í çýýðýí öýã æàä ø èäýëò
 Î ëî í òº ðº ëòèéí ä¿í ã á¿õ î ðî ëäëî ãû í î í î î í û í èéëáýðýýð ãàðãàí à.


Бîëîвñðóóëñаí багш:......................../Б.Баòбааñаí/













Áàòëàâ: ЕЭТ-ийí ýðõëýг÷……………/Ю.Íаíдиíцýцýг/
Ëåêö 4
Õóгацаа 90’ Çààõ àí ãè 1-ð êóðñ
Õº ëẠì Ạã
¯ ¿ñýë: Õª ëẠì Ạãòýé òº ñòýé Ạì Ạãòýé òî ãëî î ì óóä ýðò ¿åýñ ¿¿ññýí . Àí ãëè óëñû ã
õº ëáº ì º ãèéí ýõ î ðî í ãýæ í ýðëýäýã. 1863 î í ä àí õ õº ëẠì Ạãèéí àí õí û ä¿ðì èéã áàòàëñàí .
1904 î í ä î ëî í óäñû í õº ëẠì Ạãèéí õî ëáî î áàéãóóëàãäàæ 1908 î í ä î ëèì ï èéí í ààäì û í
õº òº ëẠðò î ðñî í . ÄÀØ Ò 1930 î í î î ñ 4 æèë òóòàì ä í ýã óäàà çî õèî ãäî æ èèðñýí . 1954 î í ä Àçè
òèâèéí õº ëáº ì º ãèéí (AFC) áàéãóóäàãäàæ 1956 î í î î ñ 4 æèë òóòàì ä òèâèéí àâàðãà, 1967
î í î î ñ êëóáóóäû í Àçèéí àâàðãà ø àëãàðóóëàõ òýì öýýí æèë á¿ð çî õèî í áàéãóóëàãäàæ áàéí à.
Ì àí àé î ðî í ä 1930-аад îíîîñ õºëбºìбºбгийí òîгëîëòóóд ÿвагдаж. 1946 îíë “Б¿õ цýðгийí
ñïîðòûí òîгëîëò ” í ýðòýé çî õèî í áàéãóóëàãäàæ, 1959 î í î î ñ ãàäààä äî òî î ä óðàëäààí
òýì öýýí ä î ðî ëöî æ ýõýëñýí .
1959 îíд ìîíгîëûí õºëбºìбºгийí õîëбîî байгóóëагдаж, 1996 îíîîñ ¿íдýñíий “Ëиги”-í
òýì öýýí çî õèî ãäñî í .-
1998 î í ä Ì ÕÁÕî ëáî î Àçèéí áî ëî í î ëî í óëñû í ÕÁÕî ëáî î í ä ãèø ¿¿í ýýð ýëññýí .
Ì î í ãî ëû í ¿í äýñí èé ø èãø ýý áàã 2002 î í û ÄÀØ Ò-í èé óðüä÷èëñàí òî ãëî ëòî í ä 2001 î í ä àí õ
óäàà î ðî ëöñî í .
Òî ãëî ëòû í ä¿ðì ýýñ:
 Í ýã áàã 11 õ¿í èé á¿ðýëäýõ¿¿í òýé,, òàëáàéä 11 òî ãëî ã÷, 1 õààëãà÷ òî ãëî í î ,
 Õº ëáº ì º áã÷äèéí òî ãëî ëòû í ¿¿ðãýýð í ü õààëãà÷, äî üòëî ã÷, õàì ãààëàã÷, õàãàñ
õàì ãààëàã÷ ãýæ àí ãèëí à.
 45 ì èí óòààð 2 ýýëæ òî ãëî í î .
 Òî ãëî ëòû ã òàëáàéä 1, ø óãàì àí ä 2 ø ¿¿ã÷ ø ¿¿í ÿâóóëí à.
 Õàñàãäàõ ñèñòåì èéí ¿åä 5 áàãèéí òî ãëî ëò òýí öâýë 15 ì èí óòààð 2 ¿å í ýì ýëò òî ãëî ëò
õèéí ý.
 2 áàã äàõèí òýí öâýë áàã á¿ðýýñ 5 òî ãëî ã÷ ýýëæëýí 11 ì åòðèéí òî ðãóóëû í öî õèî ëòî î ð
õº ëẠì Ạãèéã º ø èãëº æ ÿëàã÷èéã òëî äðóóëí à.
 Таìиð÷дûí аëдааг “шаð õóóдаñ ” ºðгºж òîðгîíí. 2 даõü “шаð õóóдаñ ” авбаë “óëааí
õóóдаñ” º ð㺠æ òî ðãî í î .
 Àâàðãà ø àëãàðóóëàõ áóþ ó Ëèãèéí òýì öýýí èéã òî éðãî î ð ÿâóóëí à.
 Í ýã òàëáàéä 3 óäàà ñýëãýý õèéí ý.







Çóóí áóóäàë ò äààì
¯ ¿ñýë : 1965 î í ä çóóí áóóäàëò äààì í ü Ì î í ãî ëä ¿¿ñæýý. 1966 î í û 4-ð ñàðä àí õ óäàà Óëààí áààòàð
õî òû í àâàðãà ø àëãàðóóëàõ òýì öýýí çî õèî ãäñî í . Ì ÄÕ í ü äýëõèé Äààì í û õî ëáî î ãèø ¿¿í , Àçèéí
äààì í û õî ëáî î í û ãèø ¿¿í , Ì ¯ Î Õ ãèø ¿¿í þ ì .
Äààì àí ä õ¿¿, áà äààì ãýñýí 2 òàðëèéí ä¿ðñ áàéí à. Õ¿¿ çº âõº í õàðààð áóäñàí í ¿äýýð óðàãø àà í ¿¿õ
Ạ㺠º ä º º ðèéí òàëû í õ¿¿ã àâ÷ í ¿¿õã¿é. Ýñðýã òàëû í õ¿¿ã äàâæ í ¿¿õéèã èäýõ ãýæ í ýðëýí ý. Õ¿¿ í ü
ÿâñààð ýñðýã òàëû í ýöñèéí í ¿¿äýëä î ÷èõî ä ì î ðü, áýðñ, òýì ýý, òýðýã áî ëæ ä¿ðñýý º º ð÷ëº õèéã äààì ãýõ
áà ýí ý í ü ÿì àð÷ ÷èãëýëëä õî ë î éð çàéí ä ÷º ëº º òýé í ¿¿í ý. Õ¿¿ í ü èäýõäýý çº âõº í í ýã õ¿¿ã äàâæ èäýõ
áà ì º í óõàð÷ èäýæ áî ëí î .
Çóóí áóóäàëä äààì àí ä õ¿¿ í ü î ëî í èäýõ òî õèî ëä ãàðàõàä çààâàë èõ òî î òî éã í ü èäí ý. Õî æèë í ü ýñðýã
òýëû í õàà á¿õ õ¿¿ã èäýæ äóóññàí òî õèî ëäî ëä õî æèãäñî í î î ð äóóñí à.

Ø èðýýí èé òåí í èñ
¯ ¿ñýë : 17-ð çóóí û ¿åä Àí ãëè, ß ï î í ä î äî í Ạì Ạã òî ãëî äî ã áàéæýý. Áàÿí ýçýä õî î ëí û
äàðàà òàëõ, ì àí òóóí û í õàà ¿ëäýãäëèéã Ạº ãí ¿¿ëýí õî î ëí û õî î ø èðýýí äýýð º í õº ð¿¿ëæ
òî ãëî äî ã áàéñàí í ü º º ð÷ëº ãäº í òóñãàé õýðýãñýë ì àòåðèàëòòàé áî ëæ äýâø ëèéã î ëæýý. Àí ãëè
õóâàí öàð Ạì Ạã ãàð÷ áàñ ì î äî í öî õèóð äýýð ðåçèí í ààæ òî ãëî äî ã áî ëñî í í ü î äî í
Ạì Ạãèéí òåõí èêèéí õº ãæèëä î í öãî é äýâø èë î ëæýý.18-ð зóóíû ¿ед “Ïиíг-ïîíг” íýðòйý
Àí ãëè Ãåðì àí , ß ï î í çýðýã Àçè Åâðî ï û í î ëî í î ðí óóäàä òî ãëî äî ã áî ëæýý.
Ø è ðýýí è é òåí í è ñè éí òî ãëî õ ä¿ðì ýýñ:
 Ãàí öààð÷èëñàí , äàí õî ñ, õî ëèì î ã õî ñ ãýñýí àí ãèëàëòàé.
 11 òî î ãî î ð 5-7 ¿å òî ãëî í î .
 Í ýã ¿åèéí òî ãëî ëò äýð 1-2 óäàà òàéì àâí à.
 Öî õèóð ì î äí û í ýã òàë í ü óëààí í º 㺠º òº ë í ü õýð áàéí à.
 Äàâóóëàëò õèéõäýý Ạì Ạãèéã ãàðààñ ñàëãàæ õèéí ý.
 Äàâóóëàëòû í ¿åä Ạì Ạã òî ðû ã ø ¿ðãýâýë äàõèí äàâóóëí à.
 Òî ãëî ëòû í ¿åä Ạì Ạã òî ðî í ä áàéæ ýñðýã òàëä î ðâî ë ¿ðãýëæë¿¿ëýí òî ãëî í î .
 Õî ÿð òî ãëî ëã÷ Ạì Ạãèéã àî ÿð õî ÿð Ạì Ạ㺠º ã ýýëæëýí äàâóóëí à.
 Öî õèóð áàðüñàí ãàðû í áóãóéí ààñ óðàãø õýñýã Ạì Ạãò î éæ ýñðýã òàëä î ðñî í
Ạì Ạãèéã ¿ðãýëæë¿¿ëýí öî õèí î .
 Äàí áà õî ëèì î ã õî ñ òî ãëî ëòû í ¿åä Ạì Ạãèéã äèàãí àëààð äàâóóëæ 2 òî ãëî ã÷
Ạì Ạãèéã ýýëæëýí äàâóóëàõ áà äàâóóëàëò áî ëãî í õî î ðî í äî î áàéðààð ñî ëèí î .
Ø è ðýý í ü: õýëáýð ä¿ðñýý º º ð÷èëæ ãàæèõã¿é, ñàéí ÷àí àðû í ì î äî î ð õèéñýí áàéí à.
Ø èðýýí èé òàâöàí í ü òýãø º í öº ãò õýëáýðòýé 137õ2=174 ñì óðò, 152.5 ñì º ð㺠í , 2.54-
3.81 ñì çóçààí , ø àëí ààñ äýýø òàâöàí ãû í ãàäàðãóó õ¿ðòýë 76 ñì º í äº ð áàéí à.
Ø èðýýí èé õº ë í ü òàâöàí ãû í èðì ýãýýñ äî î ø 20 ñì çàéä ñóóëãàãäñàí õº í äëº í ø àëí ààñ
äýýø 50 ñì º í äº ð õèéãäñýí áàéõ áà õàÿñàí Ạì Ạã á¿õ òàéëáàéä àäèë õýâèéí î éäî ã
áàéõ ø ààðäëàãàòàé.
Òî ð:
Î äî í Ạì Ạãèéí ø èðýýí äýýð òàòñàí òî ð í ü ø èðýýã òýí ö¿¿ òàë áî ëãî í çààãëàñàí
áàéí à. Òî ð í ü 183 ñì óðò, 15.25 ñì º í äº ð, ñ¿ëæì ýë ýäýýð õéèñýí õð í î ãî î í º í 㺠òýé
1.3 ñì -1.5 ñì í ¿õòýé òî ðí û äýýä çàõû ã 1.5 ñì äýýä çàõû ã 1.5 ñì º ð㺠í í î ãî î í
ì àòåðèàëààð ýì æñýí áàéí à.
Öî õè óð:
Öî õèóðû ã çààâàë ì î äî î ð õèéõã¿éãýýð èõ áàãà õýëáýð çàãâàð õ¿í ä õº í 㺠í èé º º ð º º ð
áàéæ áî ëí î . Öî õèóð ì î ä õýäýí äàâõàð ôàêåð áàéõ áà 8-ààñ èë¿¿ äàâõàðòàé áàéæ
áî ëî õã¿é. Òýì öýýí ä 4 ÿí çû í öî õèóð ì î äî î ð òî ãëî õû ã çº âø º º ðí º .

1. Ǻ º ëº â÷ã¿é ì î äî í öî õèóð
2. Ǻ º ëº â÷òýé ì î äî í öî õèóð
3. Èðæãýð á¿õèé
4. Ãÿëãàð çº º ëº í öî õèóð

Áº ì Ạã:
Áº ì Ạã í ü ãÿëãàð áèø öàãààí º í 㺠òýé, õóâàí öàð ýäýýð õéèñýí Ạ㺠º ä 2.40-2.53 ãð
õ¿í ä æèí òýé, 3.72-3.82 ñì ãî ë÷òî é, 2 òàëû í º í 㺠áà õàòóó çº º ëí èé õóâüä æèãä
áàéí à.
Î ëî í óëñû í òýì öýýí ä äýëõéèí î äî í õî ëáî î í û áàòàëãààò Ạì Ạ㺠º ð (ß ï î í ,
ÕÁÍ ÃÓ, Ø âåä, Àí ãëè, ÁÍ ÕÀÓ-ä) ¿éëäâýðëýãäñýí áàéäàã.

Бîëîвñðóóëñаí багш:......................../Б.Баòбааñаí/

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->