Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ӨМНӨХ ҮГ

Тус байгууллага нь жижиг, дунд байгууллагуудад ашиглахад тохиромжтой MAGIC
FINANCE санхүү, татварын тайлан гаргах программыг ашиглан НББ-ийн ОУ-ын
стандарт, Монгол улсын татварын шинэ хуулийн дагуу санхүүгийн тайлан гаргаж сурах
хүсэлтэй хүмүүс болон оюутнууд, нягтлан бодогч нарт хурдан хугацаанд, хялбар аргаар
тайлан гаргаж сургах, санхүүгийн бусад үйлчилгээг явуулах зорилготой байгуулагдсан
билээ.
Magic finance программ нь гар ажиллагааг 80 орчим хувь хөнгөвчилж ихэнх
тайлангуудыг автоматаар гаргадаг бөгөөд санхүүгийн тайлан, татварын тайлангуудыг
Нягтлан бодох бүртгэлийн Олон Улсын Стандарт болон Монгол улсын холбогдох хууль
тогтоомжын дагуу боловсруулан гаргадаг билээ.
Хэрэв та санхүүгийн мэдлэгтэй бол заавал сургалтанд суулгүйгээр программыг маш
хямдхан үнээр худалдан авах боломжтой ба санхүүгийн чиглэлээр төгсөөд олон жил
мэргэжлээрээ ажиллаагүй, сургуульд явж байгаад хаясан, санхүүгийн курс дамжаа
төгссөн бол 7 хоногт, огт санхүүгийн мэдлэггүй бол 14 хоногийн сургалтаар тус
программыг ашиглан ямар ч байгууллагын санхүү, татварын тайлангуудыг гаргаж чаддаг
болох болно. Сургалтанд суусан хүмүүст сертификат олгох бөгөөд программыг
танилцуулга гарын авлагын хамт үнэгүй өгнө.
.

Программд шинэчлэл хийгдсэн тохиолдолд дахин үнэгүй суулгаж өгөх бөгөөд заавал
очилгүйгээр интернэтээр суулгаж өгөх боломжтой. Энэ нь хөдөө орон нутагт байгаа
хэрэглэгчид заавал Улаанбаатарт ирэлгүйгээр тус программыг интернэтээр худалдан авч
болох давуу талтай болж байгаа юм.
Мөн тус төв нь компьютерийн сургалт явуулж байгаагаас гадна байгууллагуудын
захиалгаар санхүүгийн тайлан гаргах, ганцаарчилсан сургалт явуулах, бизнесийн
зөвөлгөө өгөх, компьютерийн программ хангамжын засвар үйлчилгээ гэх мэт бусад
үйлчилгээг үзүүлж байна. /Үйлчилгээний төрөл, үнийг хамгийн арын хуудаснаас харна уу.
Оюутнуудад байнгын 10 хувийн хөнгөлөлттэй./
Манай сургалтын төв ММНБИ-ийн санхүүгийн анхан шатны сургалт явуулах тусгай
зөвшөөрөлтэй бөгөөд Magic finance санхүүгийн программыг одоогоор нийт 300
гаруй байгууллага, хувь хүмүүс хэрэглэж байна..
Тиймээс таныг /та өөрөө эсвэл хэн нэгнийг/ манай санхүүгийн сургалтанд сууж
программаа авч санхүүгийн бусад чиглэлээр хамтран ажиллахыг санал болгож байна.
7-14 хоногийн сургалтын хөтөлбөр болон сургалтын төвийн үйл ажиллагааны талаарх
дэлгэрэнгүй мэдээлэлүүдтэй танилцана уу.
Сургалтын төв болон программын талаарх дэлгэрэнгүй мэдээлэлийг www.magicfinance.mn
вэб хуудаснаас авч, magic_finance@yahoo.com мэйл хаягаар бидэнтэй харилцаж болно.
ХҮНДЭТГЭСЭН

С.МӨНХБАЯР

0

Сургалтын гарын авлага

Magic choice LLC

ÝÕÍИЙ 7 ÕÎÍÎÃИЙÍ ÑÓÐÃÀËÒÛÍ ÕӨÒӨËÁӨÐ
ХИЧЭЭЛ №1 ………………………….……………………………....………………………………………………………………..… 3
§1. Ñýäýâ: Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí ¿íäñýí îéëãîëòóóä
1.1 Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë ãýæ þó âý?.....................................................................................3
1.2 Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí çàð÷иì.....................................................................................3
1.3 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí .............................................................................................................3
§2. Ñýäýâ: Àæиë ã¿éëãýýã á¿ðòãýëä òóñãàõ íü
2.1 Санхүүгийн тайлан гаргах үе шат. ……………………………………………………............4
2.2 ÍÁÁ-í äàâõàð áи÷иëò..........................................................................................................4
2.3 Áàëàíñ, ò¿¿íий õýëáýð, îíöëîã..........................................................................................4
Íýìýëò: Çààâàë ìýäýõ ç¿éëñ
Õàâñðàëò-1
ХИЧЭЭЛ №2……..….………………….…….. ……………………………..……… ……………………………… ……..…………... 6
§1. Ñýäýâ: Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ ¿å øàò
1.1 Àæиë ã¿éëãýýíий àíõàí øàòíû áàðиìòàä øиíæиëãýý õийõ.......................................6
1.2 Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий æóðíàëä á¿ðòãýõ...................................................................6
1.3 Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий äýâòýðò òóñãàõ........................................................................6
Íýìýëò: Çààâàë ìýäýõ ç¿éëñ
ХИЧЭЭЛ №3 ……………………………..… ……………………………………. ……………………………… ………….………... 8
§1. Ñýäýâ: Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ ¿å øàò /¿ðãýëæëýë /
1.4 ÿéëãýý áàëàíñ ãàðãàõ..................................................................................................8
1.5 Àæëûí õ¿ñíýãò áýëòãýõ.................................................................................................8
Íýìýëò: Çààâàë ìýäýõ ç¿éëñ
ХИЧЭЭЛ №4 ………………………………….……………………………… ………………………………………………….……... 12
§1. Ñýäýâ: Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ ¿å øàò /¿ðãýëæëýë /
1.6 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ.........................................................................................12
1.7 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí òîäðóóëãà õийõ....................................................................15
Õàâñðàëò-1.1................................................................................................................12
Õàâñðàëò-1.2................................................................................................................13
Õàâñðàëò-1.3................................................................................................................14
Õàâñðàëò-1.4................................................................................................................14
ХИЧЭЭЛ №5 ……………………………………..………………………………………………..……………………………….…... … 15
§1. Ñýäýâ: Áàðàà ìàòåðиàëûí á¿ðòãýë
1.1 Áàðàà ìàòåðиàë , ò¿¿íий àíãиëàë.....................................................................................15
1.2 Áàðàà ìàòåðиàëûí ºðòºã òîîöîõ àðãà÷ëàë............ .........................................................15
§2. Ñýäýâ: Öàëиíãийí òîîöîîëîë
2.1 Öàëиí, ò¿¿íий õýëáýð.. ................................................. ....................................................16
2.2 Öàëиíãийí ñóóòãàëóóä, жишээ бодлого ............ ...............................................................16
Íýìýëò: Çààâàë ìýäýõ ç¿éëñ
ХИЧЭЭЛ №6 ……………………………… ………..………………………………………………….……………………………….. 18
§1. Ñýäýâ: Äàâòëàãà Хичээл
1.1 ªºðий㺺 øàëãàõ òåñò............. ................................................. ........................................18
1.2 Жишээ бодлого. Номин ХХК-ний тайлан гаргах...............................................................18
Õàâñðàëò-2 Тестийн хариу.
ÑҮҮËИЙÍ 7 ÕÎÍÎÃИЙÍ ÑÓÐÃÀËÒÛÍ ÕӨÒӨËÁӨÐ
ХИЧЭЭЛ №7 … … …… … … … … … … … … …… … … … … … … … … … … … … …....… … … … … … …… … … … 20
1. ÑÝÄÝÂ : Программын танилцуулга
1.1. Программыг ажиллуулах.........................................................................................................................20
1.2. Ïðîãðàììûí øийò àøиãëàõ çààâàð..................... ..................................................................................20
А. Цэнхэр өнгийн шийт........................ ...................................................................................................20
Б. Саарал өнгийн шийт....................... ................................................. .................................................21
В. Шар өнгийн шийт............................. ................................................. .................................................24
Г. Ногоон өнгийн шийт......................... ................................................. .................................................26
ХИЧЭЭЛ №8
… … … … … … … … … …… … … … … … … … … … … … … … … ….. … … … … … … … … … .… 26
2. ÑÝÄÝÂ : Ýíãийí õÿëáàðõàí òàéëàí ãàðãàõ
2.1. Òàéëàí ãàðãàõ àðãà÷ëàë...................... ................................................. ..................................................26
2.2. Æиøýý áîäëîãî 1: Бат залуус ХХК-ний 1-ð óëиðëûí òàéëàí ãàðãàõ.....................................................27
2.3. Àâëàãà ºãëºãийí бүртгэлийн çàäàðãàà ãàðãàõ...................... ..................................................................28
ХИЧЭЭЛ №9
… … … … … … … … … … … …… … .… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … .… 29
3. ÑÝÄÝ : Öàëиí áîäîõ àðãà÷ëàë
3.1. Öàëиíãийí ïðîãðàììûí òàíиëöóóëãà....................... ..............................................................................29
А. Саарал өнгийн шийтнүүд...................... ..............................................................................................29
Б. Ногоон өнгийн шийтнүүд....................... ................................................. ............................................31
3.2. Æиøýý áîäëîãî 2: Öàëиí áîäîõ....................... ................................................ .....................................34
ХИЧЭЭЛ №10
… … … … … … … … … … … … … ...… … … … …… … … … … … … … … … … … … … … … … …. 34
4. ÑÝÄÝÂ : Õ¿íäýâòýð õýëáýðийí òàéëàí ãàðãàõ
4.1. Óëиðëûí áà æиëийí ýöñийí òàéëàí ãàðãàõ... ................................................. ........................................34
4.2. Æиøýý áîäëîãî 3: Бат залуус ХХК-ний 2-р улирлын тайлан гаргах......................................................34
4.3 Санхүүгийн тайлан дээр шинжилгээ хийх өгөгдөл оруулах, хийсэн шинжилгээг уншиж сурах………36
ХИЧЭЭЛ №11
… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … ….. 38
5.
ÑÝÄÝÂ : Санхүүгийн тайлан гаргах
5.1
Жишээ бодлого 4. Марал ХХК-ний 2-р улирлын тайлан гаргах............................................................38
5.2

Жишээ бодлого 5. Magic choice компаний 2-р улирлын тайлан гаргах...................................40

1

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ХИЧЭЭЛ №12
… … … … ……… … … …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … ….... …… …… 42
6. ÑÝÄÝÂ : Татварын тайлангийн талаар, Бусад д¿ãíýëò Хичээл
6.1 Татвар төлөхөд анхаарах зүйлс, зөвлөмж...........................................................................................................42
А. Цалингийн татвар /ХАОАТ, НДШ/ төлөхөд анхаарах зүйлс:........................ .......................................42
Б. Орлогын татварын тайлан гаргахад анхаарах зүйлс:................................ ..........................................42
В. НӨТ-ийн тайлан гаргах, татвар төлөхөд анхаарах зүйл:......................................................................43
6.2 Жишээ бодлого 6. Magic choice компаний 3-р улирлын тайлан гаргах.......................................44
6.3 Нягтлан бодогч ãýæ ямар хүн байх ёстой вэ………………………………………………………………………45
MAGIC FINANCE ПРОГРАММ АШИГЛАХ ЯВЦАД ДАНСНЫ КОДНЫ ЗАДАРГАА……………………………………47
Сургалтын гэрээ………………………………………….……………………………………………………………………….48
Программ дээр ажиллах явцад хэрэглэгчдийн түгээмэл асуудаг асуултнуудад өгөх хариу..........................50
Сургалтын төвийн танилцуулга………………………........………………………………………………………………...55
Сургалтын төвийн урамшуулалт, хөнгөлөлтийн картны талаар….………………………………………………….56

Çàðиì íýð òîìú¸îíû òàéëáàð
Õºðºí㺠- ªíãºðñºí àæиë ã¿éëãýý, ¿éë ÿâäëûãí ¿ð ä¿íä áàéãóóëëàãà ýçýìøиëäýý àâñàí, иðýýä¿éä ¿ð àøиã àâ÷ðàõ íººö
Ýðãýëийí õºðºí㺠- 1 æиë áîëîí ò¿¿íýýñ áàãà õóãàöààíä áàéãóóëëàãûí ¿éë àæиëëàãààíä àøиã îëîõ çîðиëãîîð àøиãëàãäàæ
áàéãàà õºðºíãº
Ýðãýëòийí áóñ õºðºí㺠- 1 æиëýýñ äýýø áóþó óðò õóãàöààíä àøиãëàãäàæ áàéãàà, óäààí ýäýëãýýòýé, áýëýí ìºíãºíä õºðâºõ
÷àäâàð õàðüöàíãóé áàãà ¿íäñýí õºðºíãº
ªð òºëáºð - ªíãºðñºí àæиë ã¿éëãýý, ¿éë ÿâäëûãí ¿ð ä¿íä ¿¿ññýí áàéãóóëëàãûí ýäийí çàñãийã ¿ð àøãийã ººðòºº àãóóëæ
áàéãàà íººöººð íºõºãäºõ ¸ñòîé îäîî òºëºãäºõ ºð òºëáºð
Áîãиíî õóãàöààò ºð òºëáºð – ýðãýí òºëºãäºõ õóãàöàà íü 1 æиë áîëîí ò¿¿íýýñ áàãà
Óðò õóãàöààò ºð òºëáºð – ýðãýí òºëºëºãäºõ õóãàöàà íü 1æиëýýñ äýýø
Ýçíий ºì÷ - Á¿õ ºð òºëáºðийã áàðàãäóóëñàíû äàðàà áàéãóóëëàãûí õºðºíãºä áàéõ ººðийí ýçýìøëийí õýìæýý. Эзний
оруулсан хөрөнгө болон хуримтлагдсан ашиг 2-ын нийлбэр
Äàíñ
- Õºðºíãº, ºð òºëáºð áà ýçýìøиã÷ийí ºì÷иä õàìààðàãäàõ ç¿éëñийã îíöëîã, øиíæ áàéäëààð íü ÿëãàæ òóñãààðëàñàí
àíãиëàë
Äàíñíû íýð -

Äàíñ áóþó àíãиëàë òóñ á¿ðийã îíöëîã, åðºíõий áàéäëààð íýðëýõ

Äàíñíû êîä - Äàíñíû íýðийã òîâ÷иëñîí õýëáýð
Àæиë ã¿éëãýý – Ñàíõ¿¿òýé õîëáîãäîí ãàðñàí ¿éë ÿâö
ÿéëãýýíий óòãà – Àæиë ã¿éëãýýã òîâ÷, òîäîðõîé ýíãийí áàéäëààð õîëáîî ¿ã, ºã¿¿ëáýðýýð иëýðõийëñýí õýëáýð
Ä¿í – àæиë ã¿éëãýýã õýìæиõ íýãæ / ºðò㺺ð /
Äò – äåáåò /àêòиâ äàíñ ºñäºã, ïàññиâ äàíñ áóóðäàã /
Êò- êðåäиò / àêòиâ äàíñ áóóðäàã, ïàññиâ äàíñ ºñäºã /
Îðëîãî – Áàéãóóëëàãûí æиðийí ¿éë àæиëëàãààíû ÿâöàä áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿í áîðëóóëñàí, àæиë ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëñýí áîëîí
õ¿¿, ò¿ðýýñ íîãäîë àøиã çýðãýýñ áàéãóóëëàãûí ìºíãºí õºðºíãº, àâëàãûã íýìýãä¿¿ëæ , ºãëºãийí áóóðóóëæ öýâýð õºðºíãийã
ºñãºæ áóé íийò õýìæýý
Çàðäàë – áàéãóóëëàãûí æиðийí ¿éë àæиëëàãààíû ÿâöàä áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿í áîðëóóëñàí, àæиë ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëñýí áîëîí
áóñàä àæиë ã¿éëãýýíий óëìààñ áий áîëñîí õºðºíãийí ãàäàãøëàõ óðñãàë áóþó ºð òºëáºðийí ºñºëò
Îëç – îðëîãî áà íýìýëò õºðºí㺠îðóóëàëòààñ áóñàä áàéãóóëëàãûí åðäийí áóñ àæиë ã¿éëãýýíий óëìààñ ¿¿ññýí áàéãóóëëàãûí
öýâýð õºðºíãийí ºñºëò
Ãàðç – çàðäàë áà íîãäîë àøãийí õóâààðиëàëòààñ áóñàä, áàéãóóëëàãûí åðäийí áóñ àæиë ã¿éëãýýíий óëìààñ ¿¿ññýí
áàéãóóëëàãûí öýâýð õºðºíãийí áóóðàëò
Ò¿¿õий ýä ìàòåðиàëûí - ¿éëäâýðëýëийí áàéãóóëëàãàä øиíýýð áàðàà ìàòåðиàë áий áîëãîõîä àøиãëàãääàã ¿íäñýí
ìàòåðиàë
¯éëäâýðëýëийí íýìýãäýë çàðäàë – ¿éëäâýðëýëийí áàéãóóëëàãàä ¿éëäýðëýëийã ýðõëýí ÿâóóëàõòàé õîëáîãäîí ãàðàõ
çàðäàë áºãººä ýíý íü ¿éëäâýðëýëийí ¿íäñýí ¿éë àæиëëàãààíû çàðäàëààñ òóñäàà îéëãîëò
Øóóä õºäºëìºðийí çàðäàë - ¿éëäâýðëýëийí áàéãóóëëàãàä áàðàà ìàòåðиàëûã áий áîëãîõîä øóóд áиå÷ëýí îðîëöîã÷
àæиë÷äûí öàëиí õºëñийã õýëíý

2

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ХИЧЭЭЛ №1
§1. Ñýäýâ: Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí ¿íäñýí îéëãîëòóóä
1.1 Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë ãýæ þó âý?
1.2 Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí çàð÷иì
1.3 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí
1.1 Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë ãýæ þó âý? Ò¿¿íий çîðиëãî
Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë íü:

Õÿçãààðëàãäìàë íººöийã ¿ð àøиãòàé çàðöóóëàõàä õîëáîîòîé øийäâýð ãàðãàõàä øààðäëàãàòàé, õýðýãöýýòýé
ìýäýýëëýýð áàéãóóëëàãà, àæ àõóéí íýãæийã õàíãàõ ¿éë ÿâö.

Ýäийí çàñãийí ¿éë ÿâöûã иëýðõийëñýí îëîí òîîíû àæиë ã¿éëãýýã ¿íýëæ, àíãиëæ, íýãòãýí ä¿ãíýæ, ¿ð ä¿íã íü
òîäîðõîéëîõ ÿâö

Àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí òàëààðõи ýäийí çàñãийí ìýäýýëëийã öóãëóóëæ, ñîíиðõîã÷ ýòãýýäýä õ¿ðãýõ ¿éë÷иëãýý
þì.
Íýã ¿ãýýð õýëáýë íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë ãýäýã íü àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãóóäûí ñàíõ¿¿ãийí áàéäëûí òàëààðõи ýäýýëëийã
¿íýëæ ä¿ãíýí, øийäâýð ãàðãàã÷-ìýäýýëýë õýðýãëýã÷äýä õ¿ðãýõ ¿éë àæиëëàãàà þì.
Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí çîðиëãî, õàìðàõ õ¿ðýýãýýð íü

Ñàíõ¿¿ãийí á¿ðòãýë

Çàðäàë óäиðäëàãûí á¿ðòãýë

Òàòâàðûí á¿ðòãýë

Àøãийí áóñ áàéãóóëëàãûí á¿ðòãýë ãýæ àíãиëäàã.
1.2 Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí çàð÷иì
ÍÁÁ-í çàð÷иì ãýäýã íü ÍÁÁ-í ïðàêòиêò íÿãòëàí áîäîã÷ íàðûí õ¿ëýýí çºâøººð÷, áàðиìòàëæ иðñýí íийòëýã æóðàì þì.
1. ̺í㺺ð иëýðõийëýãäýõ çàð÷иì- Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíä òóñãàãäàæ áóé ç¿éëñ íü ìºíãºí íýãæýýð иëýðõийëýãäýõ
áîëîìæòîé áàéõ ¸ñòîé.
2. Áîäиòîé áàéõ çàð÷иì- Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí íü õýí íýãíий ¿çýë áîäëîîñ àíãиä, õàðààò áóñ áºãººä õàíãàëòòàé
íîòîëãîîí äýýð ¿íäýñëýãäñýí áàéõ ¸ñòîé.
3. ªðòãийí çàð÷иì- Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí äàõü ìýäýýëýë íü óã àæиë ã¿éëãýý ãàðñàí ¿åийí ºðòºãò ¿íäýñëýãäñýí áàéõ.
4. ¯ë òàñàëäàõ çàð÷иì- Òóõàéí áàéãóóëëàãà îéðûí иðýýä¿éä ¿éë àæиëëàãààãàà òàñðàëòã¿é ¿ðãýëæë¿¿ëíý ãýñýí ¿çýëä
òóëãóóðëàí ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíã áýëòãýí ãàðãàõ ¸ñòîé ãýæ ¿çäýã.
5. Óÿëäààòàé áàéõ çàð÷иì- Áàéãóóëëàãà ¿éë àæиëëëàãààíààñàà îðëîãî îëñîí ë áîë óã îðëîãûã îëîõîä ãàðñàí çàðäàë
íü ìºí óã òàéëàíãийí õóãàöààíä ãàðñàí áàéõ ¸ñòîé ãýæ ¿çäýã.
6. Ìàòåðиàëëàã áàéõ- Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíã õýðýãëýã÷ийí ãàðãàõ øийäâýðò íºëºº ¿ç¿¿ëýõýýðã¿é, ìàòåðиàëëàã áóñ
ç¿éëñийã ÍÁÁ-ä òóñãàõ øààðäëàãàã¿é ãýæ ¿çäýã.
1.3 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí
Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí íü øийäâýð ãàðãàã÷ óäиðäëàãà áîëîí õýðýãëýã÷äийí ìýäýýëëýýð õàíãàõûí çýðýãöýý ÍÁÁ-í ¿éë
ÿâöûí ýöñийí ¿ð ä¿í áàéäàã. Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí íü “À” “Á" ãýñýí õî¸ð òºðëийí ìàÿãòààð ãàðäàã. Óëиðëûí òàéëàíã “Á”
ìàÿãòààð , æиëийí ýöñийí òàéëàíã “À” ìàÿãòààð òóñ òóñ ãàðãàíà. Ýíý 2 íü çºâõºí “Îðëîãûí òàéëàí”-í ìàÿãòààðàà
õîîðîíäîî ÿëãààòàé þì.ÍÁÁÎÓÑ-ä çààñíààð ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí íü äàðààõ á¿ðýëäýõ¿¿í õýñýã¿¿äòýé áàéäàã. /Õàâñðàëò1/
¯ëäýãäýë áàëàíñ
Îðëîãûí òàéëàí /Îðëîãî ¿ð ä¿íãийí òàéëàí /
ªì÷ийí ººð÷ëºëòийí òàéëàí
̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàí
Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí òîäðóóëãà
Ñàíõ¿¿ãийí á¿õ òàéëàíãóóä ºññºí ä¿íãýýð ãàðíà. ªññºí ä¿í ãýäýã íü òóõàéí òàéëàíò õóãàöààíû ýöñийí ä¿íã ºìíºõ
òàéëàíãийí ýöñийí ä¿íòýé õàìòàòãàí ººðººð õýëáýë æиëийí ýõíýýñ ºññºí íийò ä¿íãýýð òàéëàãíàõûã õýëäýã.
Æиøýýëáýë:
“À” ÕÕÊ-ийí íийò áîðëóóëàëò 2-ð óëиðàëä 48.823.555¥ áàéñàí. Õàðиí ºìíºõ òàéëàíãийí ýöñийí ä¿í /ºññºí ä¿íãýýð/ áóþó
îíû ýõíýýñ 1-ð óëиðëûí ýöýñ õ¿ðòýëõ íийò áîðëóóàëòûí ä¿í 59.698.576¥ ãýæ ãàðñàí áàéâ. Ýíý òîõиîëäîëä “Îðëîãûí
òàéëàí” äàðààõ áàéäëààð ãàðíà.

ÎÐËÎÃÛÍ ÒÀÉËÀÍ

Сангийн сайдын 2006 оны 68
тоот тушаалаар батлав

“À” ÕÕÊ
2007 ÎÍÛ 6
ÑÀÐÛÍ 31

/Àæ àõóéí íýãæ, байгууллагын нэр/

/Төгрөгөөр/

Мөрийн
дугаар
1.1
1.1.1

įÍ
Үзүүлэлт
Үндсэн үйл ажиллагааны орлого
Íийò áîðëóóëàëò

Òàéëàíò
¿åийí

ªññºí

48.823.555

108.522.131

Òàéëàíãийí çîðиëãîîñ õàìààðàí ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíã åðºíõий áà òóñãàé òàéëàí ãýæ àíãиëíà.
Åðºíõий çîðиëãîòîé òàéëàí íü îëîí íийòýä çîðиóëñàí áàðиìòóóäûí õ¿ðýýíä áýëòãýæ ãàðãàñàí ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíã õýëíý.
Òóñãàé çîðиóëàëòûí òàéëàí íü áàéãóóëëàãûí çºâõºí äîòîîä õýðýãöýýíä çîðиóëñàí, òóñãàé ìýäýýëëийí õýðýãöýýã õàíãàõ
çîðиóëò á¿õий òàéëàíã õýëíý.
§2. Ñýäýâ: Àæиë ã¿éëãýýã á¿ðòãýëä òóñãàõ íü
2.1 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí ãàðãàõ ¿å øàò
2.2 ÍÁÁ-í äàâõàð áи÷иëò

3

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
2.3 Áàëàíñ, ò¿¿íий õýëáýð, îíöëîã

2.1 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí ãàðãàõ ¿å øàò
1. Àæиë ã¿éëãýýíий àíõàí øàòíû áàðиìòàä øиíæиëãýý õийõ
2. Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий æóðíàëä á¿ðòãýõ
3. Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий äýâòýðò òóñãàõ
4. ÿéëãýý áàëàíñ ãàðãàõ
5. Àæëûí õ¿ñíýãò áýëòãýõ
6. Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãóóä áýëòãýõ
7. Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí òîäðóóëãà õийõ
Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí ¿éë ÿâö íü õºòëºõ áà íýãòãýõ ãýñýí õî¸ð ¿å øàòàíä õóâààãääàã. Õºòëºõ ¿å øàòàíä àæиë ã¿éëãýýíä
øиíæиëãýý õийõ, æóðíàëûí áи÷иëò îðîõ áîë íýãòãýõ ¿å øàòàíä åðºíõий äýâòýð, ã¿éëãýý áàëàíñ, àæëûí õ¿ñíýãò áýëòãýõ,
ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí ãàðãàõ, ò¿¿íий òîäðóóëãà õийõ çýðýã îðíî.
Àíõààð!!! Magic finance ïðîãðàìì äýýð òà çºâõºí õºòëºõ ¿å øàòûã õийæ ã¿éöýòãýõ áà íýãòãýõ ¿å øàòíû á¿õий ë ¿éë
àæиëëàãààã ïðîãðàìì àâòîìàòààð õийíý. Ýíý íü òàíû àæëûí 80 ãàðóé õóâийã õºíãºâ÷иëæ áàéãàà õýðýã þì.
2.2 ÍÁÁ-í äàâõàð áи÷иëò
Àëиâàà àæиë ã¿éëãýý á¿ð õî¸ð áà ò¿¿íýýñ äýýø òîîíû óòãàòàé áàéäàã. ªºðººð õýëáýë àëиâàà àæиë ã¿éëãýýã íÿãòëàí
áîäîõ á¿ðòãýëä òóñãàõàä õî¸ð áà ò¿¿íýýñ äýýø òîîíû äàíñ õîîðîíäîî õàðиëöàõ áºãººä íýã äàíñíû äåáåòýýñ íºãºº äàíñíû
êðåäиòýä ýñâýë ýñðýãýýð áи÷иëò õийãääýã. Жишээ нь: Та хүнээс мөнгө зээлсэн гэж үзвэл: Нэг утга нь таны мөнгө нэмэгдсэн,
Нөгөө утга нь таны өр нэмэгдсэн. Машин худалдан авсан гэвэл нэг утга нь машин нэмэгдсэн, нөгөө утга нь мөнгө багассан
гэх мэт.. Ийнхүү энэ 2 утгыг дансалж бүртгэхийг давхар бичилт хийнэ гэж ярьдаг.
Нягтлан бодогч нар давхар бичилтийг дансны /харьцаа/ бичилт хийх гэж мөн ярьдаг. Дансны бичилт хийж сурахын тулд
доорх хүснэгт дэхь өгөгдлийг заавал ойлгосон байх ёстой. Үүнийг дансны харьцааг хийх гол томьёо гэж ойлгоно уу.
Àíãиëàë
Àêòиâ
Àêòиâ
Ïàññиâ
Ïàññиâ

Äàíñíû íýð
Õºðºíãº
Çàðäàë
ªð òºëáºð ẠÝçíий ºì÷
Îðëîãî

Äàíñ
Äò
↑ +
↑ +
↓ ↓ -

Êò
↓ ↓ ↑ +
↑ +

Ийíõ¿¿ çºâõºí íýã àæиë ã¿éëãýýíýýñ ¿¿äýí õýä õýäýí äàíñä áи÷иëò õийãäýæ áàéãààã äàâõàð áи÷иëò ãýíý. Õýäýí äàíñ
õàðиëöàæ áóéãààñ íü õàìààðàí äàâõàð áи÷иëòийã ýíãийí áà íийëìýë ãýæ àíãиëíà. ¯¿íä:
ýíãийí áи÷иëò
íийëìýë áи÷иëò
Ǻâõºí õî¸ð äàíñ àãóóëñàí äàíñûã ýíãийí ãýõ áîë õî¸ðîîñ äýýø òîîíû äàíñóóä õàðиëöñàí òîõиîëäîëä ò¿¿íийã íийëìýë
áи÷иëò ãýäýã. Ýíãийí áà íийëìýë áи÷иëò àëü íü ÷ íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí îíîëûí äàãóó äåáåò, êðåäиò òàëóóä ÿìàãò
òýíö¿¿ áàéõ ¸ñòîé.
Àëиâàà àæиë ã¿éëãýýã òóñãàæ áàéõ ¿åä äýýðõ òýíöýòãýë íü òýíö¿¿ áàéõ ÷àíàðàà áàéíãà õàäãàëæ áàéõ ¸ñòîé.
Нягтлан бодогч нар дансны бичилтийг 2 янзаар хийдэг.
Æиøýýëáýë:
Ýíãийí áи÷иëò
“À” êîìïàíи 870.000¥-í áàðàà ìàòåðиàë õóäàëäàí àâñàí áºãººä иíãýõäýý òîîöîîã áýëíýýð øóóä òºëñºí áàéíà.
Æóðíàëûí áи÷иëò:
2-рх дансны бичилт
1-рх дансны бичилт
Гүйлгээний утга
Дт
Кт
Дүн
Бараа материал
Бараа
Äò Áàðàà ìàòåðиàë 870.000¥
870,000
Касс
Êò Êàññ
870.000¥
худалдан авсан
материал
Íийëìýë áи÷иëò
“À” êîìïàíи 870.000¥-í áàðàà ìàòåðиàë õóäàëäàí àâñàí áºãººä иíãýõäýý íийò òºëáºðийí 470.000¥-ã áýëíýýð òºëººä ¿ëäñýí
õýñãийã äàðàà òîîöîîãîîð õóäàëäàí àâñàí.
Æóðíàëûí áи÷иëò:
2-рх дансны бичилт
1-рх дансны бичилт
Гүйлгээний утга
Дт
Кт
Дүн
470,000
Бараа материал
Касс
Бараа материал
Äò Áàðàà ìàòåðиàë 870.000
Êò Êàññ
470.000
худалдан 470,0-г
400,000
Бараа материал
Дансны өглөг
Кт Дансны өглөг
400,000
бэлнээр өгсөн
Àíõààð!!! Magic finance ïðîãðàìì äýýð àæиë ã¿éëãýýã á¿ðòãýõäýý çºâõºí 2-рх дансны бичилтээр õийíý.
2.3 Áàëàíñ, ò¿¿íий õýëáýð, îíöëîã
Ñàíõ¿¿ãийí ¿íäñýí òàéëàíãóóäûí íýã áîëîõ õºðºí㺠ºð òºëáºð áà ýçýìøиã÷ийí ºì÷ийã òýíöâýð õýëáýðýýð õàðóóëñàí
ñàíõ¿¿ãийí áàéäëûí òàëààðõ òîäîðõîé ìýäýýëëийí õýðýãñëийã áàëàíñ õýìýýí òîâ÷îîð íýðëýæ áîëíî. ªºðººð õýëáýë ç¿¿í,
áàðóóí õî¸ð õýñãýýñ á¿ðäýõ áºãººä ç¿¿í òàëä “Õºðºí㺔, áàðóóí òàëä “ªð òºëáºð áà ýçýìøиã÷ийí ºì÷” –í äàíñäûã àãóóëæ
òîîí ä¿íãýýð иëýðõийëýãäñýí áи÷иãëýë þì. Нягтлан бодогч нар балансыг “Үлдэгдэл баланс” гэж нэрлэдэг. Îäîî áàëàíñûí
åðºíõий õýëáýðòýé òàíиëöúÿ.

4

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ժЪÍê /Актив/
ÍÝÃ.Ýðãýëòийí õºðºíãº
1.1
1.2
1.3
1.4

ҮЛДЭГДЭЛ ÁÀËÀÍÑ
ªÐ ÒªËÁªÐ ÁÀ ÝÇÍИЙ ªÌ× /Пассив/
ªð òºëáºð
ÍÝÃ. Áîãиíî õóãàöààò ºð òºëáºð
1.1
1.2
1.25
ÁÕªÒ-í íийò ä¿í:

Â

1.25
Ýðãýëòийí õºðºíãийí íийò ä¿í: À
ÕΨÐ. Ýðãýëòийí áóñ õºðºíãº
2.1
2.2
2.3
2.4

2.25
ÓÕªÒ-í íийò ä¿í:

Ã

ÃÓÐÀÂ. Ýçíий ºì÷
3.1
3.2

2.26
Ýðãýëòийí áóñ
õºðºíãийí íийò ä¿í:

Íийò õºðºíãийí ä¿í:

ÕΨÐ. Óðò õóãàöààò ºð òºëáºð
2.1
2.2

À+Á

Á

3.25
Ýçíий ºì÷ийí íийò ä¿í: Ä
Íийò ºð òºëáºð áà
ýçíий ºì÷ийí ä¿í: Â+Ã+Ä

Áàëàíñûí ìºí ÷àíàð íü íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí ¿íäñýí òýíöýòãýëийã õàíãàæ áàéõàä îðøиíî. ªºðººð õýëáýë ýíý íü:
ժЪÍê= ªÐ ÒªËÁªÐ + ÝÇÍИЙ ªÌ×
/À+Á=Â+Ã+Ä /
Óã òýíöýòãýëийã ÁÀËÀÍÑ ãýíý.
Áàëàíñ íü ººðòºº íиëýýä îíöëîã ç¿éëийã àãóóëäàã áàéíà. ¯¿íийã òîäðóóëáàë:
Ç¿¿í òàë (Õºðºíãº) –Ýäãýýð äàíñä íü ÀÊÒИ äàíñ ãýæ íýðëýãäýõ áºãººä á¿ãä Äò òàëäàà áи÷иãääýã áàéíà.
Иíãýõäýý ýíý ä¿ðìийã çºð÷иõ áóþó ýñðýãýýð áиåëäýã öººí õýäýí äàíñ áàéäàã. ¯¿íä: “Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë” áà
“íàéäâàðã¿é àâëàãûí íººö” ãýñýí õî¸ð äàíñ áàãòàõ áà ýíý äàíñä íü áàëàíñàä õºðºí㺠òàëä òóñãàõäàà òîîí ä¿íã ñºðºã
óòãààð (-) áи÷íý.
Áàðóóí òàë (ªð òºëáºð áà ýçíий ºì÷) – Ýäãýýð äàíñä íü ÏÀÑÑИ äàíñä ãýæ íýðëýãääýã áà á¿ãä ÊÒ/êðåäиò/
òàëäàà ºñºí íýìýãääýã áàéíà.
Àíõààð!!!
Òóõàéí äàíñ àëü òàëäàà(Äò, Êò) ºñºí íýìýãäýæ áàéíà òýð òàëäàà ¿ëäýãäýëòýé áàéíà.
ÍÁÁ-ä äàíñíû ýõíий ¿ëäýãäýë: Ñ1
ýöñийí ¿ëäýãäýë: Ñ2 ãýæ òóñ òóñ òýìäýãëýíý.

1
2
3
4
-

5

ОРЛОГО ҮР ДҮНГИЙН ТАЙЛАН
Борлуулалтын орлого
ББӨ /Борлуулсан бүтээгдэхүүний
өртөг/
Нийт ашиг /Алдагдал/
Үйл ажиллагааны зардал:
Цалингийн зардал
НДШ зардал
Ашиглалтын зардал
Түрээсийн зардал
Урсгал засварын зардал
Шатахууны /тээврийн/ зардал
Элэгдлийн зардал
Зар сурталчилгээ гэх мэт
Үйл ажиллагааны ашиг /Алдагд/
Үйл ажиллагааны бус орлого

6

Үйл ажиллагааны бус зардал
Татвар төлөхий өмнөх ашиг /Алд/
Орлогын албан татвар
Цэвэр ашиг /Алдагдал/

Д/д
1
2
3=1-2

4

5=3-4
6
7
8=5+6-7
9=8*10%
10=8-9

Үйлчилгээний байгууллагын
хувьд
Үйлчилгээ үзүүлсэний орлого

Худалдаа үйлдвэрлэлийн
байгууллага
Бараа борлуулсаны орлого
Борлуулсан барааг анх худалдан
Байхгүй
авсан үнэ.
Үйлчилгээний орлого
Тухайн бараанаас олсон ашиг
Орлого олохын тулд зайлшгүй гарч байгаа зардлыг үйл ажиллагааны
зардал гэнэ. Тухайн барааг борлуулахын тулд зайлгүй гаргахаас
аргагүй болсон зардлууд байна. Үйл ажиллагааны зардлын нарийн
задаргааг дансны кодноос харна уу. 48-р хуудас
Орлого олох зорилгоор гараагүй зардлыг үйл ажиллагааны зардалд
оруулж тооцохгүй, үйл ажиллагааны бус зардал гэж үздэг. Жишээ нь:
Хандивийн зардал, торгууль, алданги, Хулгай дээрэм гарсан, Барилга
байшин шатсан гэх мэт болзошгүй зардлууд байна.
Эдгээр зардлуудыг дэс дугаар 7-д бүртгэнэ.
Нийт ашиг-Үйл ажиллагааны зардал
Жишээ нь: Хандивийн орлогыг үйл ажиллагаа явуулахтай холбогдож
ороогүй орлого гэж үзэж энэ дансанд бүртгэнэ.
Дэс дугаар 4-т тайлбарласаныг уншина уу.
Татвар төлөхийн өмнөх ашгаас 10 хувийн татварыг татварын албанд
тушаадаг. Үүнийг орлогын албан татвар гэнэ.
Тухайн байгууллага /-/ алдагдалтай ажиллаж болох бөгөөд энэ нь
Орлого үр дүнгийн тайлан дээр /хаалтанд/ бичигддэг.

ÍÝÌÝËÒ: Çààâàë ìýäýõ ç¿éëñ
Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí á¿ðýëäýõ¿¿í õýñã¿¿ä
ÍÁÁ-í äàâõàð áи÷иëò ãýæ þó âý?
ÁÀËÀÍÑ-í ìàÿãò ,ò¿¿íий á¿ðýëäýõ¿¿í õýñýã
Àêòиâ äàíñíû îíöëîã
Ïàññиâ äàíñíû îíöëîã

5

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ХИЧЭЭЛ №2
§1. Ñýäýâ: Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ ¿å øàò
1.1 Àæиë ã¿éëãýýíий àíõàí øàòíû áàðиìòàä øиíæиëãýý õийõ
1.2 Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий æóðíàëä á¿ðòãýõ
1.3 Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий äýâòýðò òóñãàõ
1.1 Àæиë ã¿éëãýýíий àíõàí øàòíû áàðиìòàä øиíæиëãýý õийõ
ÍÁÁ-í îð÷ëûí õàìãийí ýõíий ¿å øàòàíä þóã á¿ðòãýõäýý òîäîðõîéëäîã. ßìàð ÷ àæиë ã¿éëãýý çààâàë àíõàí øàòíû
áàðиìòààð áàòàëãààæñàí áàéõ ¸ñòîé. ªºðººð õýëáýë åðºíõий æóðíàëä çààâàë àíõàí øàòíû áàðиìòòàé ç¿éëñийã òóñãàíà.
Ийìä ÍÁÁ-ä òóñãàõ àæиë ã¿éëãýý íü õýìæиãäýõ¿éö, óë ¿íäýñòýé, íàéäâàðòàé áàéõ øààðäëàãàòàé.
Àíõàí øàòíû áàðиìòûã øиíæëýõ ãýäýã íü õàìãийí ò¿ð¿¿íä ¿íýí çºâ, áàòàëãààòàé ýñýõийã øàëãàõ þì. Иíãýõäýý
òóõàéí àíõàí øàòíû áàðиìòûã ¿éëäýã÷ áàéãóóëëàãà íü òóõàéí ¿åä ¿éë àæиëëàãààãàà õýâийí ÿâóóëæ áàéñàí
ýñýõ,áàðиìòûí òàìãà òýìäýã õ¿÷иíòýé òàëààð ìºí áàðиìòûí á¿õий ë àñóóëãóóä ¿íýí çºâ áºãëºãäñºí, øààðäñàí
ãàðûí ¿ñã¿¿ä áàéãàà çýðýã ýäãýýð àñóóäëóóäûã íàðийâ÷ëàí ñàéí õÿíàæ ¿çýõ øààðäëàãàòàé. Ýíý á¿ãäийã õийæ
ã¿éöýòãýñíий äàðàà ýäãýýð áàðиìòóóäàà îí ñàð ºäðººð äàðààëëóóëàí áàéðëóóëæ àëü áîëîõ ýìõ öýãöòýé áàéäëûã
ýðõýìëýõ íü ç¿éòýé.
Àíõààð!!!
Õýðýâ àíõàí øàòíû áàðиìòã¿é àæиë ã¿éëãýýã æóðíàëä òóñãàâàë òàòâàðûí àëáà ¿¿íä àêò òàâüäàã. Ийìä àæиë ã¿éëãýýíäýý
áàðиìò çààâàë øààðäàæ áàéõ ёстой.
1.2 Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий æóðíàëä á¿ðòãýõ
Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий æóðíàëûí ìàÿãòàä áàéðëóóëàí äàíñàíä /Äò, Êò/ òóñãàõ ¿éë ÿâöûã åðºíõий æóðíàëûý áи÷иëò
ãýíý.
Õýðýâ ÀÊÒИ äàíñä ºññºí áîë - Äò, áóóðñàí áîë - Êò òàëä òóñ òóñ ñîíãîíî
Õýðýâ ÏÀÑÑИ äàíñä ºññºí áîë - Êò, áóóðñàí áîë - Äò òàëä òóñ òóñ ñîíãîíî
Æиøýý:
“ÁÀÒ” êîìïàíиä 2007 îíû 7-ð ñàðä äàðààõü àæиë ã¿éëãýý ãàð÷ýý.
1.
2.

7.01
Áàò õóóëийí çºâëºãºº ºãºõ êîìïàíи áàéãóóëæ 1.350.000¥-í áýëýí ìºí㺺ð õºðºí㺠îðóóëàëò õийâ.
7.02
1.728.000¥-í ºðòºãòýé, 8æиëийí àøиãëàëòûí õóãàöààòàé êîíòîðûí òîíîã òºõººðºìæийã “Ìåáåëü” êîìïàíиàñ
çýýëýýð õóäàëäàí àâñàí.
3. 7.03 3 ñàðûí êîíòîðûí ò¿ðýýñийí òºëáºðò 216.000¥ òºëºâ.
4. 7.04 84.780¥-ð õàíãàìæийí ìàòåðиàë õóäàëäàí àâñàí.
5. 7.05 ¯éë÷ë¿¿ëýã÷äýýñ ¿éë÷иëãýýíий îðëîãî 189.000¥ áýëíýýð õ¿ëýýí àâñàí.
6. 7.06 ¯éë àæиëëàãààíû çàðäàëä 38.700¥ òºëºâ.
7. 7.07 460.800¥-í ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëæ òºëáºðийã íü äàðàà àâàõààð áîëæýý.
8. 7.08 “Ìåáåëü” êîìïàíийí 324.000¥-í өðийã òºëºâ.
9. 7.09 Áàòûí øàòàõóóíû õýðýãöýýíä 270.000 òºãðºã òàòàí àâàâ.
10. 7.10 Хаан ХХК-д 189.900¥-í ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëæ òºëáºðийã íü äàðàà àâàõààð áîëñîí.
11. 7.12 Àøиãëàñàí õàíãàìæийí ìàòåðиàëûí çàðäàë 53.280¥ áàéâ.
Õийõ ç¿éë:
1. Äýýðõ àæиë ã¿éëãýýíий æóðíàëûí áи÷иëòийã áиå äààí ã¿éöýòãýíý ¿¿
2. Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий äýâòýðò òóñãàíà óó
3. Àæëûí õ¿ñíýãò áýëòãýõ
4. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõ
“ÁÀÒ” ÕÕÊ
Åðºíõий æóðíàë
îãí
îî

¹

7.1

1

7.2
7.3

2
3

7.4

4

7.5
7.6

5
6

¯éë÷иëãýýíий îðëîãî îðñîí
¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë

7.7

7

Äàðàà òîîöîîãîîð ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëñýí

7.8
7.9

8
9

ÌÅÁÅËü êîìïàíий ºð òºëñºí
Ýçíий øàòàõóóíû çàðäàë

7.10

10

Хаан ХХК-д Äàðàà òîîöîîãîîð ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëñýí

7.12

11

ÿéëãýýíий óòãà
Áàò õóóëийí çºâëºãºº ºãºõ êîìïàíи áàéãóóëæ
õºðºí㺠îðóóëàëò õийâ
Êîíòîðûí òîíîã төхөөрөмж зээлээр õóäàëäàí àâñàí
Ò¿ðýýñийí òºëáºð óðüä÷иëàí òºëñºí
Õàíãàìæийí ìàòåðиàë õóäàëäàí àâñàí

Õàíãàìæийí ìàòåðиàëûí çàðäàë

2007/08/31

Äàíñ
Äò

Êò

Ä¿í

Êàññ

Ýçíий ºì÷

1.350.000

Òîíîã òºõººðºìæ
ÓÒÒ
Õàíãàìæийí
ìàòåðиàë
Êàññ
¯ÀÇ
Áîðëóóëàëòûí
àâëàãà
Äàíñíû ºãëºã
Øàòàõóóíû çàðäàë
Áîðëóóëàëòûí
àâëàãà

Äàíñíû ºãëºã
Êàññ

1.728.000
216.000¥

Õàíãàìæийí ÌÇ

Êàññ

84.780¥

Áîðëóóëàëò
Êàññ

189.000¥
38.700¥

Áîðëóóëàëò

460.800

Êàññ
Êàññ

324.000
270.000

Áîðëóóëàëò

189.900

Õàíãàìæийí
ìàòåðиàë

53.280

1.3 Àæиë ã¿éëãýýã åðºíõий äýâòýðò òóñãàõ
Ýíý àæиëëàãàà íü íýãòãýõ ¿å øàòíû ýõëýë þì. Åðºíõий äýâòýðийã äàíñ òóñ á¿ðýýð íýýæ, òóõàéí äàíñàíä ãàðñàí àæиë
ã¿éëãýýã æóðíàëààñ õóóëàõ çàìààð íýãòãýæ áи÷äýã.
Àæиë ã¿éëãýýã Åðºíõий äýâòýðò òóñãàõ ¿å øàò íü magic finance ïðîãðàìì äýýð àâòîìàòààð õийãäýõ áºãººä òà óã ¿éë
àæиëëàãààíû ìºí ÷àíàðûã ñàéòàð îéëãîõ íü ÷óõàë.

6

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Æиøýý: ªìíº æиøýý áîëãîí àâ÷ ¿çñýí “ÁÀÒ” êîìïàíийí åðºíõий äýâòýðийã àâ÷ ¿çüå.
“ÁÀÒ” ÕÕÊ
Åðºíõий äýâòýð

2007/08/31

Êàññ äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
îãí
îî

¹

Äàíñ
Äò

7.1

1

7.5
7.3

5
3

Áàò õóóëийí çºâëºãºº ºãºõ êîìïàíи
áàéãóóëæ õºðºí㺠îðóóëàëò õийâ
¯éë÷иëãýýíий îðëîãî îðñîí
Ò¿ðýýñийí òºëáºð óðüä÷иëàí òºëñºí

7.4

4

Õàíãàìæийí ìàòåðиàë õóäàëäàí àâñàí

7.6

6

¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë

7.8

8

ÌÅÁÅËü êîìïàíий ºð òºëñºí

7.9

9

Ýçíий øàòàõóóíû çàðäàë

ÿéëãýýíий óòãà

Êàññ
Äò

Ä¿í

Êò

Êàññûí
¿ëäýãäýë

Êò

Êàññ

Ýçíий ºì÷

1.350.000

1.350.000

Êàññ
ÓÒÒ
Õàíãàìæий
í ìàòåðиàë
¯ÀÇ
Äàíñíû
ºãëºã
Øàòàõóóíû
çàðäàë

Áîðëóóëàëò
Êàññ

189.000
216.000

189.000

Êàññ

84.780

84.780

Êàññ

38.700

38.700

1.238.220
1.199.520

Êàññ

324.000

324.000

875.520

Êàññ

270.000

270.000

605.520
605.520

1.350.000
1.539.000
1.323.000

216.000

933.480

1.539.000

Íийò

Õàíãàìæийí ìàòåðиàë äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
îãíî
î

¹

ÿéëãýýíий óòãà

7.4

4

Õàíãàìæийí ìàòåðиàë õóäàëäàí
àâñàí

7.12

Äàíñ
Äò

11

Õàíãàìæийí ìàòåðиàëûí çàðäàë

Õàíãàìæийí
ìàòåðиàë
Êò

Ä¿í
Êò

Äò

Õàíãàìæийí
ìàòåðиàë

Êàññ

84.780¥

Õàíãàìæийí ÌÇ

Õàíãàìæийí
ìàòåðиàë

53.280

84.780

84.780

84.780

Íийò

Õàíãàìæийí
ìàòåðиàëûí
¿ëäýãäýë

53.280

31.500

53.280

31.500

Áîðëóóëàëòûí àâëàãà äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
Äàíñ

îãíî
î

¹

7.7

7

7.10

10

ÿéëãýýíий óòãà
Äàðàà
¿ç¿¿ëñýí
Äàðàà
¿ç¿¿ëñýí

Áîðëóóëàëòûí àâëàãà

Äò

òîîöîîãîîð

¿éë÷иëãýý

òîîöîîãîîð

¿éë÷иëãýý

Ä¿í

Êò

Áîðëóóëàëòûí
àâëàãà
Áîðëóóëàëòûí
àâëàãà

Äò

Êò

Áîðëóóëàëò

460.800

460.800

Áîðëóóëàëò

189.900

189.900

460.800
650.700

650.700

Íийò

Áîðëóóëàëòûí
àâëàãà
¿ëäýãäýë

0

650.700

Óðüä÷иëæ òºëñºí òîîöîî /ÓÒÒ/ äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
Îãíî
î
7.3
Íийò

¹

ÿéëãýýíий óòãà

3

Ò¿ðýýñийí òºëáºð óðüä÷иëàí òºëñºí

Äàíñ
Äò
ÓÒÒ

ÓÒÒ

Ä¿í

Êò
Êàññ

Äò
216.000
216.000

216.000

ÓÒÒ-í
¿ëäýãäýë
216.000
216.000

Êò
0

Òîíîã òºõººðºìæ /ÌÒÒ/ äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
Îãíî
î

¹

ÿéëãýýíий óòãà

7.2

2

Êîíòîðûí òîíîã òºõººðºìæ õóäàëäàí
àâñàí

Äàíñ
Äò
Òîíîã
òºõººðºìæ

Òîíîã òºõººðºìæ
Äò
Êò

Ä¿í

Êò
Äàíñíû ºãëºã

1.728.000

1.728.000

1.728.000

1.728.000

Íийò

ÌÒÒ-í
¿ëäýãäýë

0

1.728.000

Äàíñíû ºãëºã äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
Îãíî
î

¹

ÿéëãýýíий óòãà

7.2

2

Êîíòîðûí òîíîã òºõººðºìæ õóäàëäàí
àâñàí

7.8

8

ÌÅÁÅËü êîìïàíий ºð òºëñºí

Äàíñ
Äò
Òîíîã
òºõººðºìæ
Äàíñíû
ºãëºã

Äàíñíû ºãëºã
Äò
Êò

Ä¿í

Êò
Äàíñíû ºãëºã

1.728.000

Êàññ

324.000

1.728.000
324.000

1.728.000
1.404.000

324.000

Íийò

Äàíñíû ºãëºã í
¿ëäýãäýë

1.728.000

1.404.000

Øàòàõóóíû çàðäàë äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
Äàíñ

Îãíî
î

¹

ÿéëãýýíий óòãà

7.9

9

Ýçíий øàòàõóóíû çàðäàë

Øàòàõóóíû çàðäàë
Ä¿í

Äò

Êò

Øàòàõóóíû
çàðäàë

Êàññ

Äò

270.000

Êò

270.000

270.000

270.000

Íийò

Øàòàõóóíû
çàðäàë
¿ëäýãäýë

0

270.000

Ýçíий ºì÷ äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
Îãíî
î

¹

ÿéëãýýíий óòãà

7.1

1

Áàò õóóëийí çºâëºãºº ºãºõ êîìïàíи
áàéãóóëæ õºðºí㺠îðóóëàëò õийâ

Äàíñ

Ä¿í

Äò

Êò

Êàññ

Ýçíий ºì÷

Ýçíий ºì÷
Äò

1.350.000
0

Íийò

Êò

Ýçíий ºì÷
¿ëäýãäýë

1.350.000

1.350.000

1.350.000

1.350.000

¯éë÷иëãýýíий îðëîãî äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
Îãí
îî

¹

ÿéëãýýíий óòãà

7.5

5

¯éë÷иëãýýíий îðëîãî îðñîí

7.7

7

Äàðàà òîîöîîãîîð ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëñýí

7.1

1

Äàðàà òîîöîîãîîð ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëñýí

Äàíñ
Äò
Êàññ
Áîðëóóëàëòûí
àâëàãà
Áîðëóóëàëòûí

Ä¿í
Êò
Áîðëóóëàëò

189.000

¯éë÷иëãýýíий
îðëîãî
Äò
Êò
189.000

¯éë÷иëãýýíий
îðëîãî-í
¿ëäýãäýë
189.000

Áîðëóóëàëò

460.800

460.800

460.800

Áîðëóóëàëò

189.900

189.900

839.700

7

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
0
0
Íийò

àâëàãà
0

839.700

839.700

¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
îãí
¹
îî
7.6
6
Íийò

Äàíñ
Äò
¯ÀÇ

ÿéëãýýíий óòãà
¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë

¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë
Äò
Êò
38.700
38.700
0

Ä¿í

Êò
Êàññ

38.700¥

¯éë
àæиëëàãààíû
çàðäàë -í ¿ëäýãäýë
38.700
38.700

Õàíãàìæийí çàðäàë äàíñíû åðºíõий áи÷иëò:
Äàíñ

Îãíîî

¹

ÿéëãýýíий óòãà

7.12

11

Õàíãàìæийí ìàòåðиàëûí çàðäàë

Äò
Õàíãàìæийí
ÌÇ

Êò
Õàíãàìæийí
ìàòåðиàë

Ä¿í
53.280

Õàíãàìæийí çàðд
Äò
Êò
53.280
53.280

Íийò

Õàíãàìæийí çàðäàëí ¿ëäýãäýë
53.280

0

53.280

Íýìýëò: Çààâàë ìýäýõ ç¿éëñ
Æóðíàëûí áи÷иëò áîëîí åðºíõий äýâòýðò òóñãàõûí ÿëãàà
ХИЧЭЭЛ №3
§1. Ñýäýâ: Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ ¿å øàò /¿ðãýëæëýë /
1.4 ÿéëãýý áàëàíñ ãàðãàõ
1.5 Àæëûí õ¿ñíýãò áýëòãýõ
1.4 ÿéëãýý áàëàíñ ãàðãàõ
Íýãòãýõ àæиëëàãààíû äàðààãийí øàò áîë “Ã¿éëãýý áàëàíñ” ãàðãàõ ÿâäàë þì. Ýíý íü åðºíõий äýâòýð íü åðºíõий æóðíàëä
àæиë ã¿éëãýýí¿¿äийã äàíñ òóñ á¿ðýýð íýãòãýí ãàðãàñàí áîë ã¿éëãýý áàëàíñ íü ýäãýýðийã õàìòàä íü, ººðººð õýëáýë á¿õ
äàíñäûã íийòýä íü äàðààëëóóëàí íýãòãýí õàðóóëàõ õýëáýð þì.
MAGIC FINANCE ïðîãðàìì äýýð “ÿéëãýý áàëàíñ” àâòîìàòààð ãàðàõ áà
õýëáýðýýð áàéäàãийã àíõààðíà óó. (Aj_husnegt øийòíýýñ õàðíà óó)
Æиøýý: ªìíº æиøýý áîëãîí àâ÷ ¿çñýí “ÁÀÒ” êîìïàíий ã¿éëãýý áàëàíñûã ãàðãàÿ.

¹

Äàíñäûí íýð

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12

Êàññ
Õàíãàìæийí ìàòåðиàë
Áîðëóóëàëòûí àâëàãà
Óðüä÷иëæ òºëñºí òîîöîî
Òîíîã òºõººðºìæ
Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë (ò.ò)
Äàíñíû ºãëºã
Øàòàõóóíû çàðäàë
Ýçíий ºì÷
¯éë÷иëãýýíий îðëîãî
¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë
Õàíãàìæийí çàðäàë
íийò

“Àæëûí õ¿ñíýãò”-òýé õàìò õàâñàðãàãäñàí

“ÁÀÒ” ÕÕÊ
2007/08/31
ÿéëãýý áàëàíñ
ÿéëãýý áàëàíñ
Øàëãàõ áàëàíñ
Ýõëýëòийí áàëàíñ
Äò
Êò
Äò
Êò
Äò
Êò
1.539.000
933.480
605.520
84.780
53.280
31.500
650.700
0
650.700
216.000
0
216.000
1.728.000
0
1.728.000

0

0

324.000
270.000
0
0
38.700
53.280
4.904.460

1.728.000
0
1.350.000
839.700
0
0
4.904.460

1.404.000
270.000
1.350.000
839.700
38.700
53.280
3593700

3593700

1.5 Àæëûí õ¿ñíýãò áýëòãýõ
Íÿãòëàí áîäîã÷иä òîõиðãîî áи÷иëò õийõ, ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí ãàðãàõ çîðиëãîîð Àæëûí õ¿ñíýãò áýëòãýäýã. Àæëûí õ¿ñíýãò ãýäýã
íü ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõýä øààðäëàãàòàé ìýäýýëëийã öóãëóóëæ, íýãòãýí ä¿ãíýõýä àøиãëàäàã 5 áàãàíàò õ¿ñíýãò þì.
Àæëûí õ¿ñíýãò àëáàí ¸ñíû òàéëàí áóñ õàðиí òàéëàí áýëòãýõ àðãà þì.
Æиøýý: ªìíº æиøýý áîëãîí àâ÷ ¿çñýí “ÁÀÒ” êîìïàíий Àæëûí õ¿ñíýãòийã áýëòãýå.

Äàíñäûí íýð- ÿéëãýý áàëàíñûí ýöñийí ¿ð ä¿í áóþó “Øàëãàõ áàëàíñ” áàãàíàä áàéãàà ¿ëäýãäýëòýé á¿õ äàíñäûí íýðийã
ýíý áàãàíàä îðóóëæ ºãíº. ªºðººð õýëáýë àæиë ã¿éëãýýãýýð øиíýýð ¿¿ññýí áîëîîä òàéëàíãийí ºìíºõ “Ýõëýëòийí áàëàíñ”-ä
¿ëäýãäýëòýé òóñãàãäñàí á¿õ äàíñä îðíî.
Øàëãàõ áàëàíñ – “ÿéëãýý áàëàíñ”-í Øàëãàõ áàëàíñ.

Äàíñäûí íýð
Êàññ
Õàíãàìæийí ìàòåðиàë
Áîðëóóëàëòûí àâëàãà
Óðüä÷иëæ òºëñºí òîîöîî
Òîíîã òºõººðºìæ
Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë (ò.ò)
Äàíñíû ºãëºã
Øàòàõóóíû çàðäàë
Ýçíий ºì÷
¯éë÷иëãýýíий îðëîãî

“ÁÀÒ” ÕÕÊ
Àæëûí õ¿ñíýãò
Òîõиðãîî
Òîõиðãîîíû äàðààõ
Øàëãàõ áàëàíñ
øàëãàõ áàëàíñ
áи÷иëò
Äò
Êò
Äò
Êò
Äò
Êò
605.520
31.500
650.700
216.000
1.728.000

2007/08/31

Îðëîãûí
òàéëàí
Äò
Êò

Áàëàíñ
Äò

Êò

1.404.000
270.000
1.350.000
839.700

8

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë
Õàíãàìæийí çàðäàë
Ýëýãäëийí çàðäàë
Ò¿ðýýñийí çàðäàë
Öýâýð àøиã
íийò

38.700
53.280

3.593.700

3.593.700

Òîõиðãîî áи÷иëò- Çàðиì îíöãîé òºðëийí äàíñä òîõиðãîî áи÷иëò õийõийã øààðääàã. Ýäãýýð Òîõиðãîî áи÷иëòийã çºâõºí
óëиðëûí ýöýñò õийäýã áºãººä ¿¿íä õàìààðàõ öººí òîîíû çàðиì äàíñä áий. ̺í òîõиðãîî áи÷иëò õийæ áóé àæиë ã¿éëãýýíä
àíõàí øàòíû áàðиìò áàéäàãã¿é ó÷ðààñ óã áи÷иëòийã åðºíõий æóðíàëä áóñ Àæëûí õ¿ñíýãòийí “Òîõиðãîî áи÷иëò” áàãàíàä
òóñãàéëàí áи÷иõийã øààðääàã áàéíà. (aj_husnegt øийòийí M, N áàãàíàä ãàðààñ òîõиðãîîã õийæ ºãíº )
Òîõиðãîî áи÷иëò õийãäýõ äàíñä:

Óðüä÷иëæ òºëñºí çàðäàë
Òºëáºð íü урьдчлаад õийãäñýí áîëîâ÷ ãàðààã¿é áàéãàà çàðäàë ó÷ðààñ õºðºí㺠ãýæ үзэн эргэлтийн хөрөнгөд оруулж
á¿ðòãýäýã. Ихэвчлэн т¿ðýýñèéí áîëîí äààòãàëûí òºëáºðèéã óðüä÷èëààä ºã÷èõñºí òîõèîëäîëä “Óðüä÷èëæ òºëñºí çàðäàë”
äàíñанд бичилт хийдэг.
Æиøýý íü:
“Á” êîìïàíи 2007.01.01-íä 3 æиëийí äààòãàëûí òºëáºðò 720.000¥ òºëñºí. Íýã æиëийí äààòãàëûí òºëáºð 240.000¥ áºãººä
2007.12.31-ð äóóññàí òàéëàíò æиëä óðüä÷иëæ òºëñөí äààòãàëûí 1/3 áóþó 720.000/3=240.000¥ íü çàðäàë áîëîõ áà äàðààõü
òîõиðãîî áи÷иëò õийíý.
Оãíîî

¹

Äàíñ

ÿéëãýýíий óòãà

2007.1.1

3 жилийн даатгалын төлбөр урьдчилж төлсөн.

2007.12.31

Òàéëàíò õóãàöààíû äààòãàëûí çàðäëûí òîõиðãîî
áи÷иëò

Äò
Урьдчилж төлсөн
зардал
Даатгалын зардал

Êò

Ä¿í

Êàññ

720.000

Урьдчилж төлсөн
зардал

240.000


Óðüä÷иëæ орсон орлого
Мөнгийг нь урьдчилаад авчихсан боловч үйлчилгээгээ үзүүлээгүй тохиололд өр төлбөр гэж үзэн Богино хугацаат өр төлбөр
гэж үзэн “Урьдчилж орсон орлого” дансанд бүртгэдэг. Тиймээс урьдчилж төлсөн зардал бол зардлын данс биш
хөрөнгийн данс, Урьдчилж орсон орлого бол орлогын данс биш өрийн данс гэдгийг сайн тогтоож авна уу.
Жишээ нь:
“Ж” êîìïàíи Сонин, сэтгүүлийн захиалга авч борлуулдаг бөгөөд 2007.1.1-нд 2000.000 төгрөгний сонингийн захиалгын
орлого урьдчилж орсон. 2007.3.31 гэхэд 1500.000 төгрөгний сонинг захиалагчдад тараасан гэвэл “Ж” êîìïàíы хувьд доорх
дансны бичилтийг хийнэ.
Оãíîî

¹

2007.1.1
2007.3.31

Äàíñ

ÿéëãýýíий óòãà

Äò

2000.000 төгрөгний сонингийн захиалгын орлого
урьдчилж орсон.

Касс

1500.000 төгрөгний сонинг захиалагчдад тараасан

Урьдчилж орсон
орлого

Êò
Урьдчилж орсон
орлого
Үйлчилгээний
орлого

Ä¿í
2000,000
1500,000

Дээрх жишээнээс харахад Ж компани сонингоо захиалагчиддаа өгсөний дараа л борлуулалт хийсэн гэж үзэн Үйлчилгээний
орлого дансанд бүртгэсэн байна. 500,000 төгрөгний сонинг захиалагчиддаа тараагаагүй учир үүнийг Ж компани өр гэж үзнэ.
Ихэнх нягтлангууд Урдьчилж орсон орлого дансыг ашиглахгүй Борлуулалт дансыг ашигладаг. Жишээ нь: 2000,000 төгрөгийг
шууд Борлуулалт гэж бүртгэдэг. Энэ нь бүртгэл хөтлөлтийн алдаа юм.

Òîîöîîëîãäñîí çàðäëóóä
¯íäñýí õºðºíãийí ýëýãäýë áîëîí íàéäâàðã¿é àâëàãûí çàðäàë íü òîîöîîëîãäñîí çàðäëóóä áàéäàã.
À) Ýëýãäýë. Ýëýãäëийí çàðäëûã á¿ðòãýõ çàð÷иì íü óðüä÷иëæ òºëñºí çàðäàëòàé àäиë áàéäàã. Ó÷иð íü ¿íäñэí õºðºíãийã
àøиãëàëòûí õóãàöààíû òóðøиä ààæìààð çàðäàëä øиíãýýæ ýëýãä¿¿ëäýã.
Æиøýý:
“Ж” êîìïàíи 100.000¥-í ¿íýòýé 10 æиë àøиãëàãäàõ àøиãëàëòûí õóãàöààòàé àøиãëàëòûí õóãàöààíû ýöýñò ¿ëäýõ ºðòºãã¿é
òîíîã òºõººðºìæийã 2007.01.01-íä õóäàëäàí àâ÷ýý. Ýëýãäëийã øóëóóí øóãàìûí àðãààã òîîöäîã ãýâýë 2007.12.31 –íä äàðààõ
òîõиðãîî áи÷иëòийã õийíý:
Оãíîî
2007.1.1
2007.12.31

¹

Äàíñ

ÿéëãýýíий óòãà
10 жил ашиглах хугацаатай
төхөөрөмж худалдан авсан.
1 жилийн элэгдэл тооцов.

Машин

тоног

Äò
Машин тоног
төхөөрөмж
Элэгдлийн зардал

Êò

Ä¿í

Êàññ

100.000

Хуримтлагдсан
элэгдэл

10.000

Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë äàíñ íü ñºðºã óòãàòàé õºðºíийí äàíñ þì. ªºðººð õýëáýë áàëàíñûí õºðºí㺠òàëä ãýõäýý
õºðºíãºíººñ õàñàãäàæ áóþó (-) òýìäýãòýéãýýð òóñãàãääàã.
Á) Íàéäâàðã¿é àâëàãûí çàðäàë. Ихэнх байгууллагууд бараа бүтээгдэхүүнээ борлуулах үед тооцоо нь шууд бэлнээр, эсвэл
дараа тооцоогоор хийгддэг. Их хэмжээний борлуулалт дараа тооцоогоор хийгдэж байгаа тохиолдолд зарим борлуулалтын
авлага найдваргүй болох тохиолдолд байдаг. Жишээ нь: Тухайн авлагатай харилцагч дампуурах, ор сураггүй алга болох гэх
мэт…. Энэ тохиолдолд дансны бичилт хэрхэн хийгддэгийг авч үзье.

9

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
Æиøýý:

2007.1.1 нд “Ж” компани “И” компанид дараа тооцоогоор 2000,000 төгрөгний борлуулалт хийсэн. 2007.3.31-нд “И” компани
дампуурч нийт авлагаас 500,000 төгрөгөө л авч чадсан. Үлдсэн авлагыг авах боломжгүй болсон тул найдваргүй гэж үзсэн.
Энэ тохиолдолд “Ж” компани доорх байдлаар дансны бичилт хийнэ.
Оãíîî

¹

2007.1.1
2007.3.31
2007.3.31

Äàíñ

ÿéëãýýíий óòãà
“И” компанид дараа тооцоогоор 2000,000 төгрөгний
борлуулалт хийсэн.
“И” компани дампуурч нийт авлагаас 500,000
төгрөгөө л авч чадсан
Үлдсэн авлагыг авах боломжгүй болсон тул
найдваргүй гэж үзсэн.

Äò
Борлуулалтын
авлага
Касс
Найдваргүй
авлагын зардал

Ä¿í

Êò
Борлуулалт
Борлуулалтын
авлага
Борлуулалтын
авлага

2000,000
500.000
1500.000

Æиøýý áîëãîí àâ÷ ¿çýæ áóé “ÁÀÒ” êîìïàíий òîõиðãîî áи÷иëòийã òîîöîîëú¸.
1. Ýëýãäëийí çàðäàë: 07.02-íä конторын тоног төхөөрөмж õóäàëäàí àâñàí áà 8.31-ýýð òàéëàíò õóãàöàà äóóñ÷ áàéãàà ó÷иð 1
ñàðûí ýëýãäëийí çàðäëûã òîîöîõ ¸ñòîé. 1.728.000¥ : 8 æиë = 216.000¥ / 1æиëä ýëýãäýõ çàðäàë /
216.000¥ : 12ñàð = 18.000¥ / 1 ñàðä ýëýãäýõ çàðäàë /
Òîõиðãîî áи÷иëò:
Äò Ýëýãäëийí çàðäàë 18.000¥
Êò Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë (ò.ò)
18.000¥
2. Ò¿ðýýñийí çàðäàë: 07.03-íä 3 ñàðûí òºëáºðийã óðüä÷иëàí ºãñºí áºãººä 8.31-íий ¿åä 1 ñàðûí ò¿ðýýñийí çàðäàë õýðýãæñýí
áàéíà.
216.000¥ : 3ñàð = 72.000¥ /1 ñàðûí ò¿ðýýñийí çàðäëûã õýìæýý /
Òîõиðãîî áи÷иëò:
Äò Ò¿ðýýñийí çàðäàë 72.000¥
Êò Óðüä÷иëæ òºëñºí òîîöîî 72.000¥
3. Найдваргүй авлагын зардал. Шалгах баланснаас харахад “ÁÀÒ” êîìïàíи нийт 650,700 төгрөгний авлагатай. 7.10-нд Хаан
ХХК-д хийгдсэн 189,900 төгрөгний авлагаа авч чадахгүй нь тодорхой болсон. Учир нь Хаан ХХК дампуурчээ:
Тохиргоо бичилт:
Дт Найдваргүй авлагын зардал
650,700
Кт Борлуулалтын авлага
650,700
“ÁÀÒ” ÕÕÊ
Àæëûí õ¿ñíýãò
Äàíñäûí íýð
Êàññ
Õàíãàìæийí ìàòåðиàë
Áîðëóóëàëòûí àâëàãà
Óðüä÷иëæ òºëñºí òîîöîî
Òîíîã òºõººðºìæ
Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë (ò.ò)
Äàíñíû ºãëºã
Øàòàõóóíû çàðäàë
Ýçíий ºì÷
¯éë÷иëãýýíий îðëîãî
¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë
Õàíãàìæийí çàðäàë
Ýëýãäëийí çàðäàë
Ò¿ðýýñийí çàðäàë
Найдваргүй авлагын зардал
Öýâýð àøиã
Íийò

Øàëãàõ áàëàíñ
Äò
605.520
31.500
650.700
216.000
1.728.000

Òîõиðãîî áи÷иëò

Êò

Äò

Êò

2007/08/31

Òîõиðãîîíû äàðààõ
øàëãàõ áàëàíñ
Äò
Êò

Îðëîãûí
òàéëàí
Äò
Êò

Áàëàíñ
Äò

Êò

189.000
72.000
18.000
1.404.000

270.000
1.350.000
839.700
38.700
53.280
18.000
72.000
189.900
3593700

3593700

279.900

279.900

Òîõиðãîîíû äàðààõ øàëãàõ áàëàíñ – “Øàëãàõ áàëàíñ”-ûí äàíñäûí òîîí ä¿í äýýð òîõиðãîî áи÷иëò õийñýí
ººð÷ëºëòийã õàðãàëçàõ äàíñàíä íü òóñãàí äàõиí òîîöîîëæ, áóñàä äàíñäûã õýâýýð ¿ëäýýñýí “Øàëãàõ áàëàíñ”-ûí äàõиí
øиíý÷иëýãäñýí õýëáýð þì.
“ÁÀÒ” ÕÕÊ
Àæëûí õ¿ñíýãò
Äàíñäûí íýð
Êàññ
Õàíãàìæийí ìàòåðиàë
Áîðëóóëàëòûí àâëàãà
Óðüä÷иëæ òºëñºí òîîöîî
Òîíîã òºõººðºìæ
Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë (ò.ò)
Äàíñíû ºãëºã
Øàòàõóóíû çàðäàë
Ýçíий ºì÷
¯éë÷иëãýýíий îðëîãî

Øàëãàõ áàëàíñ
Äò
605.520
31.500
650.700
216.000
1.728.000

Êò

Òîõиðãîî áи÷иëò
Äò

Êò

189.900
72.000
18.000
1.404.000

270.000
1.350.000
839.700

2007/08/31

Òîõиðãîîíû äàðààõ
øàëãàõ áàëàíñ
Äò
Êò
605.520
31.500
460.800
144.000
1.728.000
18.000
1.404.000
270.000
1.350.000
839.700

Îðëîãûí
òàéëàí
Äò
Êò

Áàëàíñ
Äò

Êò

10

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë
Õàíãàìæийí çàðäàë
Ýëýãäëийí çàðäàë
Ò¿ðýýñийí çàðäàë
Найдваргүй авлагын зардал
Öýâýð àøиã
íийò

38.700
53.280

38.700
53.280
18.000
72.000
189.900

18.000
72.000
189.900
3593700

3593700

279.900

279.900

3.611.700

3.611.700

Îðëîãûí òàéëàí – ÎÇÍÄ äàíñòàé íýãýí àäиë. Ýíý áàãàíàä ò¿ð äàíñä áóþó îðëîãî, çàðëàãûí äàíñäûã á¿ãäийã á¿ðòãýí
öýâýð àøãийã îëñîíîîð õààæ áи÷íý.
Àæëûí õ¿ñíýãòýýñ Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí 4 á¿ðýëäýõ¿¿í õýñãийí “Îðëîãûí òàéëàí” /Îðëîãî ¿ð ä¿íãийí òàéëàí/, “Áàëàíñ”
õî¸ð íü “Àæëûí õ¿ñíýãò”-ä øóóä ãàð÷ áàéäàã.
“ÁÀÒ” ÕÕÊ
2007/08/31
Àæëûí õ¿ñíýãò
Îðëîãûí òàéëàí
Òîõиðãîî
Òîõиðãîîíû äàðààõ
Øàëãàõ áàëàíñ
Áàëàíñ
Äàíñäûí íýð
(ÎÇÍÄ)
øàëãàõ áàëàíñ
áи÷иëò
Äò
Êò
Äò
Êò
Äò
Êò
Äò
Êò
Äò
Êò
Êàññ
605520
605.520
31500
31.500
Õàíãàìæийí ìàòåðиàë
Áîðëóóëàëòûí àâëàãà
650700
460.800
189.900
216000
72.000
144.000
Óðüä÷иëæ òºëñºí òîîöîî
1.728.00
Òîíîã òºõººðºìæ
1728000
0
Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë
18.000
18.000
(ò.ò)
Äàíñíû ºãëºã
1404000
1.404.000
Øàòàõóóíû çàðäàë
270000
270.000
270.000
1350000
1.350.000
Ýçíий ºì÷
839700
839.700
839.700
¯éë÷иëãýýíий îðëîãî
¯éë àæиëëàãààíû
38700
38.700
38.700
çàðäàë
53280
53.280
53.280
Õàíãàìæийí çàðäàë
18.000
18.000
18.000
Ýëýãäëийí çàðäàë
72.000
72.000
72.000
Ò¿ðýýñийí çàðäàë
Найдваргүй авлагын
189.900
189.900
189.900
зардал
197.820
Öýâýð àøиã
3593700
3593700
279.900
279.900
3611.700
3611.700
839.700
839.700
Íийò
Àíõààð!!! Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí “Áàëàíñ”-ä òóñãàãääàã á¿õ äàíñäûã Áàéíãûí äàíñ, “Áàëàíñ”-ä òóñãàãääàãã¿é áóþó “Îðëîãî
¿ð ä¿íãийí òàéëàí”-ä òóñãàãääàã ººðººð õýëáýë îðëîãî, çàðëàãà, îëç, ãàðçòàé õîëáîîòîé á¿õ äàíñäûã Ò¿ð äàíñ ãýæ íýðëýíý.
Äýýðõ æиøýýí äýýð ò¿ð äàíñä íü Øàòàõóóíû çàðäàë, ¯éë àæиëëàãààíû çàðäàë, Õàíãàìæийí çàðäàë, Ýëýãäëийí çàðäàë,
Ò¿ðýýñийí çàðäàë áîëíî. Àæëûí õ¿ñíýãòийí “Îðëîãûí òàéëàí” –ã Îðëîãî ¿ð ä¿íãийí òàéëàí, Îðëîãî çàðäëûí íýãäñýí äàíñ
/ÎÇÍÄ/ ãýæ õýä õýäýí ÿíçààð íýðëýõ áîëîâ÷ ýäãýýð íü ìºí ÷àíàðòàà íýã ë óòãûã иëýðõийëíý. MAGIC FINANCE
ïðîãðàìì äýýð ÎÇÍÄ ãýæ íýðëýãäýíý.

Áàëàíñ- “Òîõиðãîîíû äàðààõ øàëãàõ áàëàíñ”-ñ ò¿ð äàíñäûã ¿ëäýýí áàéíãûí
õàðãàëçàõ áàãàíàä íü íýìæ îðóóëñàí õýëáýð.
“ÁÀÒ” ÕÕÊ
Àæëûí õ¿ñíýãò
Òîõиðãîîíû äàðààõ
Øàëãàõ áàëàíñ
Òîõиðãîî áи÷иëò
Äàíñäûí íýð
øàëãàõ áàëàíñ
Äò
Êò
Äò
Êò
Äò
Êò
Êàññ
605.520
605.520
31.500
31.500
Õàíã ìàòåðиàë
Áîðë-òûí àâëàãà
650.700
460.800
189.900
Óðüä òºëñºí òîîöîî
216.000
72.000
144.000
Òîíîã òºõººðºìæ
1.728.000
1.728.000
Õóð ýëýãäýë (ò.ò)
18.000
18.000
Äàíñíû ºãëºã
1.404.000
1.404.000
Øàòàõóóíû çàðäàë
270.000
270.000
1.350.000
1.350.000
Ýçíий ºì÷
¯éë÷иëãýýíий
839.700
839.700
îðëîãî
¯éë àæиëëàãààíû
38.700
38.700
çàðäàë
53.280
53.280
Õàíãàìæийí çàðäàë
18.000
18.000
Ýëýãäëийí çàðäàë
72.000
72.000
Ò¿ðýýñийí çàðäàë
Найдваргүй авлагын
189.900
189.900
зардал
Öýâýð àøиã
3593700
3593700
279.900 279.900
3611.700
3611.700
Íийò

äàíñäûã õóóëàí áи÷иæ, öýâýð àøãийã

2007/08/31

Îðëîãûí òàéëàí
(ÎÇÍÄ)
Äò
Êò

Áàëàíñ
Äò
605.520
31.500
460.800
144.000
1.728.000
-18.000

Êò

1.404.000
270.000
1.350.000
839.700
38.700
53.280
18.000
72.000
189.900
197.820
839.700

839.700

2.951.820

197.820
2.951.820

11

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ХИЧЭЭЛ №4
§1. Ñýäýâ: Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ ¿å øàò /¿ðãýëæëýë /
1.6 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ
1.7 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí òîäðóóëãà õийõ
1.6 Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãýõ
Àæëûí õ¿ñíýãòýý áýëýí áîëãîñíû äàðàà ò¿¿íий òóñëàìæòàéãààð ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí 4 á¿ðýëäýõ¿¿í õýñãийã áýëòãýíý.
™
Áàëàíñ / Õàâñðàëò-1.1 /
Áàëàíñûí òóõàé áиä ºìíºõ Хичээлä äýëãýðýíã¿é ¿çñýí áиëýý. Áàëàíñ 3 ¿íäñýí ýëåìåíòýýñ á¿ðäýíý.
1. Õºðºíãº. ªíãºðñºí àæиë ã¿éëãýý, ¿éë ÿâäëûãí ¿ð ä¿íä áàéãóóëëàãà ýçýìøиëäýý àâñàí, иðýýä¿éä ¿ð àøиã àâ÷ðàõ
íººö þì.
2. ªð òºëáºð. ªíãºðñºí àæиë ã¿éëãýý, ¿éë ÿâäëûãí ¿ð ä¿íä ¿¿ññýí áàéãóóëëàãûí ýäийí çàñãийã ¿ð àøãийã ººðòºº
àãóóëæ áàéãàà íººöººð íºõºãäºõ ¸ñòîé îäîî òºëºãäºõ ºð òºëáºð þì.
3. Ýçíий ºì÷. Á¿õ ºð òºëáºðийã áàðàãäóóëñàíû äàðàà áàéãóóëëàãûí õºðºíãºä áàéõ ººðийí ýçýìøëийí õýìæýý þì.
™ Îðëîãûí òàéëàí / Õàâñðàëò-1.2 /
Áàéãóóëëàãûí òàéëàíò õóãàöààíû àæиë ã¿éëãýýíий á¿õ îðëîãî, çàðäàë, îëç, ãàðçûã íýãòíýí óëìààð àøãийã òîîöîîëîí
¿ç¿¿ëñýí õýëáýð þì.
™ ªì÷ийí ººð÷ëºëòийí òàéëàí / Õàâñðàëò-1.3 /
Áàéãóóëëàãûí эзний өмчийн õºäëºëийã õàðóóëàõ çîðиëãîòîé.
™ ̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàí / Õàâñðàëò-1.4 /
Òàéëàíãийí õóãàöààíû ìºíãºí îðëîãî áà ìºíãºí çàðëàãûí ìýäýýëëýýð õàíãàõàä ãîë çîðиëãî íü îðøäîã. Иíãýõäýý:
1. ¯íäñýí ¿éë àæиëëàãààíû ìºíãºí ã¿éëãýý
2. Õºðºí㺠îðóóëàëòûí ¿éë àæиëëàãààíû ìºíãºí ã¿éëãýý
3. Ñàíõ¿¿ãийí ¿éë àæиëëàãààíû ìºíãºí ã¿éëãýý
ãýñýí ¿íäñýí 3 á¿ëýã òóñ á¿ðò îðñîí, ãàðñàí àæиë ã¿éëãýýí¿¿äийã
á¿ðòãýäýã.
̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàíã øóóä áà øóóä áóñ 2 àðãààð ãàðãàäàã. Ìàíàéä 2006 îíûã õ¿ðòýëõ õóãàöààíä øóóä áóñ àðãаар
àøиãëàæ áàéñàí áîë 2007 îíîîñ ýõëýí øиíý÷иëñýí õóóëийí äàãóó ̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàíã øóóä àðãààð ãàðãàæ áàéíà.
Хавсралт 1.1

БАЛАНС
БАТ ХХК

¯ëäýãäýë

Мөрийн
дугаар
А
1
1,1
1.1.1
1.1.12
1.1.17
1.1.21
1.1.22
1,2
1.2.4
1.2.5
1.2.18
2
2,1
2.1.1
2.1.1.10
2.1.1.15
2.1.2
2.1.2.6
2.1.2.10
2,3
2.3.1
2.3.4
2.3.8
2.3.8.1
2.3.20
2.5.20

2007 ÎÍÛ 3 ÑÀÐÛÍ 31
/Төгрөгөөр/

ÁÀËÀÍÑÛÍ Ç¯ÉË
Б
À.ժЪÍê
Ýðãýëòèéí õºðºíãº

1-р сарын 1

3 сарын 31

1
*
*

2
*
*
605 520,00
460 800,00
31 500,00
144 000,00
1 241 820,00
*
1 728 000,00
-18 000,00
1 710 000,00
2 951 820,00
*
*
*
1 404 000,00
1 404 000,00

Áýëýí ìºíãº
Áîðëóóëàëòûí àâëàãà
Õàíãàìûí ìàòåðèàë
Óðüä÷èëæ òºëñºí òîîöîî
Ýðãýëòèéí õºðºíãèéí ä¿í
Ýðãýëòèéí áóñ õºðºíãº

*

Ìàøèí, òîíîã òºõººðºìæ
Õóðèìòëàãäñàí ýëýãäýë
Ýðãýëòèéí áóñ õºðºíãèéí ä¿í
ÍÈÉÒ ÕªÐªÍÃÈÉÍ Ä¯Í
ªÐ ÒªËÁªÐ ÁÀ ÝÇÝÌØÈÃ×ÄÈÉÍ ªÌ×
ӨР ТӨЛБӨР
Áîãèíî õóãàöààò ºð òºëáºð

*
*
*

Äîòîîä áàéãóóëëàãàä ºð
Áîãèíî õóãàöààò ºðèéí ä¿í
Óðò õóãàöààò ºð òºëáºð
Óðò õóãàöààò ºðèéí ä¿í
ªð òºëáºðèéí íèéò ä¿í
2. Ýçýìøèã÷èéí ºì÷
Хувийн
Хувьцаат капиталын дүн
Õóðèìòëàãäñàí àøèã:
Òàéëàíãèéí ¿åèéí àøèã
Ýçýìøèã÷èéí ºì÷èéí ä¿í
ªð òºëáºð áîëîí ýçýìøèã÷èéí ºì÷èéí ä¿í

*

1 404 000,00
*
1 350 000,00
1 350 000,00
197 820,00
197 820,00
1 547 820,00
2 951 820,00

12

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
Хавсралт-1.2

ОРЛОГЫН ТАЙЛАН
2007 оны 3 сарын 31

Мөрийн
дугаар
1,1
1.1.1
1.1.2
1.1.3
1.1.4
1.1.20
1,2
1,3
1,4
1.4.1
1.4.2
1.4.3
1.4.4
1.4.5
1.4.6
1.4.7
1.4.8
1.4.9
1.4.10
1.4.11
1.4.12
1.4.13
1.4.14
1.4.15
1.4.16
1.4.18
1.4.19
1.4.20
1.4.21
1.4.22
1.4.23
1.4.24
1.4.25
1.4.26
1,5
2
2,1
2,2
2,3
2,4
2,5
2,6
2,7
2,8
2,9
3
3,1
4

Бат ХХК

Үзүүлэлт
Үндсэн үйл ажиллагааны орлого
Íèéò áîðëóóëàëò
Áîðëóóëàëòûí áóöààëò
Áîðëóóëàëòûí õºíãºëºëò
Öýâýð áîðëóóëàëò
Борлуулалтын орлогын дүн
Áîðëóóëñàí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ºðòºã
Íèéò àøèã /алдагдал/

įÍ
Òàéëàíò ¿å

ªññºí
839 700,00

839 700,00
839 700,00

Үйл ажиллагаа /борлуулалт, ерөнхий удирлага/-ын зардал

Öàëèíãèéí çàðäàë
ÍÄØ çàðäàë
Óäèðäëàãûí çàðäàë
Áè÷èã õýðãèéí çàðäàë
Óðñãàë çàðäàë
¯éë÷èëãýýíèé çàðäàë
Àøèãëàëòûí çàðäàë
Ò¿ðýýñèéí çàðäàë
Òîìèëîëòûí çàðäàë
Õàíãàìûí ìàòåðèàëûí çàðäàë
Ýëýãäëèéí çàðäàë
Çàð ñóðòàë÷èëãàà
Øóóäàí õîëáîîíû çàðäàë
Òýýâðèéí çàðäàë
Õ¿¿ãèéí çàðäàë
Түүхий эд материалын зардал
Íýìýãäýë Óðàìøóóëàëò öàëèí
Øàòàõóóíû çàðäàë
Ñóðãàëòûí çàðäàë
Äààòãàëûí çàðäàë
Íàéäâàðã¿é àâëàãûí çàðäàë
Áàíêíû øèìòãýëèéí çàðäàë
Борлуулалтын зардал
Áóñàä çàðäàë
¯éë àæèëëàãààíû зардлын дүн
Үндсэн үйл ажиллагааны ашиг /Алдагдал/
Үндсэн бус үйл ажиллагааны ашиг /Алдагдал/
Үндсэн бус үйлдвэрлэл, үйлчилгээний ашиг,
/алдагдал/
Торгууль, хөнгөлөлтийн ашиг /алдагдал/
Ногдол ашгийн орлого
Валютын ханшны өөрчлөлтийн хэрэгжсэн ашиг /алд/
Валютын ханшны өөрчлөлтийн хэрэгжээгүй ашиг
/алд/
Хувьцаа, бондны зардлын хорогдуулга
Хараат болон хамтарсан үйлдвэрээс олсон ашиг
Бусад
Үндсэн бус үйл ажиллагааны ашиг /алдагдал/-ын дүн
Татвар төлөхийн өмнөх ашиг алдагдал
Îðëîãûí àëáàí òàòâàð
Татварын дараах ашиг алдагдал

38 700,00
72 000,00
53 280,00
18 000,00

270 000,00

189 900,00

641 880,00
197 820,00

197 820,00
197 820,00

13

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
Хавсралт-1.3

ªÌ×ÈÉÍ ªªÐ×˪ËÒÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ
2007 ÎÍÛ 3 ÑÀÐÛÍ 31
БАТ ХХК
Àæ àõóéí íýãæèéí íýð

/Төгрөгөөр/
¹
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
21

Õóâüöààò
êàïèòàë

¯Ç¯¯ËÝËÒ
20.. Îíû 12 ñàðûí 31 ¿ëä
Á¿ðòãýëèéí áîäëîãûí ººð÷ëºëò
Çàëðóóëñàí ¿ëäýãäýë
Äàõèí ¿íýëãýýíèé ººð÷ëºëò
Õºðºí㺠îðóóëàëòûí äàõèí ¿íýëãýýíèé áóóðàëò
Âàëþòûí õºðâ¿¿ëýëòèéí íººö
Îðëîãûí òàéëëàíä õ¿ëýýí çºâøººðººã¿é àøèã àëä
Òàéëàíò ¿åèéí öýâýð àøèã
Íîãäîë àøèã
Ãàðãàñàí õóâüöààò êàïèòàë
20.. Îíû … ñàðûí … -íèé ¿ëäýãäýë
20.. Îíû … ñàðûí … -íèé ¿ëäýãäýë

Õóðèìòëàãäñàí
àøèã

*
*
*
*
*
*
*
*
1 350 000
1 350 000

Нийт дүн

*
*
*
197 820

197 820

*

1 350 000

197 820

1 547 820

Хавсралт-1.4

МӨНГӨН ГҮЙЛГЭЭНИЙ ТАЙЛАН
БАТ ХХК

2007 ÎÍÛ 3 ÑÀÐÛÍ 31

Àæ àõóéí íýãæèéí íýð

̺ðèéí
äóãààð
1
1.1.
1.1.1.
1.1.2.
1.2.
1.2.1.
1.2.2.
1.2.3.
1.2.4.
1.2.5.
1.2.6.
1.2.7.
1.20.
2
2.1.
2.2.
2.20.
3
3.1.
3.2.
3.3.
3.4.
3.20.
4
5.1.
5.2.

¯Ç¯¯ËÝËÒ

/Төгрөгөөр/
Òàéëàíò õóãàöààíû ä¿í
/Өссөн/

¯íäñýí ¿éë àæèëëàãààíû ìºíãºí ã¿éëãýý
¯íäñýí ¿éë àæèëëàãààíû ìºíãºí îðëîãî
Áîðëóóëàëòûí áîëîí õóäàëäàí àâàã÷äààñ îðñîí ìºíãº
Òóñëàõ ¿éë àæèëëàãààíààñ îðñîí ìºíãº
¯íäñýí ¿éë àæèëëàãààíû ìºíãºí çàðëàãà
Àæèëëàã÷äàä îëãîñîí ìºíãº
Íèéãìèéí äààòãàëûí áàéãóóëëàãàä òºëñºí ìºíãº
Ò¿¿õèé, ýä ìàòåðèàë õóäàëäàí àâàõàä òºëñºí ìºíãº
Àøèãëàëòûí çàðäàëä òºëñºí ìºíãº
Ò¿ëø øàòàõóóí òýýâðèéí õºëñ, ñýëáýã õýðýãñýëä òºëñºí ìºíãº
Áýëòãýí íèéë¿¿ëýã÷äýä òºëñºí áóñàä ìºí㺠/Урьдчилж төлсөн тооцоо,
УТЗ/
Бусад зардалд төлсөн
¯íäñýí ¿éë àæèëëàãààíû öýâýð ìºíãºí ã¿éëãýýíèé ä¿í
Õºðºí㺠îðóóëàëòûí ¿éë àæèëëàãààíû ìºíãºí ã¿éëãýý
Õóäàëäñàí óðò õóãàöààò õºðºíãèéí îðëîãî
Õóäàëäàæ àâñàí óðò õóãàöààò õºðºíãº
Õºðºí㺠îðóóëàëòûí ¿éë àæèëëàãààíû öýâýð ìºíãºí ã¿éëãýýíèé
ä¿í
Ñàíõ¿¿ãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ìºíãºí ã¿éëãýý
Ãàðãàñàí õóâüöàà
Áàíêíààñ àâñàí çýýë
Байгууллага хувь хүнээс авсан зээл
Çýýëèéí òºëºëò
Ñàíõ¿¿ãèéí ¿éë àæèëëàãààíû öýâýð ìºíãºí ã¿éëãýýíèé ä¿í

Á¿õ öýâýð ìºíãºí ã¿éëãýý
̺íãº, ò¿¿íòýé àäèëòãàõ õºðºíãèéí ýõíèé ¿ëäýãäýë
̺íãº, ò¿¿íòýé àäèëòãàõ õºðºíãèéí ýöñèéí ¿ëäýãäýë

189 000,00
189 000,00
609 480,00

84 780,00
270 000,00
216 000,00
38 700,00
-420 480,00

1 350 000,00

-324 000,00
1 026 000,00
605 520,00
605 520,00

14

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí òîäðóóëãà õийõ
Ǻâõºí “À” ìàÿãòààð òàéëàí ãàðãàæ áàéãàà ¿åä “Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí òîäðóóëãà”-ã õðýãëýíý. Òîäðóóëãà õийõ çàéëøã¿é
øààðäëàãàòàé äàðààõ ç¿éëñ áàéäàã. ¯¿íä:
1. Òàíиëöóóëãà
2. Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëийí áîäëîãî
3. ̺í㺠áà ò¿¿íòýé àäиëòãàõ õºðºíãº
4. Áîãиíî õóãàöààò õºðºí㺠îðóóëàëò
5. Àâëàãà
6. Áàðàà ìàòåðиàë
7. Äóóñààã¿é áàðиëãà
8. ¯íäñýí ñ¿ðãийí òàë àìüòàä
9. Õºðºí㺠îðóóëàëò áà áóñàä õºðºíãº
10. ¯íäñýí õºðºí㺠áà ýëýãäýë
11. Áиåò áóñ õºðºíãº
12. Áîãиíî õóãàöààò ºãëºã
13. Óðò õóãàöààò ºãëºã
14. Ýçíий ºì÷
15. Îðëîãî
16. Áîðëóóëñàí á¿òýýãäýõ¿¿íий ºðòºã
17. Àæиëëàãñäûí öàëиí õºëñ
18. Õîëáîîòîé òàëóóäòàé õийñýí àæиë ã¿éëãýý
19. Áîëçîøã¿é ºð òºëáºр áà áàëàíñûí ºäðийí äàðààõ ¿éë ÿâäàë
ХИЧЭЭЛ №5
§1. Ñýäýâ: Áàðàà ìàòåðиàëûí á¿ðòãýë
1.1 Áàðàà ìàòåðиàë , ò¿¿íий àíиëàë
1.2 Áàðàà ìàòåðиàëûí ºðòºã òîîöîõ àðãà÷ëàë
1.1 Áàðàà ìàòåðиàë , ò¿¿íий àíиëàë
ÍÁÁÎÓÑ-ä çààñíààð áàðàà ìàòåðиàë ãýäýã íü:
À. Àæ àõóéí åðäийí ¿éë àæиëëàãààíû ÿâöàä õóäàëäàí áîðëóóëàõ
Á. Áîðëóóëàõ çîðëãîîð ¿éëäâýðëýëийí äàìæëàãàä áàéãàà
Â. Òóõàéí áàéãóóëëàãàä 1 æиë áîëîí ò¿¿íýýñ áîãиíî õóãàöààíä ýðãýëòýä îðîõ áóþó ¿éëäâýðäëýëийí ïðîöåññ áîëîí
¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëýõýä àøиãëàõààð ìàòåðиàë õàíãàìæийí õýëáýðýýð áàéãàà áиåò õºðºí㺠þì.
¯éëäâýðëýëийí áàéãóóëëàãàä áàðàà ìàòåðиàë ãýäýãò äàðààõ îéëãîëòóóä áàãòàíà. ¯¿íä:
Ò¿¿õий ýä ìàòåðиàë- ¿éëäâýðëýëä àøиãëàõ çîðиëãîîð àâñàí áàðàà ìàòåðиàë
Äóóñààã¿é ¿éëäâýðëýë- ò¿¿õий ýä ìàòåðиàëààñ áий áîëñîí áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿í áîëãîõûí òóëä íýìýëò
áîëîâñðóóëàëò øààðäëàãàòàé ç¿éëñ
Áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿í- áîðëóóëàõàä áýëýí áîëñîí á¿òýýãäýõ¿¿í
Õóäàëäààíû áàéãóóëàãàä áàðàà ìàòåðиàë õýñýãò äàðààõ ç¿éëñ áàãòàíà . ¯¿íä:
Çàìä ÿâàà áàðàà ìàòåðиàë- Õóäàëäàí àâ÷ áîðëóóëàõ çîðиëãîîð àðàà õ¿ðãýãäýí иðæ áàéãàà
Àãåíòûí áàðàà- Çàðиì áàéãóóëàããàä áàðàà ºì÷ëºõ ýðõ ººðò ãºð äýýð áàéãàà áîëîâ÷ òóõàéí áàðààã ººð àãåíòóóäààð
çàðæ áîðëóóëäàã. Ийíõ¿¿ ýðõийí áи÷ãийí ýçýìøиã÷ýýñ ººð ãàçàðò áàéãàà áàðàà ìàòåðиàëóóä ¿¿íä áàãòàíà.
1.1 Áàðàà ìàòåðиàëûí ºðòºã òîîöîõ àðãà÷ëàë
Õóäàëäààíû áàéãóóëëàãàä:
ÁÁª=ÁÁ.Ñ1+Õóäàëäàí àâàëò+Òýýâðийí çàðäàë-Õóäàëäàí àâàëòûí áóöààëò-ÁÁ.Ñ2
ÁÁª: Áàðàà ìàòåðиàëûí ºðòºã äàíñûã ÁÁª ãýæ òýìäýãëýíý
ÁÁ.Ñ1: Áàðàà ìàòåðиàë äàíñíû òóõàéí òàéëàíò õóãàöààíû ýõíий ¿ëäýãäýë
ÁÁ.Ñ2: Áàðàà ìàòåðиàë äàíñíû òóõàéí òàéëàíò õóãàöààíû òîîëëîãîîðõ ýöñийí ¿ëäýãäýë
¯éëäâýðëýëийí áàéãóóëëàãàä:

Äóóñààã¿é ¿éëäâýðëýë

Áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿í

ÁÁª

ÒÝÌ
̺íãº

Борлуулалт

à
¯ÍÇ

d

x

b
ØÕÇ
c

ÁÁª= ÁÁ.Ñ1 + į -ÁÁ.Ñ2

/x=ÁÁª/

į.d=į.Ñ1+a+b+c-į.Ñ2

Дээрх чагтан дансанд тусгасан данснуудыг ерөнхий журналд хөрвүүлж бичвэл:
į: Äóóñààã¿é ¿éëäâýðëýë
¯ÍÇ: ¯éëäâýðëýëийí íýìýãäýë çàðäàë
ØÕÇ: Øóóä õºäºëìºðийí çàðäàë
ÒÝÌ: ò¿¿õий ýä ìàòåðиàë
ББ:Бэлэн бүтээгдэхүүн

15

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Үйлдвэрлэлийн байгууллагад Дуусаагүй үйлдвэрлэл дансыг ашиглаж
ББӨ тооцох нь
Äàíñ

¹

ÿéëãýýíий óòãà

1
1
1
1
A
B
C
D

Түүхий эд материал худалдан авсан
Үйлдвэрлэлд үйлчилгээний зардал гарсан
Үйлдвэрлэлд үйлчилгээний зардал гарсан
Үйлдвэрлэлийн ажилчдийн цалинг тооцоолсон
Түүхий эд материалыг үйлдвэрлэлийн цехэд шилжүүлсэн
Тайлангийн эцэст Үйлчилгээний зардлыг ДҮ цех рүү хаасан.
Тайлангийн эцэст үйлдвэрлэлийн ажилчдийн цалинг ДҮ цех рүү хаасан.
Үйлдвэрлэлийн цехээс бэлэн бүтээгдэхүүний агуулах руу бараа шилжүүлсэн
Бэлэн бүтээгдэхүүний агуулахаас 350,0 өртөгтэй барааг 600,0 төгрөгөөр
борлуулсан

X

Äò
ТЭМ
ҮНЗ
ҮНЗ
ШХЗ
ДҮ
ДҮ
ДҮ
ББ
ББӨ
Касс

Êò
Касс
Касс
Касс
Цалингийн өглөг
ТЭМ
ҮНЗ
ШХЗ
ДҮ
ББ
Борлуулалт

Ä¿í
500,000
200,000
150,000
300,000
400,000
350,000
300,000
500,000
350,000
600,000

Æиøýýëáýë:
“Áàò” ÕÕÊ íü òàéëàíò õóãàöààíû ýõýíä 1.500.000¥-í ºðòºã á¿õий áàðàà ìàòåðиàë òîîëóóëæýý. Êîìïàíи ýíý óëиðàëä
450.000¥-í áàðàà íýìæ õóäàëäàí àâñàí áà íийò áàðàà ìàòåðиàëààñàà çîõиõ õýìæýýãýýð áîðëóóëñàí. Òîîëëîãîîð Áàðàà
ìàòåðиàëûí ¿ëäýãäýë 750.000¥ áàéâ. Áîðëóóëñàí áàðààíû ºðòãийã òîîöîîëîí îëíî óó.
ÁÁ.Ñ1=1.500.000¥
Õóäàëäàí àâàëò=450.000¥
Õóäàëäàí àâàëòûí áóöààëò áàéõã¿é
ÁÁ.Ñ2=750.000¥
ÁÁª=?
ÁÁª=1.500.000+450.000-750.000=1.200.000¥
ÁÁª= 1.200.000¥
Àíõààð!!!
Áàðàà ìàòåðиàëûí ýöñийí ¿ëäýãäëийã çºâõºí òîîëëîãîîðõ ¿ëäýãäýëýýð àâ÷ ¿зýõ áºãººä òàéëàíãийí ¿ëäýãäýëийã
òîîëëîãîòîé õàðüöóóëàí иë¿¿äýë áîëîí äóòàãäëûã òîîöîîëæ çîõиõ äàíñíû áи÷иëòийã çààâàë ¿éëäýíý.
Жишээ нь: Хангамжын материалын эхний үлдэгдэл 1000,000 төгрөг, Худалдан авалт 500,000 төгрөг, Зарцуулалт 700,000
төгрөг байжээ. Сарын эцэст тооллого хийхэд 600,000 төгрөгний хангамжын материал тоологдожээ. Энэ тохиолдолд
тайлангийн үлдэгдэл гэдэг нь: 1000,000+500,000-700,000=800,000 төгрөг. Зарим туршлагагүй нягтлан бодогч нар санхүүгийн
тайлан гаргахдаа бараа материал, хангамжын материал, үндсэн хөрөнгийг тооллогын үлдэгдлээр биш тайлангийн
үлдэгдлээр гаргадаг: Энэ нь маш буруу бөгөөд санхүүгийн тайлан бодит байдлаас өөр гардаг. Тайлангийн үлдэгдэл,
тооллогын үлдэгдэл 2 заавал адилхан байх ёстой. Дээрх жишээг үргэлжлүүлье. Байгууллагын санхүү хангамжын
материалын дутагдал болох 200,000 төгрөгний хангамжын материалын 80,000 төгрөгийг хэвийн хорогдол гэж үзсэн ба
үлдэгдэл мөнгийг эд хариуцагч нярав дээр хариуцлага алдсан гэж үзэн акт тавьжээ. Энэ тохиолдолд дансны бичилт хийе.
Оãíîî

¹

ÿéëãýýíий óòãà

1

Хангамжын материал худалдан авсан үед

2

Хангамжын материалын зарцуулалтын үед:

3

Тооллого хийсэний дараа: Тооллогын үр
дүнг үндэслэн дараах дансны бичилт хийнэ.

Äàíñ
Äò
Хангамжын материал
Хангамжын
материалын зардал
Хангамжын
материалын зардал
Хувь хүнээс авлага

Êò
Касс
Хангамжын
материал
Хангамжын
материал
Хангамжын
материал

Ä¿í
500,000
700,000
80,000
120,000

Няраваас авах авлагыг цалингаас нь суутгах, эсвэл бэлэн мөнгөөр авч болно.
§2. Ñýäýâ: Öàëиíãийí òîîöîîëîë
2.1 Öàëиí, ò¿¿íий õýëáýð
2.2 Öàëиíãийí ñóóòãàëóóä
2.1 Öàëиí, ò¿¿íий õýëáýð
Õºäºëìºðийí ¿íý öýíийã ¿íýëñýí òîäîðõîé ¿íýëýìæийã “öàëиí” ãýæ íýðëýíý.
Хөдөлмөрийн хуулиар ажилтан өдөрт 8 цаг, сард 21,5 хоног ажиллах ёстой бөгөөд 8*21,5=172 цагаас илүү цаг ажилласан
бол илүү цагийн мөнгийг 1,5-2 дахин бодож авах ёстой. Мөн ажилтанд олгохоор тооцсон нийт цалингаас Нийгмийн
даатгалын шимтгэл /НДШ/, Хүн амын орлогын албан татвар /ХАОАТ/ хуулийн дагуу суутгагддаг бөгөөд байгууллагын дотоод
журмын дагуу бусад суутгалууд мөн суутгагддаг.
Àæèëòíóóäàä öàëèíã äîîðõ 3-í òºð뺺ð áîääîã.
1. Òîãòìîë öàëèí. Æèøýý íü: Та оффисийн ажитан. Ñàðä 22 ºäºð àæèëëààä 150.0 òºãðºã àâàõààð ãýðýý õèéñýí áà 23-í
ºäºð àæèëëàñàí áîë òàíû олгохоор тооцсон öàëèí 150.000*23/22=156818 төгрөг болно..
2. Öàãààð. Жишээ нь Та ресторанд зөөгч хийдэг. Цагт 600 төгрөгний цалин авахаар гэрээ хийсэн ба сард 200 өдөр
ажилласан бол 600*200=120,000 төгрөгний цалин авна.
3. Õèéñíýýð. Үйлдвэрийн газрууд цалинг хийснээр олгодог. Жишээ нь: Та гутал үйлдвэрт гутал хийдэг. Таны 1 гутал хийх
хөлс 5000 төгрөг, сард 20 гутал хийсэн бол таны олгохоор тооцсон цалин 5000*20=100.000 төгрөг болно.
Áàéãóóëëàãûí àæиë÷äûã öàëиíæóóëàõ öàëиíãийí äàðààõ õýëáýð¿¿ä áàéíà. ¯¿íä:
1. ¯íäñýí öàëиí
2. Áóñàä íýìýãäýë /Хоол унааны мөнгө ãýõ ìýò/
2.2 Öàëиíãийí ñóóòãàëóóä
Àæиë÷äûí òîî иõ áàéõ òóñàì áàéãóóëëàãûí õóâüä öàëиíãийí òîîöîîëîë õийõ ÿâö íàðийí òºâºãòýé àñóóäàë áîëîí õóâиðäàã
áàéíà. Áàéãóóëëàãà öàëиíãàà òîîöîîëîí ò¿¿íийãýý иëòãýõ æóðìààð “Íийãìийí äààòãàëûí øиìòãýë” / ÍÄØ/-í òàéëàíã ñàð

16

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

á¿ð, “Õ¿í àìûí îðëîãûí àëáàí òàòâàð” /ÕÀÎÀÒ/-í òàéëàíã óëиðàë òóñ á¿ðò áàéíãà òàéëàãíàäàã ¸ñòîé. Ýíý á¿ãäийã ãàðãàõ
¿¿äíýýñ öàëиíãийí òîîöîîëëûã õийäýã.
Öàëиíãийí òîîöîîëîëä :
ÍÄØ:
Íийò öàëиíãийí10%
ÕÀÎÀÒ:
[(Íийò öàëиí-ÍÄØ)*10% - 7000¥ ]
Óðüä÷иëãàà öàëиí:
Õóãàöààíààñ ºìíº îëãîñîí öàëиí
Áóñàä ñóóòãàë ãýõ ìýò ýëåìåíò¿¿äийã òîîöîîëîí ýöñийí ä¿íã ãàðãàõ õýðýãòýé þì.
1. Àæиë÷иí áóþó õóâü õ¿íий ººðийí ç¿ãýýñ òºëºõ íийãìийí äààòãàëûí øиìòãýë /ÍÄØ/. ¯¿íийã òóõàéí àæиë÷íû
íýðëýñýí ¿íäñýí öàëиíãийí íийò ä¿íãийí 10%-ð òîîöîíî. ¯¿íýýñ ãàäíà àæиë÷иí õºëñë¿¿ëæ ò¿¿íий õºäºëìºðийí
¿ð øиìийã õ¿ðòýæ áàéãàà ãýäýã óòãààðàà áàéãóóëëàãûí ç¿ãýýñ òóõàéí õ¿íä ÍÄØ òºëäºã. Иíãýõäýý áàéãóóëëàãа
öàëиíãийí ä¿íãийí 19%-òàé òýíöýõ õýìæýýãýýð òîîöîîëîí òºëºõ ¸ñòîé áà ýíý íü öààøàà “Ýð¿¿ë ìýíäийí äààòãàë”
,“Òýòãýìæийí äààòãàë” ãýõ ìýò ç¿éë¿¿äýä õóâààðиëàãääàã áàéíà.
2. ÕÀÎÀÒ íü ¿íäñýí öàëиíãààñ ÍÄØ 10%-ã òîîöñîíû äàðààõ öàëиíãийí ¿ëäñýí õýñãýýñ äàõиí 10% òîîöîæ óã ãàðñàí
ä¿íãýýñ 7000¥-ã õàññàí ä¿íãýýð òîîöîãäîíî.
3. Óðüä÷иëãàà öàëиí ãýäýã íü àæиëтан сарын öàëиíгийí ä¿íãýýñ óðüä÷иëààä òîäîðõîé õýñãийã àâдаг áºãººä ¿¿íийã
óðüä÷иëãàà öàëиí ãýæ íýðëýí “Öàëиíãийí óðüä÷иëãàà” äàíñàíä á¿ðòãýíý.
4. Áóñàä ñóóòãàë ãýäýã íü äýýðõýýñ áóñàä çàìààð öàëиíãààñ ñóóòãàõ ç¿éëñ¿¿ä îðíî. ¯¿íä òóõàéëáàë àæëûí
õàðиóöëàãà àëäàí ýä õîãøиë äóòààñàí, òîíîã òºõººðºìæ ýâäñýí ãýõ ìýò òîõиîëäëóóäàä òóõàéí õàðиóöàã÷
àæиëтаны цалингаас суутгадаг.
Æиøýýëáýë:
“Áàò”ÕÕÊ-í àæиë÷äûí ìýäýýëýë
Àæиëòàíû
íýðñ
Àìàð
Áîëä
Ãàíòóëãà
̺íõºº
Òýì¿¿æиí
Îþóí

Àëáàí òóøààë
Çàõиðàë
Òóñëàõ
Íÿáî
Æîëîî÷2
Çàñâàð÷иí
Õàìãààëàã÷ 2
íийò

Àæиëëàõ
õýëáýð
¿íäñýí
¿íäñýí
¿íäñýí
ãýðýýò
ãýðýýò
ãýðýýò

¿íäñýí öàëиí
300000
250000
230000
2000 /132 öàã/
190000
180000
1414000

Иë¿¿
öàã
òîîöîõ ýñýõ
¿ã¿é
¿ã¿é
¿ã¿é
¿ã¿é
¿ã¿é
Òийì

Öàëиí
òîîöîîëîõ
õýëáýð
òîãòìîë
òîãòìîë
òîãòìîë
öàãààð
òîãòìîë
òîãòìîë

Дээрх цалингийн мэдээлэл дээр үндэслэн Ерөнхий журнал дээр цалингийн дансны бичилтийг хийе.
¹
1

2
3
4
5
6

7
8
Íýìýëò:
-

ÿéëãýýíий óòãà
Óðüä÷èëãàà öàëèí îëãîñîí үед
Сүүл цалингийн тооцоолол, дансны бичилт:
Öàëèíãàà òîîöîîëñîí
Хувь
хүнээс
төлөх
НДШ
тооцоолсон.
Тооцоолол:
1,414,000*10%=141,400
Хувь хүнээс төлөх ХАОАТ тооцоолсон.
(1414000¥-141400¥)*10%-7000*6=85,260¥
Сүүл цалин олгохоос өмнө урьдчилгаагаа
суутгасан
Сүүл цалингаа олгосон. Тооцоолол: 1.414.000141.400-85.260-500.000=687.340
Байгууллагаас төлөх НДШ-ийн 11 хувь
тооцоолсон. 1,414,000*11%=268,660
Байгууллага НДШ-ийн өрийг төлсөн гэвэл:
Тооцоолол: 141400+155540=296,940

Äàíñ
Äò
Цалингийн
урьдчилгаа

Êò

Ä¿í

Касс

500,000

Цалингийн өглөг

1,414,000

Цалингийн өглөг

НДШ өглөг

141,400

Цалингийн өглөг

ХАОАТ өглөг

85,260

Цалингийн өглөг

Цалингийн
урьдчилгаа

500,000

Цалингийн өглөг

Касс

687,340

НДШ өглөг

155,540

Касс

296,940

Цалингийн зардал

НДШ зардал
НДШ өглөг

Çààâàë ìýäýõ ç¿éëñ
Áàðàà ìàòåðиàëûí àíãиëàë /õóäàëäààíû áîëîí ¿éëäâýðëýëийí áàéãóóëëàãà/
ÁÁª-ã õýðõýí òîîöîîëîõ àðãà÷ëàë /õóäàëäààíû áîëîí ¿éëäâýðëýëийí áàéãóóëëàãà/
Àæиë÷äûí àíãиëàë
Öàëиíãийí ¿íäñýí õýëáýð¿¿ä
Öàëиíãийí ñóóòãàëóóä, òýäãýýðийã òîîöîîëîõ àðãà÷ëàë

Àíõààð!!!
¯íäñýí áà ãýðýýò àæиëòàíä õî¸óëàíä íü ÍÄØ áà ÕÀÎÀÒ-ã òîîöîîëäîã. Ãýâ÷ иõýíõ íÿãòëàí ãýðýýò àæиëòàíû
öàëиíãààñ ÕÀÎÀÒ 10%-ã ñóóòãààä øóóä ãàðò îëãî÷иõäîã. Ãýòýë Нийгмийн даатгалын албанаас ¿¿íä àêò òàâüäàã.
Ó÷иð íü ¿íäñýí áîëîí ãýðýýò àæиëòíóóäûí öàëиíãий ñóóòãàëûí òîîöîîëîë àäиëõàí áàéõ ¸ñòîé.
Öàëиíãийí òîîöîîëîë íü íиëýýä öàã çàâ, õºäºëìºð øààðäñàí ç¿éë áàéõ áºãººä ¿¿íýýñ ¿¿äýí áий áîëñîí îëîí
òºðºë ñóóòãàë, òîîöîîëëóóä òýäãýýðòýé õîëáîãäîí ãàðàõ àæиë ã¿éëãýý, äàíñíû áи÷иëò¿¿ä õийãäýæ áàéãààã òà
àíçààðñàí áîëîâ óó. Ãýõäýý Magic finance ïðîãðàìì òàíä ýäãýýð àæиëëàãààã äийëýíõийã õºíãºâ÷иëæ
ºãñºí áºãººä ¿ëäñýí íýã àæиë áîë åð人 ë Öàëиíãийí ïðîãðàììààñ àâòîìàòààð ãàðàõ äàíñíû áи÷иëòийã
Ñàíõ¿¿ãийí ïðîãðàììûí Åðºíõий æóðíàëä õóóëæ áи÷иæ ºãºõ ÿâäàë þì. ̺í Öàëиíãийí ïðîãðàìì öàëиíãийí
àâàíñ, öàëиíãийí ñ¿¿ë çýðãýýñ ãàäíà ÍÄØ, ÕÀÎÀÒ-í á¿õий ë òàéëàíãóóä /ìàÿãòààðàà /-ã àâòîìàòààð õийæ õýâëýõ
êîìàíäûí òóñëàìæòàéãààð òàíä áýëýí áîëãîæ ãàðãàæ ºãíº.

17

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ХИЧЭЭЛ №6
§1. Ñýäýâ: Äàâëàãà Хичээл
1.1 ªºðий㺺 øàëãàõ òåñò
1.2 Áîäëîãî
1.1 ªºðий㺺 øàëãàõ òåñò
1. Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí á¿òýöýä äàðààõ ç¿éë¿¿äýýñ àëü íü õàìààðàõã¿é âý?
À. Áàëàíñ
Á. Îðëîãî ¿ð ä¿íãийí òàéëàí
Â. ªì÷ийí ººð÷ëºëòийí òàéëàí
Ã. ̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàí
Ä. Òîõиðãîîíû ºìíºõ øàëãàõ áàëàíñ
2. ÍÁÁ-í äàâõàð áи÷иëòýä òóõàéí àæиë ã¿éëãýýíä õî¸ðîîñ äýýø òîîíû äàíñä õàðüöñàí áîë ò¿¿íийã …………… áи÷иëò ãýæ
íýðëýíý.
À. ýíãийí
Á. íийëìýë
3. Áàëàíñûí ç¿¿í õýñýã áóþó àêòиâ äàíñä õàìààðàõ á¿ëãийã ñîíãîíî óó
À. Áîãиíî õóãàöààò ºð òºëáºð
Á. Ýçíий ºì÷
Â. Ýðãýëòийí õºðºíãº
Ä. Àëü íü ÷ áиø
4. Ïàññиâ òºðëийí äàíñäûã ñîíãî
À. Äàíñíû ºãëºã
Á. Óðò ãóãàöààò ºð òºëáºð
Â. Áîãиíî õóãàöààò õºðºí㺠îðóóëàëò
Ã. Õóðиìòëàãäñàí àøиã
Ä. Óðüä÷иëæ îëñîí îðëîãî
5. Îðëîãûí äàíñûã ñîíãî
À. ¿éëãýýíий îðëîãî
Á. Óðüä÷иëæ îëñîí îðëîãî
Â. Óðüä÷иëæ òºëñºí çàðäàë
Ã. Çàñâàðûã çàðäàë
6. Çàðäëûí äàíñûã ñîíãî
À. ¿éëãýýíий îðëîãî
Á. Óðüä÷иëæ îëñîí îðëîãî
Â. Óðüä÷иëæ òºëñºí çàðäàë
Ã. Çàñâàðûн çàðäàë
7. ªð òºëáºðийí äàíñûã ñîíãî
À. ¿éëãýýíий îðëîãî
Á. Óðüä÷иëæ îëñîí îðëîãî
Â. Óðüä÷иëæ òºëñºí çàðäàë
Ã. Çàñâàðûã çàðäàë
8. Òîõиðãîî áи÷иëòýä:
À. Ǻâõºí òîãòìîë äàíñä îðîëöäîã
Á. Ǻâõºí ò¿ð äàíñä îðîëöäîã
Â. Ǻâõºí êàïиòàëûí äàíñä îðîëöäîã
Ã. Õàìãийí áàãàäàà íýã òîãòìîë, íýã ò¿ð äàíñ îðîëöîíî
9. Äàðààõ òîõиðãîî áи÷иëò¿¿äийí àëü íü áóðóó âý?
À. Äò-Íàéäâàðã¿é àâëàãà, Êò-Íàéäâàðã¿é àâëàãûí íººö
Á. Äò-Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë, Êò-Ýëýãäëийí çàðäàë
Â. Äò-Öàëиíãийí çàðäàë, Êò-Öàëиíãийí ºãëºã
Ã. Äò-Äààòãàëûí çàðäàë, Êò- Óðüä÷иëæ òºëñºí äààòãàë
10. ¯éëäâýðëýëийí áàéãóóëëàãûí áàðàà ìàòåðиàëûí àíãиëàëä õàìààðàõ ç¿éëñийã äóãóéë
À. Áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿í
Á. Àãåíòûí áàðàà
Â. Çàìä ÿâàà áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿í
Ã. Ò¿¿õий ýä ìàòåðиàë
Ä. Äóóñààã¿é ¿éëäâýðëýë
11. Õóäàëäààíû áàéãóóëëàãûí ÁÁª-ã òîîöîõ òîìú¸îëëûã áи÷íý ¿¿
…………………………………………………………………………
12. Óðàìøóóëàëò öàëиíãààñ ÍÄØ, ÕÀÎÀÒ ñóóòãàõ óó?
À. Òийì
Á. ¯ã¿é
13. Öýâýð àøиãòàé ¿åä Àæëûí õ¿ñíýãòийí :
À. Áàëàíñûí Äò áàãàíûí ä¿í Êò áàãàíûí ä¿íãýýñ иõ áàéíà
Á. Áàëàíñûí Êò áàãàíûí ä¿í Äò áàãàíûí ä¿íãýýñ иõ áàéíà
Â. Îðëîãûí òàéëàíãийí Äò áàãàíûí ä¿í íü Êò áàãàíûí ä¿íãýýñ иõ áàéíà
Ã. Îðëîãûí òàéëàíãийí Ê áàãàíûí ä¿í íü Äò áàãàíûí ä¿íãýýñ иõ áàéíà
1.2 Áîäëîãî
(Àæиë ã¿éëãýý á¿ðòãýõ, Àæëûí õ¿ñíýãò, Òîõиðãîî áи÷иëò, Áàëàíñ, Îðëîãûí òàéëàí)
“Íîìиí” êîìïàíий 2006.12.31-íий øàëãàõ áàëàíñ ºãºãäºâ.
“Íîìиí” êîìïàíи
Øàëãàõ áàëàíñ 2006.12..31
̺íãºí õºðºíãº

2356000

18

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
Õóâü õ¿íýýñ àâëàãà /Болд/
Õàíãàìæийí ìàòåðиàë
Òîíîã òºõººðºìæ
Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë ò.ò
Õóâü õ¿íий ºãëºã /Баяр/
Óðüä÷иëæ îëñîí îðëîãî
Ýçíий ºì÷
Õóðиìòëàãäñàí àøиã
ÍИЙÒ

2600000
1100000
6000000
-1206000
1100000
???
6400000
3000000
10850.000

10850.000

Òîхиргоо бичилт:
1. 2007.03.31-íä òîîëëîãîîð 490000¥-í õàíãàìæийí ìàòåðиàë ¿ëäñýí áàéâ.
2. Òîíîã òºõººðºìæийí ýëýãäëийí çàðäàë 180000¥ áàéâ.
3. 2007.03.31-íä óðüä÷иëæ îðëîãî íü îðñîí 256000¥-í àæëûã õийæ äóóñãàñàí.
4. Øиíýýð àâñàí áàðиëãûí ýëýãäëийã òîîöîî
Õийõ ç¿éë:
1. “Íîìиí” êîìïàíий 2007.01.01-íий ýõëýëòийí áàëàíñûã ìàÿãòàä òóñãà.
2. “Íîìиí” êîìïàíий 2007 îíû íýãä¿ãýýð óëиðëûí Àæиë ã¿éëãýýã á¿ðòãýж журналын бичилт хий
3. “Íîìиí” êîìïàíий 2007 îíû íýãä¿ãýýð óëиðëûí Àæëûí õ¿ñíýãò ãàðãà.
4. 2007.03.31-íий ýöñийí áàëàíñûã ìàÿãòàä òóñãà.
2007 îíû íýãä¿ãýýð óëиðëûí àæиë ã¿éëãýý:
1. 10000¥-í ¿íýòýé õàíãàìæийí ç¿éë àâñàí.
2. Öàëиíãàà òîîöîîëñîí /500000¥/
3. Борлуулалтын îðëîãî 750000¥ áýëíýýð îðæ иðñýí.
4. 8900000¥-í ¿íýòýé áàðиëãà õóäàëäàí àâñàí áà ¿ëäýõ ºðòºã 900000 àøиãëàëòûí õóãàöàà 10 æиë. ¯¿íий 800000¥-ã òºëººä
¿ëäñýí õýñãийã äàðàà òîîöîîãîîð õийнэ. Хаан ХХК-д
5. 3 ñàðûí äààòãàëûí óðüä÷иëãààíä 300000 òºëºâ.
6. 70000¥-í õàíãàìæийí ç¿éëñийã çàðöóóëñàí áàéâ.
7. Òºëáºðийã äàðàà àâàõààð 250000¥-í ¿éë÷иëãýý ¿ç¿¿ëýâ. Баян ХХК-д
8. 1.2.3 ñàðûí ò¿ðýýñийí çàðäàëä 600000¥ òºëñºí.
9. 1.2.3 ñàðûí àæиë÷äûí öàëиíãààñ 380000 òàâüæ îëãîñîí.
10. Урсгал засварын зардалд 700000¥ олгосон.
11. Çýýëýýð 1800000¥-í ¿íýòýé òîíîã òºõººðºìæ õóäàëäàí àâàâ. Баяраас
Õàâñðàëò-2
Òåñòийí õàðиó:
1
2
¹
Ä
Á
Êîä

3
Â

4
À,Á,Ã,Ä

5
À

6
Ã

7
Á

8
Ã

9
Á

10
À,Ã,Ä

11
-

12
À

13
Ã

Áîäëîãûí õàðиó:
Бодлогын хариуг nomin.xls файлыг нээж харна уу.

19

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
ХИЧЭЭЛ №7
ÑÝÄÝÂ : Программын танилцуулга
1.1 Программыг ажиллуулах.
1.2 Ïðîãðàììûí øийò àøиãëàõ çààâàð
1.1 Программыг ажиллуулах.
My document\magic дотроос программыг нээхэд доорх цонх гарч ирнэ. Зураг №0

Enable Macros дээр дарж программ руу орно. Пасспорт нь magic
0

Өөр цонх гарч ирсэн тохиолдолд хэрхэн тохиргоо хийхийг 51-р
хуудсанд харуулав.

1.2 MAGIC FINANCE ïðîãðàììûí шийò àøиãëàõ çààâàð
Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí ãàðãàõ MAGIC FINANCE ïðîãðàìì íü :
A. Öýíõýð ºíãийí 4:
1) MAIN
- Ìýéí
Á. Ñààðàë ºíãийí 6:
2) TOGTMOL MEDEELEL
- Òîãòìîë ìýäýýëýë
3) KOD
- Êîä
4) JURNAL
- Æóðíàë
5) TOOTSOO
- Òîîöîî
6) TODRUULGA
- Òîäðóóëãà
B. Øàð ºíãийí 3:
1) TOOTSOONEGT
- Òîîöîîíýãòãýë
2) AJLIIN HVSNEGT
- Àæëûí õ¿ñíýãò
3) MGT
- ̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàí
Ã. Íîãîîí ºíãийí 8:
4) OTT
- Îðëîãûí òàòâàðûí òàéëàí
5) NUT tailan
- ͪÒ-ûí òàéëàí
6) NUT_hudab
- ͪÒ-òýé õóäàëäàí àâàëòûí äýâòýð
7) BALANCE
- Áàëàíñ
8) UUT
- ªì÷ийí ººð÷ëºëòийí òàéëàí
9) OUDT
- Îðëîãî, ¿ð ä¿íãийí òàélëàí
10) NUUR
- Í¿¿ð
11) SHINJILGEE
- Øиíæиëãýý
ãýñýí íийò 21 òºðëийí øийтíýýñ á¿ðääýã.
Ýäãýýð øийòí¿¿äийí îíöëîã, ¿¿ðýã, õýðõýí àæиëëàõ çààâðûã äýëãýðýíã¿éãýýð òàéëáàðëàÿ.

À. Öýíõýð ºíãèéí øèéòí¿¿ä
Öýíõýð ºíãийí øийòí¿¿ä íü ìýäýýëýë ºãºõ áîëîí áýëýí çàãâàð, ìàÿãòûí äàãóó áàðиìò ¿éëäýõ ¿¿ðýãòýé. ¯¿íä:
À. 1. MAIN
- Ìýéí
À. 2. DAALGAVAR
- Äààëãàâàð
À. 3. ORDER
- Îðäåð
À. 4. NEHEMJLEH
- Нýõýìæëýõ ãýñýí 5 øийò áàéäàã. Ýäãýýðийí äýëãýðýíã¿éãýýð òàéëáàðëàÿ.
À.1 MAIN
Тайлангаа гаргаад дууссаны дараа энэ шийтнээс доорх 2 зүйлийг заавал харна.
1. Тайлангуудаа хэвлэхээс өмнөх цаасны тохиргоог харах. Өөрөөр хэлбэл Санхүүгийн тайлан, Татварын тайлан, Бусад
тайлан гэсэн 3-н хэсгээс та хэвлэхийг хүссэн тайлангаа А4 цаасан дээр хэрхэн хэвлэгдэхийг урьдчилан харах боломжтой.
Устгах гэсэн товчлуурыг дарсанаар программын бүх мэдээллийг, эсвэл зөвхөн эхний үлдэгдлүүдийг сонголтоор устгах
боломжтой.
/Çóðàã ¹1/

1

20

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

2. Тàéëàíãийí ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä òýíöñýí ýñýõийã øàëãàõ öîíõ áàéíà. Òà òàéëàíãàà ãàðãàæ äóóññàíû äàðàà ýíý õýñýã ð¿¿ îðæ
òàéëàíãàà çºâ ãàðãàñàí ýñýõèéã øàëãàõ ¸ñòîé. Ýíä òàíû õийñýí ¿éëäëийí ¿ð ä¿íã çºðñºí ä¿í õýñýã òîîí óòãààð îðóóëàí
äàðààõ áàéäëààð õàðóóëñàí áàéãàà./Çóðàã ¹2/ ¯¿íä:

2

3

Õýðýâ òàíû òàéëàíä ÿìàð íýãýí àëäàà ãàðñàí áîë ò¿¿íийã îëîõ õÿëáàðõàí áàéäàã. Æиøýý íü:
Çóðàã ¹2-ò ºãëºãийí çàäàðãààíû ýхний ¿ëäýãäýë áóðóó õийãäñýí ãýæ ãàðñíûã òîõиðóóëàõûí òóëä /Çóðàã ¹3/ ãýñýí áи÷иã
äýýð äàðàõàä /á¿õ øàëãàõ ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä ÿëãààã¿é/ тухайн
тайлангийн зөрсөн ìýäýýëëийí хэсэг рүү øóóä øиëæиõ áà
ýíä òà ººðийí ãàðãàñàí àëäààã çàñàæ ºãºõ áîëîìæòîé áàéäàã.

Á. Ñààðàë ºíãèéí øèéòí¿¿ä
Ñààðàë ºíãийí øийòí¿¿ä íü ìýäýýëэл áîëîâñðóóëàõ ¿¿ðýãòýé áà ìýäýýëëийã ãàðààñ îðóóëæ ºãсөнөөр шар, ногоон өнгийн
шийтнүүд дэхь тайлангууд автоматаар бөглөгддөг.
¯¿íä äàðààõ 6 øийò õàìààðíà:
Á.1. Togtmol medeelel
- òîãòìîë ìýäýýëýë
Á.2. Kod
- Êîä
Á.3. Jurnal
- Æóðíàë
Á.4. Òodruulga
- Òîäðóóëãà
Ýäãýýð øийòí¿¿äийí ¿¿ðýã, àæиëëàõ àðãà, îíöëîã ç¿éëñийã îäîî äýëãýð¿¿ëýí ¿çüå.
Á.1. TOGTMOL MEDEELEL
Òîãòìîë ìýäýýëýë øийòýíä ïðîãðàìì ýçýìøиã÷ áàéãóóëëàãûí á¿õ òîãòìîë ìýäýýëëийã òóñãàæ ºãíº. Иíãýñíýýð áýëòãýãäýí
ãàðàõ á¿õ áàðиìòûí òîëãîéí ìýäýýëýë òóõàéí áàéãóóëëàãûí ìýäýýëëýýð áºãëºãäºõ áîëíî. Зураг 4
Àíõààðàõ ç¿éëñ:
ƒ
Áàéãóóëëàãûíõàà ìýäýýëëийã çºâõºí öàãààí фонтой цэнхэр õ¿ñíýãòýíä îðóóëàõад ñààðàë ºíãийí í¿äí¿¿ä íü
àâòîìàòààð бөглөгддөг.
Зураг-4

4

ƒ

Ç¿¿í äýýä áóëàíä (Дараа сар/Улирал) гэсэн òîâ÷ áàéãàà. ¯¿íийã äàðàõàä программын бааз автоматаар 2 хувь
болж, нэг хувь тайлан нь хэвээр үлдэх ба дараагийн хувь баазын тайлангийн эцсийн үлдэгдлүүд эхний үлдэгдэл
рүү автоматаар хуулагдаж шинэ тайлан гаргахад бэлэн болгодог.
òîâ÷ийã äàðàõàä äàðààõ àíõààðóóëãûí öîíõ ãàð÷ иðíý. /Çóðàã 5/
Yes.. Товчлуурыг дарахад Зураг-6a гарч ирнэ.
5

21

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Санхүүгийн тайлангийн файл CT2008_1_3.xls гэх мэтээр хадгалагдах ба үүний 2008 оны 1-р улирлын 3 сараар тасалбар
болгосон файл байна гэж ойлгоно. Оноо оруулаад OK товч дараад явахад дараах цонхнууд гарч ирнэ.

Äýýðõ àíõààðóóëñàí ¿éëäëийã õийñíий äàðàà øиíý ñàð, улирлын òàéëàí áýëòãýõ ôàéëûã õóóëæ áýëýí áîëîõ áîëíî. OK
сонголтыг дарж файлыг 2 хувь болгох ба шинэ тайлангийн файл нь my document дотор автоматаар хадгалагдана.
Хэрэв Дараа сар/Улирал товч дээр дарахад Зураг 7-д заасан цонх гарч ирвэл та
шийтнүүдийн шүүлтийг аваагүй байна гэсэн үг юм.
Зураг 7

OUDT, Tootsoonegt, jurnal, tootsoo

7

Á.2. KOD
Зураг 8
8

Энэ шийтэнд байгууллагынхаа хэрэглэгдэх дансны кодыг D баганад
оруулж өгнө. /Зураг 8/. E баганад хэрэглэсэн болон хэрэглээгүй дансыг
ялгаж харуулдаг.
Би÷иãäñýí õóó÷иí êîä áîëîí äàíñûã àðиëãàõàä äàðààõ õàðиëöàõ öîíõ ãàð÷
иðýõ áà /Çóðàã ¹ 9/ òóõàéí õàриëöàõ öîíõîíä 99976410 êîäûã îðóóëæ
ººð÷иëæ áîëíî.

9

Çóðàã ¹ 9
Á.3. JURNAL.
Таны хийх ажлын 95 орчим хувь энэ шийтэн дээр хийгдэнэ.
Ýíý øийòýíä ÊÀÑÑ, ÕÀÐИËÖÀÕ-ûí òàéëàí, Åðºíõий æóðíàë, Åðºíõий äýâòýð ãàðàõ áà áàãàíà òóñ á¿ðýýð íü òàéëáàðëàâàë:
A. Äýñ äóãààð
B. Хяналтын багана. * Äàíñíû õàðüöàà áóðóó õийãäñýí òîõиîëäîëä “Буруу” , Авлага өглөгтэй харилцагчийн нэрийг
D баганад оруулаагүй бол “FALSE”, дансны харьцаа зөв хийгдсэн бол “Буруу” гэж гарна. Íийò õýäýí äàíñíû
õàðüöàà áóðóó õийñíийã B6 í¿äíýýñ õàðæ áîëíî.
C. Ерөнхий журнал хөтөлсөний дараа харахыг хүссэн дансаа С баганаас дангаар нь шүүж харах боломжтой.
Үүний тул С8 нүдэнд харахыг хүссэн дансаа сонгоод С10 нүднээс шүүж харна. Тухайн дансны ерөнхий
дэвтэр M-N баганад автоматаар гарна.
D. Авлага өглөгтэй холбоотой дансны бичилт хийсэн тохиолдолд D баганад тухайн харилцагчийнхаа нэрийг
оруулж өгөх шаардлагатай байдаг. Оруулахгүй бол B баганад False гэсэн мэдээлэл гарна.
E. Гүйлгээний сарыг оруулж өгнө.
F. *Гүйлгээний он сар өдрийг оруулж өгнө.
G. Гүйлгээний баримтын дугаарыг оруулж өгнө.
H. Гүйлгээний утгыг оруулна.
I. НӨТ- төлөгч байгууллагын хувьд НӨТ-тэй худалдан авалтын үед 1, НӨТ-тэй борлуулалтын үед 2 гэсэн тоог
оруулж өгнө.
Æóðíàë øийòýíä õийãäýõ õàìãийí ÷óõàë àæиë áîë äàíñíû õàðиëöààã õийõ þì. Дансны харьцаа хийхэд касс харилцахын
тайлан болон ерөнхий дэвтэр автоматаар хийгдэх болно.

22

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

/ Çóðàã ¹10/
10

DT-áàãàíàä
äåáåò
òàëààð
õàðиëöñàí äàíñíû êîä;
KT-áàãàíàíä
êðåäиò
òàëààð
õàðиëöñàí äàíñíû êîäûã ø¿¿ëò
àøиãëàí ñîíãîæ ºãºõ áà
Ä¯Í - áàãàíàíä àæиë ã¿éëãýýíий
ìºíãºí ä¿íã ãàðààñ îðóóëæ ºãíº.
11

Òàíàé áàéãóóëëàãûí àæиë ã¿éëãýýíий õýìæýýíýýñ õàìààðààä:

Ерөнхий æóðíàëä ìºð íýìýõ бол Мөр нэмэх,

Программд REF гэсэн алдаа гарвал Томьёо сэргээх,

Өөр файлаас өгөгдөл copy доод paste хийх бол Тавих/Paste,



Хэвлэхээс өмнө хураангуйлж харах бол Хураангуй,
Дэлгэрэнгүйгээр харах бол Дэлгэрэнгүй,
Сонгосон дансныхаа ерөнхий дэвтрийг харах бол Ерөнхий дэвтэр
Авлага өглөгийн тохиргоо бичилт хийгээгүй дансны бичилтүүдийг
шүүж харах бол Авлага өглөг

Товчнуудыг тус тус дарна. Çóðàã ¹11

Á.4. TODRUULGA
Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí òîäðóóëãûã æиëийí ýöñийí òàéëàíòàé õàâñàðãàæ ºãäºã áà ýíýõ¿¿ çàãâàðûí äàãóó òà ººðийí
áàéãóóëëàãûí òóõàé äýëãýðýíã¿é ìýäýýëëийã îðóóëíà. Ýäãýýðийí çàðиì íü àâòîìàòààð ãàðäàã. / Çóðàã ¹15/
Ãàðààñ ìýäýýëýë îðóóëàõ ¸ñòîé ìºðíий àðûí õýñýãò
ñààðàë ºíãийí æиæиãõýí çóðâàñ àãóóëàãäñàí áàéãàà.
Òîäðóóëãà íü íийò 19 õýñãýýñ á¿ðääýã áà ýäãýýðийí íýã
á¿ð÷ëýí áºãëºæ ºãºõ õýðýãòýé . ¯¿íä:
1. Òàíиëöóóëãà
2. ÍÁÁ-ийí áîäëîãî
3. ̺í㺠áà ò¿¿íòýé àäиëòãàõ õºðºíãº
4. Áîãиíî õóãàöààò õºðºí㺠îðóóëàëò
5. Àâëàãà
6. Áàðàà ìàòåðиàë
7. Äóóñààã¿é áàðиëãà
8. ¯íäñýí ñ¿ðãийí ìàë àìüòàä
9. Õºðºí㺠îðóóëàëò áà áóñàä õºðºíãº
10. ¯íäñýí õºðºí㺠áà ýëýãäýë
11. Áиåò áóñ ºãëºã
12. Áîãиíî õóãàöààò ºãëºã
13. Óðò õóãàöààò ºð
14. Ýçýìøиã÷ийí ºì÷
15. Îðëîãî
16. Áîðëóóëñàí á¿òýýãäýõ¿¿íий ºðòºã áà çàðäàë
17. Àæиëëàãñäûí öàëиí õºëñ
18. Õîëáîîòîé òàëóóäòàé õийñýí àæиë ã¿éëãýý
19. Áîëçîøã¿é ºð òºëáºð áà áàëàíñûí ºäðийí
äàðààõ ¿éë ÿâäàë

13

Çóðàã ¹13

Â. Øàð ºíãèéí øèéòí¿¿ä
Øàð ºíãийí øийòýíä òàéëàíò õóãàöààíû ýõíий ¿ëäýãäëийã îðóóëàõ ¸ñòîé. Ийì òºðëийí 3 øийò áàéíà: ¯¿íä:
Øàð ºíãийí øийòýíä òóõàéí òàéëàíò õóãàöààíû ýõíий ¿ëäýãäëийã îðóóëíà. 3 òºðëийí øàð øийò áàéõ áà ýäãýýðò 3 ººð
¿ëäýãäëийã îðóóëäàã. Та эдгээр шийтнүүдэд эхний удаа гараар үлдэгдлийг оруулах ба дараагийн тайлант хугацаанд togtmol
medeelel шийтэнд байгаа new month товчийг дарсанаар бүх эцсийн үлдэгдлийг эхний үлдэгдэл рүү автоматаар хуулах
болно. Энэ тохиолдолд ногоон болон шар шийтний хооронд ялгаа байхгүй болно.
Â.1. TOOTSOONEGT
Â.2. AJLIIN HVSNEGT
Â.3. MGT
òóñ òóñ îðóóëíà.

- Òîîöîîíýãòãýë
- ªð àâëàгатай харилцагчдийг ýõíий ¿ëäýãäлийн хамт оруулна.
- Àæëûí õ¿ñíýãò
- Áàëàíñ, îðëîãî, çàðäëûí эхний ¿ëäýãäýë
- ̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàí - ÌÃÒ-ийí өмнөх тайлант хугацааны ýöñийí ¿ëäýãäэл

23

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Ýäãýýð øийòийã äýëãýðýíã¿éãýýð íü ¿çüå..
Энд дарж эхний
үлдэгдлийг автомат
аар устгаж болно.

Â.1. TOOTSOONEGT
Авлага өглөгтэй
харилцагчдийн
эхний үлдэгдлийг
оруулна.

Авлага өглөгтэй
харилцагчдийн
нэрсийг D баганад
оруулна.

14

Tootsoonegt шийтэнд өр авлагатай харилцагчдийн нэрсийг эхний үлдэгдлийн хамт оруулж өгнө. Дараа нь А6 нүдэнд шүүлт
хийсэнээр авлага өглөгийн бүртгэл гарна. / Çóðàã ¹ 14/
Îðóóëàõäàà:
™
™
™

Харилцагчдийн нэрсийг D баганад
Харилцагчдаас авах аâëàãûí äàíñíû эхний ¿ëäýãäëийг äåáåò òàëын E баганад
Өãëºãийí дансны ¿ëäýãäëийг êðåäиò òàëä F баганад áи÷иãäýíý.
Àâëàãà ºãëºãийí çàäàðãààíû íýãòãýëийí õºëийí ä¿íã
õàðàõàä òàíû îðóóëñàí ºãºãäºë çºâ áàéãàà ýñýõийã
õÿíàõ áîëîìæòîé
Çóðàã ¹15
Æиøýýëáýë: / Çóðàã ¹15/ -ä 800.000 ãýæ ñààðàë
í¿äýíä ãàðñàí ä¿í íü òàíû áàëàíñ äàõü àâëàãûí
íийò ä¿í þì.
Õàðиí íийò ä¿í ãýñýí õýñýãò ºãºãäñºí 780.000 ãýñýí
ä¿í íü òàíû çàäàðãààíä îðóóëæ ºãñºí àâëàãûí
¿ëäýãäýë þì. Ýíäýýñ õàðàõàä àâëàãûí ýõíий

15

¿ëäýãäýë áóðóó áóþó 20.000 òºãðºãººð äóòóó á¿ðòãýãäñýí áàéíà.
Õàðиí ºãëºãийí õóâüä àäиëõàí 600.000 ãýñýí ¿ç¿¿ëýëòòýé áàéãàà íü ¿ëäýãäýë çºâ îðóóëñíûã õàðóóëæ áàéíà.
B.2. AJ_HVSEGT
Àæëûí õ¿ñíýãò øийòýíä :
1. D-E баганад өмнөх оíû áàëàíñ, îðëîãî ¿ð ä¿íãийí òàéëàíãийí ýöñийí ¿ëäýãäëийã îðóóëæ ºãíº.
2. F-G баганад өìíºõ óëиðëûí áàëàíñ, îðëîãî ¿ð ä¿íãийí òàéëàíãийí ýöñийí ¿ëäýãäëийã ºññºí ä¿íãýýð íü îðóóëæ ºãíº.
/ Çóðàã ¹16/
Энд дарж эхний
үлдэгдлийг автомат
аар устгаж болно.
16

ªºðººð õýëáýë áàëàíñûí ¿ëäýãäëýýñ ãàäíà á¿õ òºðëийí îðëîãî áà çàðäлûí ¿ëäýãäëийã îðóóëíà ãýñýí ¿ã.
¯ëäýãäýë îðóóëàõäàà :
™ õºðºíãº, çàðäëûí äàíñûã äåáåò òàëä,
™ ºð òºëáºð ýçíий ºì÷, îðëîãûí äàíñ íü êðåäиò òàëäàà ¿ëäýãäýëòýé áàéíà.
Õàðиí
− õóðиìòëàãäñàí ýëýãäëийã äåáåò òàëä õàñàõ (-) òýìäýãòýéãýýð,
− õóðиìòëàãäñàí àøиã íü àëäàãäàëòàé ãàðñàí òîõиîëäîëä êðåäиò òàëä õàñàõ (-) òýìäýãòýéãýýð òóñ òóñ îðóóëæ ºãíº.

24

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
Ò¿¿í÷ëýí îðóóëñàí ä¿íãийí äåáåò, êðåäиò òàëûí ä¿í òýíöýæ áàéõ ¸ñòîй.
Çóðàã ¹16
Â.3. MGT

MGT áóþó ̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàí ãýñýí øийòýíä ºìíºõ òàéëàíò ¿åийí ìºíãºí ã¿éëãýýíий ýöñийí ¿ëäýãäëийã ºññºí
ä¿íãýýð îðóóëàõ áà иíãýñíýýð ìºíãºí ã¿éëãýýíиé òàéëàí ºññºí ä¿íãýýð ãàðíà. / Çóðàã ¹ 17/
¯ëäýãäëийã îðóóëàõäàà:
Энд дарж эхний
1. Өìíºõ òàéëàíò õóãàöààíû ä¿í ãýñýí D áàãàíàíä òóõàéí ã¿éëãýýíий ìºíãºí ä¿íã îðóóëíà.
үлдэгдлийг автомат
2. E баганад тухайн тайлант хугацааны Мөнгөн гүйлгээний тайлан автоматаар гарна.
аар устгаж болно.
3. C баганад өссөн дүнгээр Мөнгөн гүйлгээний тайлан гарна. C=D+E

17

Çóðàã 17

Ã. Íîãîîí ºíãèéí øèéòí¿¿ä
Íîãîîí ºíãийí øийòí¿¿äýä ãàðààñ ÿìàð íýãýí ìýäýýëýë îðóóëàõ øààðäëàãà áàéõã¿é áà ýäãýýð øийòí¿¿ä íü àâòîìàòààð
ãàðäàã. /Çóðàã ¹18/
Çóðàã ¹18
¯¿íä:
Ã.1. OTT-Îðëîãûí òàòâàðûí òàéëàí
ХАОАТ-Хүн амын орлогын татварын тайлан
Ã.2. NUT_tailan-ͪÒ-ийí òàéëàí
Ã.3. NUT_hudab-ͪÒ-ийí õóäàëäàí àâàëòûí äýâòýð
Ã.4. Balance-Áàëàíñ
Ã.5. OUDT-Îðëîãî ¿ð ä¿íãийí òàéëàí /D баганад өмнөх тайлант хугацааны үзүүлэлт, эсвэл төсвийг оруулж
өгсөнөөр shinjilgee шийтэнд санхүүгийн харьцуулсан шинжилгээ хийгдэх болно./
Ã.6. UUT-ªì÷ийí ººð÷ëºëòийí òàéëàí
Ã.7 NUUR-Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí í¿¿ð хуудас
Ã.8 shinjilgee-Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí øиíæиëãýý çýðýã áàãòàíà.
Г.9 Tootsoo- Авлага өглөгийн хоорондын тооцоо
Ýäãýýð øийòí¿¿ä íü ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãийí ìàÿãòûí äàãóó õийãäñýí òóë òà çºâõºí õýâëýæ àâàõàä ë áîëíî. Õýâëýõäýý MS
EXCEL ïðîãðàìì äýýð àæиëëàäàãòàé ÿã àäиëõàí FILE öýñíий Print êîìàíäûã àøиãëàæ áîëíî..
Øиíæиëãýýã õийõäýý Shingilgee шийтэнд:

19

ßìàð ¿ç¿¿ëýëòýýð øиíæиëãýý õийõийã õ¿ñ÷ áàéíà ò¿¿íийã ñîíãîæ ºãíº. /Çóðàã ¹ 19/
Øиíæиëãýýã ºìíºõ òàéëàíò ¿åийí ¿ç¿¿ëýëòòýé õàðüöóóëñàí áàéäëààð õийõ áà ºìíºõ
¿åýñ
1. ñàéí
2. ìóó áîëñîí ¿ç¿¿ëýëòийã ø¿¿æ õàðóóëäàã.

Ø¿¿ëòийí ñóì áóþó áàðóóí ãàð òàëûí ñóìààð Ñàéí, Ìóó ¿ç¿¿ëýëòийã ñîíãîæ ø¿¿ëò õийæ õàðíà. I2 нүдэнд.
Æиøýýëáýë Çóðàã ¹20 -ä ìóó ãýñýí ¿ç¿¿ëýëòýýð ø¿¿ëò õийñýí áàéíà.
Дараа нь 20-р зурганд харуулсаны адил I4 нүдэнд Сайн эсвэл муу үзүүлэлттэй шинжилгээг шүүж харж болох юм.

25

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

20

Çóðàã ¹20
Г.9. TOOTSOO
Òîîöîî øийòýíä харилцагч тус бүрийн тооцоог нэрээр нь шүүж харах боломжтой.
Өөрөөр хэлбэл харилцагч бүрийн авлага өглөгийн задаргааг нэг бүрчлэн харах боломжтой болно.
Жишээ нь:
1. Бат ХХК-ний Мебель ХХК-тай ямар тооцоотойг харахыг хүсвэл:
H7 нүдэнд харахыг хүссэн команийхаа нэрийг сонгож оруулж өгнө. Зураг 21

21

Дараа нь G10 нүднээс Мебель компаний нэрийг шүүхэд дараах цонх гарна.. Зураг 22

22

Дээрх жишээнээс харвал Бат компани Мебель компанид 1404000 төгрөгний өртэй болох нь харагдаж байна.
Энэ мэтчилэн харилцагч бүр дээр ямар тооцоотой байгаа задаргааг нарийн харах боломжтой. Үүнийг харилцагчтай тооцоо
нийлсэн акт хэлбэрээр ашиглаж болох юм.

ХИЧЭЭЛ №8
ÑÝÄÝÂ : Ýíãийí õÿëáàðõàí òàéëàí ãàðãàõ
2.1 Òàéëàí ãàðãàõ àðãà÷ëàë
2.2 1-ð óëиðëûí òàéëàí ãàðãàõ
/ Æиøýý áîäëîãî 1: Æиæиã õýìæýýíий êàññ, õàðиëöàõûí òàéëàí/
2.3 Àâëàãà ºãëºãийí çàäàðãàà ãàðãàõ
2.1 ÒÀÉËÀÍ ÃÀÐÃÀÕ ÀÐÃÀ×ËÀË
MAGIC FINANCE ïðîãðàìì äýýð ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí ãàðãàõäàà äàðààõ äàðààëëûí äàãóó àæиëëàâàë иë¿¿ çîõиìæòîé
áàéäàã. ¯¿íä:
1. Àæëûí õ¿ñíýãò /aj_husnegt/ ãýñýí øийòýíä ºìíºõ îíû áîëîí òàéëàíãèéí ºìíºõ ¿åийí áàëàíñûí болон îðëîãî
çàðäëûí ýöñийí ¿ëäýãäëийã îðóóëæ ºãíº. D-G багануудад.

26

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
2.

̺íãºí ã¿éëãýýíий òàéëàí /MGT/ øийòýíä ºìíºõ òàéëàíò ¿åийí ìºíãºí ã¿éëãýýíий òàéëàíãийí ¿ëäýãäëийã ºññºí
ä¿íãýýð îðóóëæ ºãíº. D баганад.
3. Òîîöîî íýãòãýë /tootsoonegt/ øийòýíä ºðòýé áîëîí àâëàãàòàé õàðиëöàã÷äûí нэрсийг ºð àâëàãûí ¿ëäýãäëийã хамт
îðóóëíà.
Àíõààð!!! Äýýðõ ¿éëäë¿¿äийã õàìãийí ýõíий òàéëàí ãàðãàõäàà 1 óäàà îðóóëàõ áà äàðàà äàðààãийí òàéëàíãийí
ýöñийí ¿ëäýãäëийã àâòîìàòààð õóóëíà.
4. Æóðíàë /jurnal/ øийòýíä àæиë ã¿éëãýýã òóñãàæ, äàíñíû õàðüöààã õийíý.
5. Æóðíàë øийòний D баганад авлага өглөгтэй харилцагчдийн нэрийг оруулах òîõиðãîî áи÷иëò õийíý.
6. Сàíõ¿¿ãийí òàéëàíãóóä àâòîìàòààð ãàðñàí áàéõ бөгөөд тайлан зөв гарсан эсэхийг main шийтэнд 54 мөрнөөс
шалгана.
Îäîî ýíýõ¿¿ ¿å øàòóóäûí äàãóó ñàíõ¿¿ãийí òàéëàíãóóä ãàðãàæ ¿çüå.
2.2 1-Ð ÓËИÐËÛÍ ÒÀÉËÀÍ ÃÀÐÃÀÕ
Бат залуус ХХК-ний 1-ð óëиðëûí òàéëàí ãàðãàõ
Õýðýâ òà ïðîãðàìì àøиãëàí òàéëàí ãàðãàõäàà 1-ð óëиðëààñ ýõýëæ áàéãàà áîë çºâõºí ºìíºõ îíû æиëийí ýöñийí ¿ëäýãäëийã
îðóóëíà. Ãýõäýý ýíý íü ºññºí ä¿íãýýð áàéäàã ãýäãийã àíõààðíà óó!
ÆИØÝÝ ÁÎÄËÎÃÎ ¹1
1. “Áàò çàëóóñ” ÕÕÊ-ийí 2006 îíû áàëàíñûí ýöñийí ¿ëäýãäýë äàðààõ áàéäàëòàé áàéâ.
I. ̺í㺠áà ò¿¿íòýé àäиëòãàõ õºðºíãº
150.000
II. Ò¿¿õий ýä ìàòåðиàë
100.000
III. Ìàøиí, òîíîã òºõººðºìæ
6.000.000
IV. Ýçíий ºì÷
6.250.000
2. 2007 îíû 1-ð óëиðàëä äàðààõ àæиë ã¿éëãýý ãàðñàí./ Õ¿ñíýãò ¹1/ ªãºãäëийã àøиãëàí òóõàéí êîìïàíийí 1-ð
óëиðëûí ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí áýëòãý. Batzaluus1.xls файланд бодлогыг бодсон. Харна уу.
Õ¿ñíýãò ¹1
Áîäîх íü:
1.
2.
3.
4.

Áàëàíñûí ¿ëäýãäýë îðóóëíà. 1-ð óëиðàë òóë ºìíºõ óëиðëûí ä¿íã îðóóëàõã¿é. /Çóðàã ¹ 23/
Òóõàéí êîìïàíийí õóâüä 1-р улирлын тайлан гаргаж байгаа òóë MGT øийòýíä ÿìар íýã ä¿í îðóóëàõ øààðäëàãàã¿é.
TOOTSOONEGT øийòýíä îðóóëàõ ¿ëäýãäýë áàéõã¿é.
Æóðíàë øийòýíä àæиë ã¿éëãýýã òóñãàæ äàíñíû õàðüöààã õийíý. /Õ¿ñíýãò ¹1/

23

Çóðàã ¹ 23
ÁÀÒ ÇÀËÓÓÑ ÕÕÊ-НИЙ 3 САРЫН ЕРӨНХИÉ ЖУРНАЛ

Сар

Îí ñàð

¹

/Төгрөгөөр/
Äàíñ

ÿéëãýýíий óòãà
DT

10-Jan
10-Jan
17-Jan
7-Jan
25-Jan
28-Jan

1
2
3
4
5
6

1-Feb
1-Feb

7
8

Õàðиëöàõûí äàíñ íýýëãýõ
Банкин дахь харилцахаас бàíêíû øиìòãýë авсан.
450,0 төгрөгний ТЭМ-ийг 550,0 аар зарсан.
Харилцахад мөнгө нь орж ирсэн.
Õàðиëöàõààñ êàññ ðóó øиëæ¿¿ëñýí
Ñàðíàéãààñ ÒÝÌ çýýëýýð àâàâ
ÓÑÓÃ-т 20 ñàÿ òºãðºãний борлуулалт хийж. 80%-ийã
õàðиëöàõààð àâñàí 20%-ийã çýýëýýð õийñýí
ÓÑÓÃ áîðëóóëàëòûí àâëàãà òîîöñîí

įÍ

KT
50,000
1,000
550,000
450,000
550,000
15,000,000
?
?

27

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
1-Feb
3-Feb
10-Feb
11-Feb
14-Feb
16-Feb
18-Feb
19-Feb
20-Feb
22-Feb
23-Feb
24-Feb
26-Feb
27-Feb
1-Mar
9-Mar
10-Mar
10-Mar
13-Mar
14-Mar
15-Mar
18-Mar
25-Mar
27-Mar
27-Mar
28-Mar
30-Mar

9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35

Дээрх борлуулалтанд ÁÁª-г тооцож бүртгэв.
Õàðиëöàõààñ êàññ ðóó øиëæ¿¿ëñýí
ÓÑÓÃ -ààñ àâëàãàà õàðиëöàõààð àâñàí
Õàðиëöàõààñ êàññ ðóó øиëæ¿¿ëñýí
ÒÝÌ àâñàí
Áîðëóóëàëòûí îðëîãî îðæ иðýâ
Дээрх барааны ÁÁª-г бүртгэв.
Çýýëийí õ¿¿ òºëºâ
Ñàðíàéãийí ºðийã òºëºâ
Àõìàäûí ñóâиëàëä õàíäиâ ºðãºñºí
Óòàñíû òºëáºð òºëºâ
Íîòàðиàòûí òºëáºð òºëºâ
¯éë÷иëãýýíий õºëñ òºëºâ
Õàíãàìæийí ìàòåðиàë àâàõ
պ人 ÿâñàí çàìûí çàðäàë
Çàìûí ¿¿ä ð¿¿ ÿâñàí çàðäàë
350,0 төгрөгний өртөгтэй барааг 487,460-аас зарав.
ÁÁª
ÒÝÌ àâñàí
Ìàíäàõ ÕÕÊ-ààñ îðëîãî õàðиëöàõààð àâñàí
Áàíêíû øиìòãýë òºëºâ
¯éë÷иëãýýíий îðëîãî îðæ иðýâ
Íýãæ àâñàí
Ñóðòàë÷иëãàà õийëãýñýí
Ò¿ðýýñ òºëñºí 3 ñàð
Áåíçиí àâàâ
Õóðиìòëàãäñàí ýëýãäýë òîîöîâ /óëиðàë/

15,000,000
15,000,000
4,000,000
5,000,000
1,780,000
247,500
100,000
1,500,000
14,000,000
100,000
450,000
8,600
544,000
10,000
82,000
140,000
487,460
350,000
43,000
170,000
1,000
520,000
650,000
150,000
750,000
450,000
150,000
99,284,560

Õ¿ñíýãò ¹1
6.А ªð àâëàãатай холбоотой ã¿éëãýý ãàðñàí áîë õàðиëöàã÷ийí íýðийã Tootsoonegt шийтний C баганад áи÷иæ ºãíº. /Çóðàã 24/
Ñàðíàé ãýñýí íýðийã õóâü õ¿íий ºð /ÕÕª/ õýñýãò, ÓÑÓÃàçàð ãýñýí áàéãóóëëàãûí íýðийã áîðëóóëàëòûí àâëàãà/ÁÎÀ/ õýñýãò
áи÷ээд А баганаас шүүлт хийж харвал:

24

Çóðàã ¹ 38
Хэрвээ харилцагчид өр авлагын эхний үлдэгдэлтэй бол E-F баганад оруулна.
6.Á Оäîî JURNAL øийòíèé D баганад харилцагчдийн нэрийг оруулах òîõиðãîî áи÷иëòийã õийæ ºãíº. Ингэж оруулсанаар
Tootsoo шийтэнд нэг харилцагчийн тооцоог сонгож дэлгэрэнгүй хэлбэрээр харах, Tootsoonegt шийтэнд олон харилцагчдийн
тооцоог хураангуй хэлбэрээр харах боломжтой.
1.3 Àâëàãà, ºãëºãийí çàäàðãààã ãàðãà.
Олон харилцагчдийн авлага өглөгийн тооцоог хураангуй хэлбэрээр харахын тулд:
25

Àâëàãà áà ºãëºãийí çàäàðãàà íü TOOTSOONEGT øийòýíä àâòîìàòààð ãàðñàí áàéíà. JURNAL øийòíий FALSE ºãºãäëийã
арилгах бичилт буюу D баганад харилцагчдийн нэрсийг оруулахгүй áîë ýíýõ¿¿ çàäàðãàà íü áóðóó ãàðíà. ªºðººð õýëáýë
ã¿éëãýý îðæ иðýõã¿é ýöñийí ¿ëäýãäýë ýõíий áàéäëààð ãàðàõ áîëíî. /Çóðàã ¹ 25/

28

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ХИЧЭЭЛ №9
ÑÝÄÝ : Öàëиí áîäîõ àðãà÷ëàë
3.1 Öàëиíãийí ïðîãðàììûí òàíиëöóóëãà
3.2 Æиøýý áîäëîãî 2: Öàëиí áîäîõ, Öàëиíãийí äàíñíû áи÷иëò
3.3 ÍÄØ, ÕÀÎÀÒ-ûí òàéëàí ãàðãàõ, ò¿¿íòýé õîëáîãäñîí õóóëийí òóõàé
1.1 Öàëиíãийí ïðîãðàììûí òàíиëöóóëãà
Öàëиí áîäîõ ¿éë àæиëëàãààã õºí÷иëæ ãàð àæиëëàãààã áàãàñãàõ ¿¿ðýãòýé òóñ ïðîãðàìì íü MAGIC FINANCE
ïðîãðàììòàé ìºí àäиë 11 øиðõýã ººð ººðийí ¿¿ðýã á¿õий øийòíýýñ á¿ðääýã. ¯¿íä:
A. Ñààðàë ºíãºòýé øийò 4:
1. Togtmol
- Байгууллагын тухай òîãòìîë мэдээлэл
2. Avanc
- àâàíç цалин бодно.
3. Medeelel
- Ажилчдын цалингийн мэдээллийг оруулна.
4. Tetgemj
-Амралтын цалин, Лист, Декрит бодно.
B. Íîãîîí ºíãºòýé øийò 6:
5. Svvl
- ñ¿¿ë цалин бодно.
6. Dans
- Цалингийн äàíñны харьцаа гарна.
7. NDSH
- Íийãìийí äààòãàëûí øиìòãýë
8. NDSH tailan
- Íийãìийí äààòãàëûí øиìòãýëийí òàéëàí
9. XAOAT
- Õ¿í àìûí îðëîãûí àëáàí òàòâàð
10. XAOAT tailan
- Õ¿í àìûí îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí òàéëàí ãýñýí øийòí¿¿ä áàéíà.
Ýíý ïðîãðàìì äýýð àæиëëàõàä:
òàñàðõàé øóãàìòàé õ¿ñíýãòýíä ãàðààð ìýäýýëýë îðóóëíà.
¿ðãýëæ øóãàìòàé õýñãийí ìýäýýëýë òàíû îðóóëñàí ìýäýýëëýýñ õàìààð÷ àâòîìàòààð ãàðíà.
Äýýðõ øийòí¿¿äийã äýëãýð¿¿ëýí ¿çüå.

À. Ñààðàë ºíãèéí øèéòí¿¿ä
Ñààðàл ºíãийí øийòí¿¿äýä иõýíõ ìýäýýëëийã ãàðààñ îðóóëæ ºãäºã.
À. 1 TOGTMOL
- áàéãóóëëàãûí òîãòìîë ìýäýýëëийã îðóóëíà.
À. 2 AVANC
- àæиë÷äûí óðüä÷иëãàà öàëиíã îðóóëíà.
A. 3 MEDEELEL
- àæиë÷äûí òóõàé ìýäýýëëийã îðóóëíà.
А. 4 AMRALT
-Амралтын цалин бодно.
A.1 TOGTMOL
™ Ýíä òà ººðийí áàéãóóëëàãûí òóõàé ìýäýýëëийã ãàðààñ áи÷иæ îðóóëàõ ¸ñòîé. /Çóðàã ¹ 26/

Энэ хэсэг нь хэвлэхээс өмнө
цаасны тохиргоог шалгаж
харах хэсэг юм.

26

Тасархай зураастай хэсэгт
гараар тохирох мэдээллийг
оруулна.

Çóðàã ¹ 26

29

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
A.2 AVANC

27

™ Ýíý øийòýíä àæиë÷äûí
öàëиíãийí
óðüä÷иëãààã
ÎËÃÎÑÎÍ ãýñýí áàãàíàíä
îðóóëíà. Õàðиí àæиëòàí 2
äàõиí óðüä÷иëãàà öàëиí
àâñàí áîë 2 äàõü ÎËÃÎÑÎÍ
ãýñýí
áàãàíàíä
áи÷íý.
/Зураг-27/
™ Áóñàä ìýäýýëýë¿¿ä íü
àâòîìàòààð ãàðàõ òóë òà ýíý
øийòýíä ººð ÿìàð íýãýí
ìýäýýëýë
îðóóëàõ
øààðäëàãàã¿é.

À.3 MEDEELEL

42
28

Зураг-28
Ìýäýýëýë øийòýíä цалингийн мэдээллийг оруулсанаар цалин автоматаар бодогдох боломжтой. Цалинг тогтмол, цагаар,
хийснээр гэсэн 3-н сонголтоор бодох боломжтой ба илүү цаг бодох эсэхийг F баганад оруулж өгнө.
¾
¾

Ажилтаны öàëиí áîäîãäñîí òîõиîëäîëä С баганад 1 ãýñýí ºãºгäºë ãàð÷ иðýõ áà òà ò¿¿ãýýð ø¿¿ëò õийí õóðààíãóéëæ
õàðàõ áîëîìæòîé.
Õýðýâ òà îðóóëñàí á¿õ ìýäýýëëýý óñòãàõûã õ¿ñâýë ëîãîíû õàæóóä áàéãàà DELETE òîâ÷ийã àøиãëàõ õýðýãòýé.

А.4. TETGEMJ
1. Амралтын цалин бодох
Амралтын цалинг сүүлийн 11 сарын дундаж цалинг амрах хоногийн тоогоор үржүүлж, сард ажиллах ёстой хоногийн тоонд
хувааж гаргадаг. Амралтын цалингаас НДШ, ХАОАТ бодогдох бөгөөд тус программд амралтын цалингийн дансны бичилт
Dans шийтний G:H багануудад автоматаар гарна. Тус программаар амралтын цалинг бодохдоо amralt шийтрүү ороод доорх
үйлдлийг гараар оруулж өгнө.
1. 3-р мөрөнд Тухайн сард Амралтын цалин бодох ажилтнуудын нэрсийг оруулж өгнө. Сонгоно.
2. 4-р мөрөнд Амралт, Лист, Декрит алинийг нь бодохоо сонгоно. Амралтыг сонгоно.
3. 7-17-р мөрөнд Тухайн ажилтаны сүүлийн 11 сард авсан олгохоор тооцсон цалинг оруулж өгнө.
4. 21-р мөрөнд Тухайн ажилтаны сард ажиллах ёстой хоногийг тоогоор оруулж өгнө.
5. 22-р мөрөнд Тухайн ажилтаны амрах хоногийн тоог оруулна.
Дээрх 5- үйлдийг гараар оруулахад амралтын цалин болон НДШ, ХАОАТ-ын суутгалын тооцоо бусад нүднүүдэд автоматаар
гарна. Хэрэв өмнөх сарын амралтын мөнгөний тооцоог устгах бол
товчлуурыг дарахад устана.
Зураг 29
29
2. Лист бодох
Хөдөлмөрийн чадвараа түр алдсаны тэтгэмжийг бодохдоо сүүлийн бүтэн ажилласан 3 сарын хөдөлмөрийн хөлснөөс доорх
хувь хэмжээгээр бодож олгоно. 1-5 хүртэл жил ажилласан бол 45 хувиар, 5-14 жил ажилласан бол 55 хувиар, 15 аас дээш
жил ажилласан бол 75 хувиар бодож олгоно. Тэтгэмжийн хувийг 23-р мөрөнд оруулна.
3. Декрит бодох
Жирэмсэний болон амаржсаны тэтгэмжийг даатгалын шимтгэл төлсөн сүүлийн 12 сарын хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй
адилтгах орлогын дундажаас 70 хувиар тооцож 4 сарын хугацаанд НДСангаас олгоно. Тэтгэмжийн 70 хувийг 23-р мөрөнд
оруулна.

30

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Â. Íîãîîí ºíãèéí øèéòí¿¿ä
Íîãîîí ºíãийí øийòí¿¿ä íü иõýíõ ìýäýýëëийã àâòоìàòààð ãàрãàäàã áà òà ýäãýýð øийòýíä ºìíºõ óëиðëûí ¿ëäýãäýë áà
àæиë÷äûí òàëààðõ çàðиì ìýäýýëëийã îðóóëàõ øààðëàãàòàé.
Â. Íîãîîí ºíãºòýé øийò 6:
Â.1. Svvl
- ñ¿¿ë
- àæиë÷äийí öàëиíãийí ñ¿¿ë÷ийã áîäîæ ãàðãàíà.
Â.2. Dans
- äàíñ
- öàëиíãийí áи÷иëòийã äàíñàíä õýðõýí òóñãàõ çààâàð
Â.3. NDSH
- Íийãìийí äààòãàëûí øиìòãýë
- ÍÄØ-ийí øиìòãýë òºëºëòийí òîîöîîíû õóóäàñ
Â.4. NDSH tailan
- НДШ-ийí òàéëàí
- ÍÄØ-ийí òàéëàí
Â.5. HAOAT
- ХАОАТ
- ñóóòãàí òîîöñîí òàòâàðûí òàéëàí
Â.6. HAOAT tailan
- ХАОАТ-ûí òàéëàí
- ÕÀÎÀÒ-ûí òàéëàí àãóóëñàí
ãýñýí øийòí¿¿ä áàéíà. Ýäãýýðийã äýëãýð¿¿ëæ ¿çüå.
Â.1. SVVL
Áàéãóóëëàãûí àæиë÷äûí öàëиíã áîäîæ õóóëийí äàãóó ñóóòãàëûã àâòîìàòààð ãàðãàíà. /Çóðàã ¹ 30/ Õàðиí áóñàä ñóóòãàëûí
íºõöºëийã ãàðààð îðóóëàõ õýðýãòýé. / Зураг 31/ Иíãýõäýý ñóóòãàë õийõ àðãà÷ëàë áàãàíàíä òîõиðîõ íºõöºë / ¿íäñýí áà
óðàìøóóëàë/-ийã îðóóëàõ ¸ñòîé.

30

/Зураг 30/
Цалингийн бусад суутгалыг Suul шийтний R-X багануудад оруулна. Зураг-31

31

Â.2. DANS
Цалингийн дансны бичилт автоматаар гарна. Çóðàã ¹ 32

32

31

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

¾
¾

Dans øийòýíä öàëиíòàé õîëáîîòîé ãàðñàí á¿õ äàíñíû õàðüöààã, тайлбарын хамт хийсэн áàéãàà. /Çóðàã ¹ 32/
Òàíû áîäñîí öàëиíãийí õýìæýýíýýñ õàìààð÷ ìºíãºí ä¿í íü ºãºãäñºí.

¾

Òийìä ýäãýýð äàíñíû áи÷иëòийã MAGIC FINANCE ïðîãðàììûí Jurnal шийт ðóó õóóëáàðëàí áи÷иëòийã õийíý.
Â.3. NDSH

¾

ÍÄØ-ийí õóðààìæ òºëºëòийí òîîöîîíû õóóäñàíä òóõàéí àæиëòíû ðåãиñòðийí äóãààð, ÍÄØ-ийí äýâòýð, ÝÌÄ-ийí
ãýð÷иëãýýíий äóãààðûã îðóóëíà. /Зураг 33/

33

Â.4. NDSH tailan

34

Зураг 34
¾
¾
¾
¾

Íийãìийí äààòãàëûí øиìòãýëийí òàéëàíã øиíý ìàÿãòûí äàãóó áîëîâñðóóëñàí. /Çóðàã ¹ 34/
Ýíä òà ºìíºõ ñàðûí ¿ëäýãäýë ºð, àâëàãàà áи÷иæ ºãíº./1-2/
ÍÄ-ûí ñàíä òºëñºí ìºíãºíий ä¿íã îðóóëíà. /12/
Иíãýýä òàíû òàéëàí áýëýí áîëíî.

32

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Â.5. ХAOAT
Õ¿í àìûí îðëîãûí àëáàí òàòâàðûã óëиðàë òóòàì ãàðãàäàã бөгөөд 1, 4, 7, 10 ãýñýí саруудын файл дээр л ХАОАТ-ын тайлан
ãàðíà. 1 сарын файл дээр жилийн эцсийн тайлан, 4 сарынх дээр 1-р улирлын тайлан, 7 сарынх дээр 2-р улироын тайлан, 10
сарынх дээрх 3-р улирлын ХАОАТ тайлан гарна. Õàðиí ýäãýýðýýñ ººð ñàðûã òîãòìîë ìýäýýëýëä îðóóëñàí òîõиîëäîëä
àíõààðóóëãà ãàð÷ ХАОАТ тайлан ãàðàõã¿é . /Çóðàã ¹ 35/. Учир нь ХАОАТ-ын тайланг улирал бүр гаргадаг.

35
Çóðàã ¹ 35
¯íäñýí öàëиí, õºäºëìºðийí õºëñ áîëîí ò¿¿íòýé àäиëòãàõ îðëîãîîñ ñóóòãàí òîîöñîí òàòâàðûí òàéëàíä ºìíºõ óëиðëûí /E-G
баганад/ òàòâàð íîãäîõ îðëîãî áà ÍÄØ, ÕÀÎÀÒ-ûã õ¿í òóñ á¿ðýýð áи÷иæ îðóóëíà. /Çóðàã ¹ 36/
Õàðиí тухайн óëиðàëä áàãòàõ áóñàä ñàðóóäûí òàòâàð íîãäîõ îðëîãûí цалингийн ä¿íã /K, N багануудад/ îðóóëàõàä ХАОАТын тайлан óëиðëààð ãàðíà.

36

Çóðàã ¹ 36
Â.6. ХAOAT tailan
Óëиðàë òóòàì /Санхүүгийн тайлан, ОАТ-ын тайлантай хамт/ òàòâàðûí àëáàíä òóøààäàã òàéëàíãийí íýã áîë ÕÀÎÀÒ òàéëàí
þì. Ýíý òàéëàí íü àâòîìàòààð ãàðàõ áà òà бусад îðóóëàõ ºãºãä뺺 òàñàðõàé øóãàì á¿õий í¿äí¿¿äýä ãàðààðàà áи÷иõ
áîëîìæòîé. /Çóðàã ¹ 37/

37

Çóðàã ¹ 37

33

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

1.2 ÆИØÝÝ ÁÎÄËÎÃÎ 2:
ÖÀËИÍ ÁÎÄÎÕ, ÖÀËИÍÃИЙÍ ÄÀÍÑÍÛ ÁИ×ИËÒ
Æиøýý áîäëîãî 2:
1. Äîîðõ ºãºãäëийí äàãóó öàëиí áîä /Çóðàã ¹ 38/
Çóðàã ¹ 38

38
39

2.

Îëãîñîí öàëиíãийí óðüä÷иëãààã AVANC øийòýíä òóñãàâ. /Çóðàã ¹ 39/

39

ХИЧЭЭЛ №10
ÑÝÄÝÂ : Õ¿íäýâòýð õýëáýðийí òàéëàí ãàðãàõ
4.1 Óëиðëûí áà æиëийí ýöñийí òàéëàí ãàðãàõ
4.2 Æиøýý áîäëîãî 3: Бат залуус ХХК-ний 2-р улирлын тайлан гаргах
4.3 Санхүүгийн тайлан дээр шинжилгээ хийх өгөгдөл оруулах, хийсэн шинжилгээг уншиж сурах
4.1 Óëиðëûí áà æиëийí ýöñийí òàйëàí ãàðãàõ
Óëиðëûí áîëîí æиëийí ýöñийí òàйëàí ãàðãàõäàà TOGTMOL MEDEELEL øийòíий îí ñàðûã ººð÷뺺ä, òàйëàí ãàðãàõ
äàðààëëûí äàãóó àæиëëàíà. Ýñâýë ïðîãðàìì äýýð ºìíº íü òàйëàí ãàðãàñàí òîõиîëäîëä TOGTMOL MEDEELEL øийòíий
NEW MONTH òîâ÷ийã àøиãëàí òàйëàíãийí ýöñийí ¿ëäýãäëийã ýõíий ¿ëäýãäýë áîëãîí õóóëààä òóõàйí óëиðëûí àæиë ã¿йëãýýã
òóñãàæ ¿ðãýëæë¿¿ëíý.
4.2 ÆИØÝÝ ÁÎÄËÎÃÎ ¹3. Бат залуус ХХК-ний 2-р улирлын тайлан гаргах
Batzaluus2.xls файлаас бодлогын бодолтыг хар.
1. Өмнө бодсон “Áàò Çàëóóñ” ÕÕÊ-ийí 1-ð óëиðëûí òàйëàíãийí ¿ëäýãäëийã 2-р улирлын тайлан руу õóóë.
2. 2-ð Óëиðëûí àæиë ã¿йëãýýã àøиãëàí ñàíõ¿¿ãийí òàйëàí ãàðãà. /Õ¿ñíýãò ¹ 2/

40а

ÁÎÄОХ ÍÜ:
1. Батзалуус ХХК-ний 1-р улирлын
тайланг 2 хувилаад NEW MONTH
òîâ÷ийã àøиãëàí òàйëàíãийí ýöñийí
¿ëäýãäëийã ýõíий ¿ëäýãäýë áîëãîí
õóóëàâ. /Çóðàã ¹40à, 40á, 40â/
Çóðàã ¹ 40à
1. Aj_husnegt-Ажлын хүснэгт
2. Tootsoonegt-Тооцооний нэгтгэл
MGT-Мөнгөн гүйлгээний тайлан.

34

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Togtmol medeelel шийтэнд байгаа NEW MONTH товчлуурыг ашиглан дээрх 3-н шар шийтнүүдийн эцсийн үлдэгдлийг эхний
үлдэгдэл рүү автоматаар хуулсан.
Çóðàã ¹40á
40б

40в
Çóðàã ¹40 â

2.Àæиë ã¿йëãýýã òóñãàæ äàíñíû õàðüöààã õийнэ үү. /Õ¿ñíýãò ¹ 2/
ÁÀÒ ÇÀËÓÓÑ ÕÕÊ-НИЙ 2 УЛИРЛЫН ЕРӨНХИЙ ЖУРНАЛ
/Төгрөгөөр/
Сар

Îí ñàð

¹

4
4
4

1-Apr
3-Apr
5-Apr

1
2
3

4
4
4
4
4
4
4

7-Apr
9-Apr
13-Apr
15-Apr
17-Apr
19-Apr
21-Apr

4
5
6
7
8
9
10

4

23-Apr

11

4
4
5
5
5
5

25-Apr
27-Apr
2-May
4-May
6-May
8-May

12
13
14
15
16
17

ÿйëãýýíий óòãà
1440.0 төгрөгний өртөгтэй барааг 2400.0 аар
зарсан ͪÒ-òýй
Бараа борлуулсаны өртөг
Наран компанид зээлээр борлуулалт õийâ
4.1-нд зарсан барааны 5 хувь нь шаардлага
хангахгүй байсан учир мөнгийг нь буцааж
олгов.
Ñýëáýã õýðýãñýë õóäàëäàæ àâàâ
Тооцсон цалин 1õ¿í
НДШ суутгал
ХАОАТ тооцсон
Байгууллагаас төлөх НДШ тооцсон
Тохиргоо бичилт. Түрээсийн зардал òîîöîâ
Наран ХХК 1000.0 төгрөгний зээлээ төлөв.
Харилцахаар
Наран ХХК дампуурсан учир үлдсэн авлагыг
найдваргүйд тооцов
4 сарûí үлдсэн цалинг тавьж олгов
Õàðиëöàõààñ êàññ ðóó øиëæ¿¿ëýâ
Түүхий эд худалдаж авав. НӨТ тэй
НДШª төлөв. Хàðиëöàõààð
Утасны төлбөрийн нэхэмжлэх ирэв. МЦХ ХК.

ͪÒ

ÄÒ

Äàíñ
ÊÒ

įÍ
2,400,000
1,440,000
1,800,000

120,000
150,000
400,000
?
?
?
50,000
1,000,000
?
?
500,000
2,000,000
116,000
150,000

35

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

5
5

10-May
11-May

18
19

5
5
5

12-May
13-May
14-May

20
21
22

5
5
5
5

16-May
16-May
18-May
20-May

23
24
25
26

5

22-May

27

5

24-May

28

5

25-May

29

5
5
5
5
5
5
5

25-May
25-May
25-May
25-May
27-May
28-May
29-May

30
31
32
33
34
35
36

6
6
6
6
6
6
6

3-Jun
6-Jun
9-Jun
12-Jun
15-Jun
18-Jun
21-Jun

37
38
39
40
41
42
43

6

24-Jun
44
Õ¿ñíýãò ¹ 2

НӨТ тэй
ХАОАТ төлөв. Харилцахаар.
Борлуулалт хийв
5-11-нд хийсэн борлуулалтад 10 хувийн
хөнгөлөлт тооцож мөнгийг олгов
5 сарын цалингийн урьдчилгаа олгов
Ажилтан Болд бараа авахаар эрээн явсан.
5.8 нд ирсэн холбооны мөнгийг хугацаа
хоцруулсан учир 10.0 төгрөгний алданги илүү
төлөв
Àëäàíãи
ÎÀÒ òºëºâ. Харилцахаар
Ажилтан болд 450.0 төгрөгний бараатай ирсэн.
Үлдсэн мөнгөний тооцоог хийгээгүй тул
Болдоос авах авлага дансанд бүртгэв
Кассын нярав Туяад байх ёстой мөнгөнөөс
мөнгө дутав.
Болд өмнөх тооцоо хийгээгүй мөнгөнийхөө
учрыг олж үлдсэн мөнгөнийхөө тооцоог хийв
2 хүний цалинд 500.0 төгрөгний цалинг
олгохоор тооцов
Тооцсон НДШ
Тооцсон ХАОАТ
Урьдчилгаа мөнгөний суутгалыг тооцсон
Үлдэгдэл мөнгийг кассаар олгов
Áàйãóóëëàãààñ òºëºõ ÍÄØ òîîöîâ
Тохиргоо бичилт. Түрээсийн зардал òîîöîâ
Байгууллагаас төлөх НДШ-ийг төлөв.
Харилцахаар
Ашиглалтын зардал төлөв.
Ñàðíàйãийí ºðийã òºëºâ
Борлуулалт хийв. Харилцахад.
Áàíêíû øиìòãýë òºëºâ
Тохиргоо бичилт. Түрээсийн зардал òîîöîâ
Øàòàõóóí àâàâ. ͪÒ-òýй. Харилцахаар
Машин тоног төхөөрөмжид óëиðëûí элэгдэл
тооцов

29,000
4,500,000
?
200,000
500,000

150,000
10,000
19,836
450,000
50,000
60,000
50,000
500,000
?
?
200,000
219,000
?
50,000
95,000
300,000
1,000,000
2,000,000
5,000
50,000
1,800,000
?

Òîõиðãîî áи÷иëò õийх. Jurnal шийтний D баганад харилцагчдийн нэрсийг сонгож оруулсанаар авлага өглөгийн
дэлгэрэнгүй ба хураангуй бүртгэл Tootsoo, Tootsoonegt шийтнүүдэд гарна.
4.3 Санхүүгийн тайлан дээр шинжилгээ хийх өгөгдөл оруулах, хийсэн шинжилгээг уншиж сурах
Санхүүгийн тайланг гүйцэт гаргаж дууссаны дараа шинжилгээ хийдэг. Шинжилгээ хийсэнээр танай тайлангийн ямар
үзүүлэлт сайн, ямар үзүүлэлт муу гарсан, өмнөх тайлант хугацаатай харьцуулахад санхүүгийн үзүүлэлт ямар байсан,
цаашид анхаарах зүйлсийн талаарх асуултын хариуг авах болно. Мөн шинжилгээн дээр үндэслэж дараа оны төсвийг
гаргадаг. Шинжилгээ нь санхүүгийн тайлантай холбоотой хамгийн сүүлийн хийх ажил юм. Харин Magic finance
программ дээр шинжилгээ нь автоматаар гарах болно. Харин та шинжилгээний өгөгдлийг оруулах шаардлагатай.
Санхүүгийн тайлангийн шинжилгээний өгөгдлийг /өмнөх тайлант хугацааны гүйцэтгэл, эсвэл төсөв/-ийг Орлогын тайлангийн
41
коммандаар ил гаргана.
/OUDT/ D баганад оруулж өгнө. Оруулахдаа: Нуусан D баганыг
Энэхүү товчлуурыг дарахад OUDT шийтний D багана автоматаар ил гарах ба D баганад өмнөх тайлант хугацааны
гүйцэтгэл, эсвэл төсвийг оруулна. Ингэснээр Shinjigee шийтэнд санхүүгийн тайланд хийсэн шинжилгээ автоматаар гарна.
42
Ил гарсан D баганыг нуухдаа
товчлуурыг дарахад автоматаар нуугдана. Хэрэв энэ товчийг
дарж D баганыг нуухгүй бол Орлогын тайланг хэвлэхэд гүйцэт гарахгүй хүндрэлтэй болно.

43

36

Сургалтын гарын авлага

Magic choice LLC

Бат залуус ХХК-ний 2-р улирлын тайлан дээр хийсэн шинжилгээтэй танилцъя.

44

37

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
ХИЧЭЭЛ №11
5.1 Санхүүгийн тайлан бүрэн гаргаж сурах
Марал ХХК-ний 2-р улирлын тайланг гаргах
Хийх ажил:
1. Эхлэлтийн баланс гаргах. Хүснэгт-3
2. Харилцагчдийн тохиргоог Tootsoonegt шийтэнд хий. Хүснэгт-4
3. Ерөнхий журналд дансны харьцаа хийх. Хүснэгт-5

Бодолтыг Maral.xls файл дээрээс харна уу.

1. ÌÀÐÀË ÕÕÊ-ÈÉÍ ЭХЛЭЛТИЙН БАЛАНС ГАРГАХ
¹
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51

Äàíñíû íýðñ

2006 îíû эцсийн ¿ëäэгдэл

Дүн
Òºãðºãèéí Êàññ
Төгрөгийн харилцах/МШ
Долларын харилцах/МШ
4 470 770
Богино хугацаат хөрөнгө оруулалт
Õóâü õ¿íýýñ àâëàãà
698 365
Áàéãóóëëàãààñ àâëàãà
29 400
Áîðëóóëàëòûí àâëàãà
Ò¿¿õèé ýä ìàò
32 664 925
Áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿í
Сэлбэг хэрэгсэл
Óðüä÷èëæ òºëñºí òîîöîî
Ìàøèí, òîíîã òºõººðºìæ
917 573 500
Õóðèìòëàãäñàí ýëýãäýë
-24 479 677
Áóñàä ¿íäñýí õºðºíãº
138 122 460
Õóðèìòëàãäñàí ýëýãäýë
-26 767 930
ÿäâèë
1 940 585
ÍªÒ ºãëºã
936 945
ÎÀÒ ºãëºã
725 050
ÕÀÎÀÒ ºãëºã
408 975
Öàëèíãèéí óðüä÷èëãàà
ÍÄØ ºð
905 090
Öàëèíãèéí ºð
Хүүгийн өр
Äîòîîä áàéãóóëëàãàä ºð
Áóñàä ºð
91 414
Óðüä÷èëæ îðñîí îðëîãî
Óðò õóãàöààò ºð
124 111 424
Áàíêíû ºð
Төрийн
Хувийн
917 073 500
ÍÒÊ
Ýçäèéí ºì÷ áóñàä
Áîðëóóëàëò
Áóñàä áîðëóóëàëò
ÁÁª
Öàëèíãèéí çàðäàë
Óðñãàë çàðäàë
Øóóäàí õîëáîîíû çàðäàë
Õ¿¿ãèéí çàðäàë
Àøèãëàëòûí çàðäàë
Øàòàõóóíû çàðäàë
Õàíãàìûí ìàòåðèàëûí çàðäàë
Áóñàä çàðäàë
Áîðëóóëàëòûí áóöààëò
Õàíøíû çºð¿¿
Õ¿¿, òîðãóóëèéí îðëîãî
Õ¿¿, òîðãóóëèéí çàðäàë
Íýìýãäýë Óðàìøóóëàëò öàëèí
Áàíêíû øèìòãýëèéí çàðäàë
Áîðëóóëàëòûí õºíãºëºëò
¯Õ áîðëóóëñàí îëç

Дт

2007 îíû 1-ð óëèðëûí ¿ëä
Кт

Дүн
38 181 900
1 668 700
1 281 858
5 050 000
698 365
29 400
500 000
33 014 925
800 000 000
650 000
50 000
109 613 500
-18 016 277
133 622 460
-26 767 930
1 940 585
3 400 977
725 050
518 875
500 000
905 090

Дт

Кт

100 000
250 000
91 414
250 000
174 611 424
500 000
350 000
917 073 500
500 000
500 000
48 773 455
50 000
16 936 600
1 810 000
65 000
52 300
50 000
700 000
49 525 950
3 375 000
31 000
47 727
50 000
7 000 000
700 000
225 000
27 813
5 909
20 000

38

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

2. Харилцагчийн тохиргоог хийх.

Хүснэгт-4

¹
1
2
3
4
5
6

Ìàðàë ÕÕÊ-иéí ºð àâëàãûí æàãñààëò
2007 îíû 1-ð óëиðëûí ¿ëäýãäýë
Äàíñ
Õàðиëöàã÷
Ä¿í
ÕÕÀ-Хувь хүнээс авлага
Áîëä
150 000
ÕÕÀ-Хувь хүнээс авлага
Òóÿà
245 812
ÕÕÀ-Хувь хүнээс авлага
Àëòàíçàÿà
302 553
ÁÀ-Байгууллагаас авлага
Иõ Ìîíãîë
29 400
ÄÁª-Дотоод байгууллагад өр
ÌÖÕ ÕÕÊ
250 000
ÁÎÀ-Борлуулалтын авлага
Õàòàí ÕÕÊ
500 000

3. Ерөнхий журналд дансны харьцаа хийх
Доорх дансны бичилтийг хийсэний дараа таны санхүүгийн тайлан, болон татварын тайлангууд бүгд автоматаар гарна.

Ìàðàë ÕÕÊ-èéí 2-ð óëèðëûí åðºíõèé æóðíàë
Сар

сар өдөр
4
4
4
4
4
4
4
4
5
5
5
5
5
5
5
5
6
6
6
6
6
6
6
6
6
6
6
6
6
6

04.IV
10.IV
19.IV
22.IV
25.IV
28.IV
29.IV
30.IV
02.V
11.V
14.V
17.V
20.V
23.V
26.V
29.V
07.VI
07.VI
11.VI
12.VI
15.VI
17.VI
20.VI
22.VI
23.VI
24.VI
25.VI
27.VI
29.VI
30.VI


1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
1.10
1.11
1.12
1.1
1.13
1.14
1.15
1.17
1.17
1.18
1.19
1.20
1.21
1.22
1.23
1.24
1.25
1.26
1.27
1.28
1.29

Гүйлгээний утга

/Төгрөгөөр/
Äàíñ

ͪÒ

DT

Харилцахаас касст мөнгө шилжүүлсэн
Үйлчилгээний орлого орж ирсэн. Харилцахад
Áè÷èã õýðãèéí ìàòåðèàë õóäàëäàæ àâàâ
СХД-т ìàøèíû татвар төлсөн
öàëèí тооцсон 3 õ¿í
ÍÄØ òºëñºí
ÕÀÎÀÒ òºëñºí
öàëèí îëãîñîí
Áîëäîîñ àâëàãàà àâàâ
Èõ ìîíãîë ÕÕÊ-ñ àâëàãàà àâàâ
ÌÖÕ ÕÕÊ-èéí ºðèéã òºëºâ
öàëèí тооцсон 5 õ¿í
ÍÄØ тооцсон
ÕÀÎÀÒ тооцсон
öàëèí îëãîñîí
Шатахуун

ДҮН

KT

2 825 000
4 100 800
240 000
16 000
270 000
?
?
?
150 000
29 400
250 000
680 000
?
?
585 800
1 307 500
16 000 000
2 000 000
10 536 600
3 000 000
3 400 977
1 500
22 300
20 000 000
35 000
756 800
30 000
905 090
725 050
518 875
68 750 892

18 сая төгрөгний борлуулалт хийж 2 сая нь
бэлнээр, үлдсэн нь харилцахаар
Áîðëóóëñàí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ºðòºã тооцов
1 æèëèéí áàéðíû ò¿ðýýñ óðüä÷èëæ òºëñºí
НӨАТ төлсөн
банкны шимтгэл төлсөн
Õýâëýë çàõèàëãà
Êðàí õóäàëäàí àâñàí
насос худалдан авсан
шатахуун худалдан авсан- Петровис
Óòàñíû òºëáºð òºëºâ
ÍÄØ ªр òºëñºí
ÎÀÒ òºëñºí
ÕÀÎÀÒ òºëñºí
Баяр

ÆÓÐÍÀË ÕªÒªËѪÍ
Хүснэгт-5

39

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

5.2 Magic choice компаний 2-р улирлын санхүүгийн тайланг гаргах
Хийх ажил:
1. Доорх өгөгдлөөс харан Magic choice компаний эхлэлтийн балансыг бөглөнө үү. /Aj_husnegt/. Хүснэгт-6
2. Ерөнхий журналыг бөглөнө үү. НӨТ-ийн тооцооллыг хийх /Jurnal/. Хүснэгт-7
3. Tootsoonegt шийтэнд авлага өглөгтэй харилцагчдийн нэрийг эхний үлдэгдлийн хамт оруулна уу.
4. Jurnal шийтний E баганад авлага өглөгтэй харилцагчдийн нэрсийг оруулж өгнө үү.
5. /Санхүүгийн 4-н тайлан, ОАТ, НӨТ-ийн тайланг хэрхэн гарсаныг харж тайлбарлана уу, тулгана уу./
Бодлогын бодолтыг Magic2.xls файлаас харна уу.
Magic choice компаний 2007 оны 2-р улиралын эхлэлтийн баланс

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16

Төгрөгийн касс
МШ /Харилцах
Борлуулалтын авлага /Цолсон ХХК/
Түүхий эд материал
Дуусаагүй үйлдвэрлэл
Бэлэн бүтээгдэхүүн
Хангамжын материал
Урьдчилж төлсөн зардал
Машин, тоног төхөөрөмж
Хувийн
Хуримтлагдсан ашиг
Борлуулалт
Цалингийн зардал
Урсгал зардал
Тээврийн зардал
Шуудан холбооны зардал

Дүн
150 000

2006 îíû Ñ2 îðóóëíà.
DT
KT

1-ð óëèðëûí Ñ2 îðóóëíà óó.
Дүн
DT
KT
100 000
150 000
400 000
450 000
259 000
200 000
150 000
600 000
6 000 000
6 250 000

100 000

6 000 000
6 250 000

3 209 000
550 000
250 000
200 000
150 000
6 250 000
Хүснэгт-6

6 250 000

9 459 000

9 459 000

MAGIC CHOICE LLC-НИЙ 2007 ОНЫ 2-Р УЛИРЛЫН ЕРӨНХИЙ ЖУРНАЛ
/Төгрөгөөр/

Îí ñàð ÿéëãýýíèé óòãà

ͪÒ

Гүйлгээний утга

НӨТ

07.06.01 Өдрийн орлого кассаар орсон
07.06.01 Жуулчин компани дараа тооцоогоор үйлчлүүлсэн
07.06.01 Цолмон компани дараа тооцоогоор үйлчлүүлсэн

Äàíñ
ДТ

įÍ
ДҮН

КТ

2 540 000
520 000
640 000

07.06.01 Харилцахаар борлуулалт хийсэн.
Дээрх харилцахын борлуулалтанд 3 хувийн хөнгөлөлт
07.06.01 тооцсон.
07.06.02 Òýíãýð ÕÕÊ-ààñ ò¿¿õèé ýä çýýëýýð õóäàëäàæ àâñàí. НӨТ-тэй
07.06.02 Цалингийн урьдчилгаа олгосон
07.06.02 Нярав Болд түүхий эд авахаар касснаас мөнгө авсан.

420 000
?
1 200 000
200 000
1 100 000
400 000

07.06.02 Хангамжын зүйл авч харилцахаар тооцоог нь хийв. НӨТ-тэй

?

07.06.02 Жуулчин компани тооцооныхоо 80 хувийг харилцахаар хийв
07.06.02 Үлдсэн мөнгөнд Жуулчин компаниас ТЭМ авсан. НӨТ-тэй
Нярав Болдын авчирсан ТЭМ-ийн падааныг нэмж үзэхэд
1080,0 төгрөгний бараа байв. Авсан барааг тоолоход 1030,0
07.06.03 төгрөгний бараа байв.
Болдоос 50,0 төгрөгний бараа дутсаныг авлага дансанд
07.06.03 бүртгэв
Болд үлдэгдэл мөнгөө тушаахад 10,0 төгрөг дутсаныг мөн л
07.06.03 авлага дансанд бүртгэв

104 000
1 030 000
50 000
10 000

40

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

07.06.03 Болд үлдэгдэл мөнгөө кассанд тушаав.
07.06.04 Цолмон компаниас авлагаа цуглуулав.
07.06.04 Тэнгэр ХХК-д зээлээ төлөв.

1 000 000

07.06.05 Харилцахаас касс руу шилжүүлсэн
07.06.05 ÒÝÌ-ийг į-èéí öåõ ð¿¿ øèëæ¿¿ëýâ.

1 800 000

10 000
1 000 000
400 000

07.06.10 Òàòâàðûí øàëãàëòààð 1500,0 òºãðºãíèé çºð÷èë èëð¿¿ëæ,
07.06.10 Хóãàöààíä íü òºëººã¿é òàòâàð 750,0 òºãðºãíèé àêò òàâüñàí
800,0 төгрөгний Цалинг тооцоолоход 40 хувь нь ДҮ-ийн
цехийн ажилчдийнх, үлдсэн хувь нь удирдлагын цалин
07.06.25 байсан.

1 500 000
750 000
?
?

07.06.25 Үйлдвэрлэлд үйлчилгээний зардал гарсан
07.06.25 Цалингаас хувь хүний төлөх НДШ-ийг тооцож суутгав
Цалингаас хувь хүний төлөх ХАОАТ-ийг тооцож суутгав. 5
07.06.25 ажилтантай
07.06.25 Цалингийн урьдчилгааг тооцоолсон
07.06.25 Болдоос суутгалыг тооцож цалингаас нь суутгасан
07.06.25 Цалинг тавьж олгосон
ДҮ-ийн цехэд тооллого хийхэд 500,0 төгрөгний үлдэгдэлтэй
07.06.25 байсан. Зөрүүг бэлэн бүтээгдэхүүн болсон гэж үзсэн.
07.06.26 Байгууллагаас төлөх НДШ-ийн 19 хувийг тооцов
1500,0 төгрөгний бэлэн бүтээгдэхүүнийг 2500,0 төгрөгөөр
07.06.26 борлуулсан.

60 000
?
?
?
?
?
?
?
1 500 000
2 500 000

07.06.26
Бэлэн бүтээгдэхүүний агуулахад тооллого хийхэд 600,0 ₮-ний
07.06.30 бараа байсан ба зөрүүг нярав Дулам дээр акт тавьсан
2007-1-1 нд жилийн даатгалын төлбөрт ??? Төгрөг урьдчилж
07.06.30 төлсөн байсан. Тохируулах бичилт хийнэ үү.
Цолмон компаниас авах үлдэгдэл авлагыг найдваргүйд
07.06.30 тооцов
Хангамжын материалд тооллого хийхэд 480,0 байсан ба
дутагдлын 30 хувь нь эд хариуцагч Батын буруу тул акт
07.06.30 тавив
07.06.30 Дутагдсан ХМ-ын 70% нь байгууллагын зардал гэж тооцов

07.06.30 Тэнгэр ХХК 180 төгрөгний авлага авахгүй болсоныг бүртгэв
07.06.30 НӨТ төлсөн

?
600 000
40 000
10 091
23 545

180 000
400 000

07.06.30 Орлогын татвар төлсөн
07.06.30 ХАОАТ төлсөн

300 000

07.06.30 НДШ төлсөн
07.06.30 Татварын актыг торгуулийн хамт төлөв

45 000

37 000
2 250 000

Äóëàì òýðã¿¿íèé àæèëòàí áîëñîí òóë 200,0 òºãðºãººð
07.06.30 øàãíóóëñàí. ББ-ний дутагдал болон ХАОАТ суутгаж олгов
07.06.30 Дулмын урамшууллаас ББ-ий дутагдлыг суутгав

141 000

07.06.30 Дулмын урамшууллаас ХАОАТ 10 хувь суутгав
07.06.30 Ажилчдийн хүүхдүүдэд 100,0₮-ний бэлэг авч өгөв.

20 000
100 000

07.06.30 ХАОАТ суутга.

10 000

39 000

Хүснэгт-7

41

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ХИЧЭЭЛ №12

… … … … ……… … … …… … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … … …… ……

6.1 Татвар төлөхөд анхаарах зүйлс, зөвлөмж
А. Цалингийн татвар
Б. ОАТ /Орлогын албан татвар/
В. НӨТ /Нэмүү өртгийн татвар/
А. Цалингийн татвар /ХАОАТ, НДШ/ төлөхөд анхаарах зүйлс:
Цалингийн тооцоололын дагуух НДШ, ХАОАТ төлөлдөн дээр нягтлангууд 2 зүйл дээр ихэвчлэн алдаж татварын торгуульд
ордог.
1.

Ихэнх байгууллагууд ажилтнуудаа гэрээт болон үндсэн ажилтан гэж 2 хуваадаг. Тэгээд үндсэн ажилтнуудаас НДШ,
ХАОАТ-ыг, гэрээт ажилтнуудаас зөвхөн ХАОАТ-ын 10 хувийг суутгаж олгодог. Гэтэл хуулиараа үндсэн болон гэрээт
ажилтаны цалингийн суутгалын хооронд бараг ялгаа байдаггүй. Гэрээт ажилтанууд ч НДШ төлөх ёстой байдаг. Дээрх
байдлаар гэрээт ажилтануудын цалингийн суутгалыг буруу суутгасанаас болж НДХ-ийн шалгалтаар 2 давхар акт
тогтоолгодог.
Үүнд:
1.1 Хувь хүний цалингаас 10 хувь, Байгууллагаас 19 хувь, нийт 29 хувийн татварыг нөхөн төлүүлэх акт. Хэрэв 2
жилд нэг удаа шалгалт ордог гэвэл гэрээт ажилтан бүрийн тооцоолсон цалингийн нийлбэрийг 24 сараар
үржүүлдэг. Гарсан дүнг 29-өөр үржүүлэхэд хэдийгээр цөөхөн ажилтантай ч гэсэн маш хэмжээний акт
тогтоолгодог. Жишээ нь: Танай байгууллага сарын 100,000 төгрөгний цалинтай 5-н гэрээт ажилтантай сар бүр
ХАОАТ 10 хувиар суутган татварт төлдөг байсан гэвэл: 100,000*5=500,000 төгрөгний сарын цалинг 24 сард
үржүүлбэл 2 жилийн цалин 500,000*24=12,000,000 төгрөг болно. Үүнийг 29 хувьд үржүүлбэл
12,000,000*29%=3480,000 төгрөгийг нөхөн төлнө.
1.2 Хугацаандаа татвараа төлөөгүйн акт. НДШ-ийн хуулиар сар бүрийн 5-н гэхэд өмнөх сарын НДШ-ийн татварыг
төлж тайлангаа өгсөн байх ёстой ба төлөөгүй хоног тутамд 0,3 хувийн алданги ногдуулдаг. Гэхдээ ямар ч
татварын хуулинд хугацаандаа татвараа төлөөгүй алданги нь зөрчил гаргасан дүнгийн 50 хувиас хэтэрч
болохгүй гэсэн заалттай байдаг. Дээрх жишээгээр хугацаандаа татвараа төлөөгүйн алданг нь 2740,500 төгрөг
буюу нийт зөрчлийн 50 хувиас хэтэрч байгаа тул 3480,000*50%=1740.000 төгрөгний акт тогтоолгох болно. Нийт
төлөх татварын алданг нь 3480,000+1740,000=5220.000 төгрөгний алданги төлнө.
Дээрх жишээнээс харахад хэдийгээр зөрчил бага байсан ч гэсэн татварын алданги маш өндөр тавигддаг нь харагдаж байна.
Анхаар:
− Байгууллагын буруугаас болж алданги тавигдсан учир дээрх 1740,000 төгрөг нь татвар ногдох орлогоос хасагдахгүй
зардал болно. Санхүүгийн тайланд тусгахдаа үйл ажиллагааны бус зардал хэсгийн татварын алданги, торгууль гэсэн
дансанд бүртгэнэ. Өөрөөр хэлбэл алданги нь зардал биш учраас танай орлогын татварын зардлыг бууруулахгүй.

Байгууллагаас төлж байгаа ажилчдын унаа, хоолны мөнгө, урамшуулалт цалингаас НДШ, ХАОАТ суутгахгүй тайлан
гаргадаг. Гэтэл татварын хуулиар эдгээрээс НДШ, ХАОАТ-ыг суутгадаг. Жишээ нь тухайн байгууллага өдөр бүр
ажилтандаа хоол унааны мөнгө 1000 төгрөг өгдөг. Ажилтан сард 21 хоног ажилдаг гэвэл 1000*21=21,000 төгрөгнөөс 29
хувийн НДШ болох 6090 төгрөгийг татварт төлөх ёстой. Эдгээрийг төлөөгүйгээс болж нөхөн төлөхөөс гадна
хугацаандаа төлөөгүйн алданги давхар тооцуулдаг.

Харин ажилтнууддаа нэг удаа бэлэг өгөх, өөр байгууллага, хувь хүнээр 1 удаа ажил хийлгэж ажлын хөлсийг өгөх бол
мөнгөний нийт дүнгээс ХАОАТ 10 хувийг суутгаж татварт тушаах ёстой. Жишээ нь:
Хүүхдийн баяраар ажилтнуудынхаа хүүхдүүдэд 100,000 төгрөгний бэлэг өгнө гэвэл дансны бичилт нь:
Огноо

Гүйлгээний утга
Хүүхдийн баяраар ажилчдийн хүүхдүүдэд бэлэг
өгсөн.
ХАОАТ-ыг тушаасан

Данс

Дүн

Дт
Урамшуулал
Урамшуулал

Кт
ХАОАТ өр
Мөнгө

10,000
90,000

ХАОАТ өр

Мөнгө

10,000

Б. Орлогын татварын тайлан гаргахад анхаарах зүйлс:
1. Хүүгийн зардал.
Çýýëиéí õºðºí㺺ð áàðиëãà áàéãóóëàìæ áàðиõ, òîíîã òºõººðºìæ óãñðàõ, ñóóðиëóóëàõ õóãàöààíä óã çýýëиéí õ¿¿ä òºëñºí
òºëáºðиéã òóõàéí õºðºíãиéí ºðòãиéí õýñýãò îðóóëæ òîîöîõ áºãººä ò¿¿íиéã àøиãëàëòàä îðóóëñàí ¿åýñ çýýëиéí õ¿¿ä òºëñºí
òºëáºðиéã àëáàí òàòâàð íîãäîõ îðëîãîîñ õàñ÷ òîîöíî.
Харин эргэлтийн хөрөнгө санхүүжүүлэхэд авсан зээлийг зээлийн хүүгийн зардалд тусгаж татвар ногдох орлогоос хасч
тооцно.
Жишээ нь: Бат ХХК 2007 оны 7 сарын 1-нд банкнаас 2 хувийн хүүтэй 50 сая төгрөг зээлж үүний 40 сая төгрөгийг барилга
барихад, 10 сая төгрөгийг эргэлтийн хөрөнгө санхүүжүүлэхэд зарцуулсан гэвэл сарын хүү болох 1 сая төгрөг нь:
40,000,000*2%= 800,000 төгрөг нь барилгын өртөгт шингэж балансад тусгагдана.
10,000,000*2%=200,000 төгрөг нь хүүгийн зардал болж орлогын тайланд тусгагдана.
Дансны бичилт нь:
Огноо
2007.7.1

Гүйлгээний утга
1 сая төгрөгний хүү төлсөн.

Данс
Дт
Барилга
Хүүгийн зардал

Кт
Касс
Касс

Дүн
800,000
200,000

2. Урсгал засварын зардал.
Урсгал засварын çàðäàë íü òóõàéí ¿ë õºäëºõ ýä õºðºíãиéí õóâüä ¿ëäýãäýë ºðòãиéí 2 õóâü, áóñàä õºðºíãиéí õóâüä ¿ëäýãäýë
ºðòãиéí 5 õóâиàñ õýòðýõýýðã¿é áàéõ áºãººä ¿¿íýýñ õýòýðñýí óðñãàë çàñâàðûí çàðäëûã иõ çàñâàðûí çàðäàëä òîîöíî.

42

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Жишээ нь: Бат ХХК нь 48,000,000 төгрөгний үл хөдлөх хөрөнгөтэй ба 2007 оны 9 сарын 1 нд 2,000,000 төгрөгний урсгал
засвар хийсэн бол:
48,000,000*2%=960,000 төгрөг нь урсгал засварын зардал болж орлогын тайланд,
2,000,000-960,000=1.040.000 төгрөг нь их засварын зардал болж барилгын өртөгийг нэмэгдүүлнэ.
Дансны бичилт нь:
Огноо
2007.9.1

Гүйлгээний утга
Барилгад 2 сая төгрөгний урсгал засвар хийсэн

Данс
Дт
Барилга
Урсгал засварын
зардал

Дүн

Кт
Касс

1040,000

Касс

960,000

3. Элэгдлийн зардал
Хэдийгээр үндсэн хөрөнгөд элэгдэл тооцох олон арга байдаг ч гэсэн татварын хуулиар бүх үндсэн хөрөнгөд шулуун
шугамын аргыг хэрэглэнэ гэсэн заалт байдаг.
¯íäñýí õºðºíãиéã äîð äóðäñàí õóãàöààãààð àøиãëàõààð òîîöîæ, ò¿¿íиé ýëýãäýë, õîðîãäëûí øиìòãýëиéã øóëóóí øóãàìûí
àðãààð äàðààõü áàéäëààð áàéãóóëíà:
Àøиãëàõ õóãàöàà
¯íäñýí õºðºíãиéí á¿ëýã
/æиëýýð/
1
Áàðиëãà, áàéãóóëàìæ
40
2
Ìàøиí, ìåõàíиçì, òåõíиê, òîíîã òºõººðºìæ
10
3
Êîìïüþòåð, ò¿¿íиé ýä àíãи, ïðîãðàìì õàíãàìæ
3
4
Àøиãëàõ õóãàöàà íü òîäîðõîéã¿é áиåò áóñ õºðºíãº
10
5
Àøиãëàõ õóãàöàà íü òîäîðõîé áиåò áóñ õºðºí㺠/¯¿íä àøиãò ìàëòìàëûí õàéãóóëûí áîëîí
Õ¿÷иí òºãºëäºð áàéõ
àøиãëàëòûí òóñãàé çºâøººðºë õàìààðíà/
Õóãàöààíä
6
Áóñàä ¿íäñýí õºðºíãº
10
Àëáàí òàòâàð òºëºã÷иéí 1 æиëýýñ äýýøõи õóãàöààíä àøиãëàõ õºðºíãºä ýëýãäýë, õîðîãäëûí øиìòãýë òîîöох бөгөөд 1
жилээс бага хугацаанд ашиглагдах хөрөнгийг хангамжын материал гэж үзэн акталсан үед зардалд шингээдэг.
Жишээ нь: Бат ХХК 2007 оны 9 сарын 1-нд 1,000,000 төгрөгний Хангамжын зүйлс худалдан авсан ба 9 сарын 31 нд тоолоход
850,000 төгрөгний Хангамжын зүйлс үлдсэн байсан гэж үзвэл тооллого хийсэний дараах дансны бичилт нь:
Огноо
2007,9,1

Гүйлгээний утга
Хангамжын материалд тооллого хийсэний дараах
дансны бичилт

Данс
Дт
Хангамжын
материалын
зардал

Кт
Хангамжын
материал

Дүн
150,000

4. Томилолтын зардал
Томилолтын çàðäëûã ã¿éöýòãýëýýð òîîöîõ áºãººä õýìæýý íü òºðиéí àëáàí õààã÷äûí àëáàí òîìиëîëòûí çàðäëûã 2 äàõиí
íýìýãä¿¿ëñíýýñ õýòðýõýýðã¿é áàéíà.
5. Даатгалын зардал
Сàéí äóðûí äààòãàëûí õóðààìæиéí íиéëáýð ä¿í íü òóõàéí àæ àõóéí íýãæиéí àëáàí òàòâàð íîãäóóëàõ îðëîãûí /Татвар
төлөхийн өмнөх ашиг/ 15 õóâиàñ õýòðýõýýðã¿é áàéíà. Жишээ нь: Бат ХХК-ний ТТӨА-10,000,000, Даатгалын зардал 2000,000
төгрөг гэвэл дансны бичилт нь:
Огноо

Гүйлгээний утга
Даатгалын зардалд 2 сая төгрөг зарцуулсан

Данс
Дт
Даатгалын зардал
ҮА бус зардал

Кт
Касс
Касс

Дүн
1500,000
500,000

6. Бусад анхаарвал зохих зүйлс.
Тухайн компаний ашиг олохтой холбогдож гараагүй зардлууд, Жишээ нь: Захиралын хувийн хэрэглээний зардал,
хандив тусламжын зардал, алданги зэрэг зардлууд нь татвар ногдох орлогоос хасагдахгүй зардал болдог. Эдгээр
зардлуудыг үйл ажиллагааны зардалд оруулан бүртгэсэнээс болж татварын акт тавиулах тохиолдол цөөнгүй байдаг.
− Зах, лангуунаас бараа цуглуулахах үед ихэвчлэн падаан байдаггүй, эсвэл хуурамч падаан дээр зарлагын падаан
бичиж өгөх тохиолдол их байдаг. Энэ тохиолдолд анхаарах хэд хэдэн зүйл байдаг.
o
Татварын албанаас хуурамч тамга тэмдэгтэй падааны жагсаалт гаргаж эдгээр падаануудыг баримтандаа
бүрдүүлэхгүй байхыг анхааруулсан байдаг.
o
Лангуу түрээсэлж ажиллуулж байгаа хувь хүмүүс сар бүр татвар төлж явдаг. Тиймээс та эдгээр хүмүүсээс
байнга бараа авдаг бол татвар төлсөн баримтыг канондуулж авах хэрэгтэй.
o
Мөн орлого олж байгаа хувь хүн бүр иргэний орлогын албан татварын дэвтэртэй байдаг. Энэ дэвтрийн
дугаарыг нь канондаж авах хэрэгтэй. Тиймээс эдгээр баримтыг канондаж өгөхөөс татгалзсан, хүчингүй
падаан хэрэглэж байгаа хүмүүсээс бараа авахыг аль болох татгалзаж хүчин төгөлдөг падаан бүрдүүлэх нь
танай байгууллагыг татварын эрсдэлээс хамгаалах болно.

В. НӨТ-ийн тайлан гаргах, татвар төлөхөд анхаарах зүйл:
НӨТ бол борлуулалтаас 10 хувь төлдөг татвар юм. Тийм ч учраас байгууллагад хамгийн их санхүүгийн дарамт учруулдаг
татвар бол НӨТ-ийн татвар байдаг. Тиймээс НӨТ-ийн татварыг зөв тооцож, бүртгэлд тусгаж явахгүй бол буруу тооцсоноос
болж НӨТ-ийг өндөр төлөх, татварын шалгалтаар НӨТ-ийн алданги өндөр тооцуулах тохиолдол их байдаг.
1. Хугацаандаа НӨТ төлөгч болсоны давуу тал:
Татварын хуулиар жилийн борлуулалт нь 10 сая төгрөгнөөс давсан бол тухайн байгууллага НӨТ төлөгч болох ёстой байдаг.
Харин байгууллагууд борлуулалт нь 10 саяаас хэтэрчихээд байхад НӨТ төлөгч болохгүй явж байгаад дараа нь татварын
шалгалтаар нөхөн төлүүлэх, мөн давхар алданги тооцуулах тохиолдол их байдаг.

2.

НӨТ-ийг бага төлөхийн тулд:

43

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Хэрэв танай байгууллага НӨТ төлөгч байгууллага бол өөр бусад байгууллагаас худалдан авалт хийхдээ НӨТ-ийн падааны
маш сайн цуглуулах хэрэгтэй. НӨТ-ийн падаан сайн цуглуулсанаар танай төлөх НӨТ буурдаг. Жишээ нь 1 сая төгрөгний
шатахууны зардал дээрээ Петровисоос НӨТ-ийн падаан авсан бол танай төлөх НӨТ 90900 төгрөгөөр буурна гэсэн үг юм.
Хэрэв НӨТ-ийн падаан авч чадаагүй бол 90900 төгрөгний илүү татвар төлнө. Энэ тохиолдолд дансны бичилт нь:
Данс
Огноо
Гүйлгээний утга
Дүн
Дт
Кт
Шатахууны зардал
Касс
909,090
НӨТ-тэй Шатахууны зардал
НӨТ
Касс
90,900
Дансны бичилтээс харахад шатахууны зардалд хэдийгээр 1 сая төгрөг гарсан боловч НӨТ-тэй худалдан авалт учир 909090
төгрөг болж бүртгэгддэг байна. НӨТ-тэй худалдан авалтын үед НӨТ-ийн авлага үүсдэг.
2. НӨТ-ийн тооцоололыг зөв хийх.
Зарим нягтлангууд НӨТ тооцохдоо борлуулалтаасаа шууд 10 хувь бодоод гаргачихдаг. Гэтэл энэ нь буруу тооцоолол юм.
Борлуулалтыг 110 хувь гэж үзэх ёстой. Жишээ нь:
Танай сарын борлуулалт 10 сая төгрөг, НӨТ-тэй худалдан авалт 3 сая төгрөг байсан бол төлөх НӨТ нь:
10,000,000*10%=1000,000 төгрөг биш 10,000,000*10/110=909090 ₮.
Одоо хасагдах НӨТ өө тооцоолбол 3,000,000*10/110=272727 төгрөг болно.
Ингээд төлөх НӨТ нь 636,362 төгрөг болно.
Сар бүрийн 10 ний дотор өмнөх сарынхаа НӨТ-ийн тайланг гаргах ёстой бөгөөд НӨТ төлөх хугацаа нь НӨТ-ийн тайлан
гаргах хугацаатай адилхан байдаг.
Дансны бичилт нь:
Борлуулалт хийсэн үед:
Огноо

Гүйлгээний утга
10 сая төгрөгний борлуулалт хийсэн.

Данс
Дт
Мөнгө
Мөнгө

Дүн

Кт
НӨТ
Борлуулалт

909,090
9,090,910

Кт
Касс
Касс

2,727,273
272,727

НӨТ- төлөгч байгууллага борлуулалт хийсэн үед НӨТ-ийн өр үүсдэг.
НӨТ-тэй худалдан авалт хийсэн үед:
Огноо

Гүйлгээний утга
3 сая төгрөгний НӨТ-тэй худалдан авалт хийсэн

Данс
Дт
Зардал
НӨТ

Дүн

Төлөх НӨТ 909.090-272.727=636.362

6.2 Жишээ бодлого 6. Ñàíõ¿¿ãийí òàéëàí ãàðãàõ /татварын хуультай холбоотой/
Magic choice компаний 2007оны 3-р улирлын санхүүгийн тайлан гаргах.
Бодлогын бодолтыг Magic3.xls файлаас харна уу.
Хийх зүйл:
1. Magic choice компаний 2-р улирлын тайланг хувилж архивлана уу. Хувилсан Файлын нэрийг Magic3.xls болгоно.
/copy paste хийнэ/.
2. Magic3 файл руу орно уу.
3. Togtmol medeelel шийтэнд орж NEW MONTH товчлуурыг дарна уу.
4. Доорх өгөгдлийн дагуу Ерөнхий журнал хөтөлнө үү. ?-ийг бөглөнө үү. Хүснэгт-8
5. Орлогын татварын тайлан руу орж татвар ногдох орлогоос хасагдахгүй зардлууд яаж гарсаныг тайлбарлана уу.

44

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

MAGIC CHOICE LLC-НИЙ 2007 ОНЫ 3-Р УЛИРЛЫН ЕРӨНХИЙ ЖУРНАЛ
Îí ñàð

¹ ÿéëãýýíèé óòãà

Äàíñ

ͪÒ
ДТ

07.07.01
07.08.01
07.08.01
07.08.01
07.08.01
07.08.01
07.08.01
07.08.01
07.08.01
07.09.01

/Төгрөгөөр/
įÍ

КТ

Голомт банкнаас 20 сая төгрөг сарын 2
1 хувийн хүүтэй зээлсэн
2 Барилга барихад зарцуулсан мөнгө

20 000 000
15 000 000

3 Хангамжын материал авахад
4 Батаас хүүгүй мөнгө зээлэв
Даатгалд хөрөнгөө 6 сараар урьдчилж
5 даатгуулсан. НӨТ-тэй
4 Голомт банкинд 1 сарын хүү төлсөн

4 000 000
3 000 000
3 000 000
?

5 Голомт банкинд 1 сарын хүү төлсөн
Жуулчин компанид 5 сая төгрөгний
6 борлуулалт хийж 2 сая нь бэлнээр

?
2 000 000

3 сая нь дараа тооцоогоор хийгдсэн.
Барилгад 2 сая төгрөгний урсгал засвар
7 хийсэн

3 000 000
?
?

07.09.01
07.09.01
2007.9.31
2007.9.31
2007.9.31
2007.9.31

Менежер хөдөө томилолтоор 2 өдөр явж
8 зарцуулсан.
9 Жуулчин компаниас авлагаа цуглуулав

200 000
3 000 000

Хамт олноороо цэнгэн хөгжилдөв.
Барилгынхаа даатгалд төлсөн мөнгөний
10 тохиргоо бичилт хий
10 Барилгад 2 сарын элэгдэл тооцсон
Машин тоног төхөөрөмжид жилийн элэгдэл
тооцов

1 500 000
?
?
?

Хүснэгт-8
6.3 Нягтлан бодогч ãýæ ямар хүн байх ёстой вэ
Òà 7-14 õîíîãèéí ñóðãàëòûí õóãàöààíä þó þó ñóðñàí áý.
¯çñýí õè÷ýýëèéíõýý àãóóëãà õºòºëáºðèéã ãàðûí àâëàãàíû 1-ð õóóäàñíààñ ýðãýí õàðæ îéëãîîã¿é ¿ëäñýí õè÷ýýëèéã òýìäýãëýæ
øàëãàíà óó. ªìíºõ õè÷ýýë¿¿äèéã õóðààíãóéëæ õýëýõýä, Áèäíèé ¿çñýíýýð ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí ãàðãàõ 7-í ¿å øàò áàéäàã. ¯¿íèé
2 дахь ¿å øàò буюу ерөнхий журналаа çºâ õºò뺺ä magic finance ïðîãðàìì ðóóãàà îðóóë÷èõâàë äàðààãèéí 5-í ¿å
øàò íü àâòîìàòààð ãàð÷èõíà. Мөн дээрээс нь санхүүгийн тайлангийн шинжилгээ болон татварын 4- тайлан /НДШ тайлан,
ХАОАТ тайлан, НӨТ тайлан, ОАТ тайлан/ автоматаар гарна. Таны тайлан зөв гарсан эсэхийг та өөрөө шалгаж чадна.
Ингээд л та санхүү, татварын тайлан гаргах чадвартай болчихлоо. Гэхдээ зөвхөн magic finance тусламжтайгаар...
Тиймээс цаашид та эдгээр автоматаар гараад байгаа тайлангуудын логикийг сайн ойлгож авах нь чухал юм шүү.
Та нягтлангийн чиглэлээр ажилд ороход, эсвэл өөрөө компани байгуулаад явахад санхүүгийн гэлтгүй бусад мэргэжлийн
хүмүүс ямар түвшинд ажиллах ёстойг энэхүү хичээлээр үзэх болно.
Ажилтанд 2 төрлийн ур чадвар байх ёстой.
1. Мэргэжлийн ур чадвар
2. Ерөнхий ур чадвар
Тухайн байгууллагын ажилтнууд эдгээр ур чадваруудыг хэрхэн эзэмшсэн бэ гэдгээс их зүйл шалтгаалдаг. Өөрөөр хэлбэл
танай байгууллагын өгсөх, уруудах нь ажилтаны мэргэжлийн болон ерөнхий ур чадвараас шууд хамаардаг.

САНХҮҮГИЙН АЖИЛТАНЫ МЭРГЭЖЛИЙН УР ЧАДВАРЫГ ҮНЭЛЭХ

Мэргэжлийн ур чадвар

1

Бүртгэл хөтлөлт

2

Бүртгэл, санхүүгийн
шинжилгээ

Тайлбар
Бөабөабөабөабөабөабөаб

Асуулт
Үндсэн хөрөнгө, Хангамжын материал актлах нь
санхүүгийн тайланд яаж нөлөөлөх вэ. //
Санхүүгийн тайлан яагаад шинжилгээ хийдэг вэ. //
Төсөв төлөвлөгөөтэй ажиллах нь юунд хэрэгтэй вэ.
Юунд хэрэгтэй вэ. //

3

Төлөвлөгөө, төсөв

Санхүүгийн тайланд шинжилгээ хийсэнээр өртөг
зардлыг яаж бууруулж болох вэ. //
Борлуулалт ихэсгэх, зардал хэмнэлт дээр санхүүгийнхэн
яаж оролцох вэ.

45

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага
4

Дотоод хяналт

5

Эдийн засаг, бизнесийн
талаарх мэдлэг

Та энэ 2 компаны алинд нь ажилд орох вэ? А. Жилд 20
сая рублийн борлуулалт, 2 сая рублийн ашигтай
ажилдаг компани. Б. Жилд 10 сая рублийн борлуулалт
1.5 сая рублийн ашигтай ажилдаг компани.

6

Хуулийн мэдлэг

Нягтлан бодогч хүнд хуулийн мэдлэг ямар хэрэгтэй вэ

7

Сонгон шалгаруулах
ярилцлага

Та санхүүгийн ажилтан сонгон шалгаруулж ажилд
авахдаа ямар асуулт асуудаг вэ? Ямар хүнийг ажилд
авах вэ?

8

Хүний нөөц

Ажилтнуудыг 100 хувь жигд ачаалалтай, сул зогсолтгүй
ажиллуулахын тулд юу хийж чадах вэ.

9

Сургалт хөгжил,
Гүйцэтгэлийн үнэлгээ

Ажилтнуудын хийсэн ажлын гүйцэтгэлийг үнэлэх,
мэргэжлийн түвшинг дээшлүүлэх сургалт хийх нь
ямарүр дүнтэй вэ.

Ажлын байрны шинжилгээ,
тодорхойлолт, Бүтэц
зохион байгуулалт

Санхүүгийн ажилтнуудын бүтэц ЗБ-тын талаар таны
бодол

10

ЕРӨНХИЙ УР ЧАДВАРЫГ ҮНЭЛЭХ
Ерөнхий ур чадвар

Жишээ
Ажилдаа өөриймсөг сэтгэлгээгээр ханддаг, асуудлыг хамтран
шийдвэрлэхийг эрмэлзэж бусдын санаа бодлыг хүндэлдэг,

1

Өөриймсөг сэтгэлгээ

2

Øèéäýë ãàðãàõ, îëîõ ÷àäâàð

Аливаа асуудалд өргөн хүрээгээр бүтээлчээр хандаж, оновчтой
шийдэл олох, илүү сайн үр дүнд хүрэх боломжийг тодорхойлох
чадвартай.

3

Шинэ санаа, санаачлага гаргах
чадвар

Аливаад бүтээлчээр хандаж ажилладаг. Үр дүнгээ сайжруулахын
тулд шинэ арга аргачлалыг боловсруулдаг. Шинэ санааг дэвшүүлж
практик хэрэглээ болтол хөгжүүлдэг.

4

Эрсдэл тооцоолох, хүлээх
чадвар

Зорилгоо тодорхойлох чадвартай бөгөөд түүндээ хүрэх арга замыг
мэддэг, эрсдэл хүлээх ба түүнийг тооцох чадвартай.

5

Хамтран ажиллах болон
харилцах ур чадвар

Эхлээд бусдын санаа бодлыг ойлгож дараа нь өөрийн санал
бодлыг ойлгуулахыг хичээдэг. Багийн үйл ажиллагааг үр дүнд
хүргэхийн тулд өндөр шаардлага тавьж ажилладаг, багийн
гишүүдийн чадавхи, зан төлвийн онцлогийг мэдэрч хоорондын
харилцааг дэмжиж, янз бүрийн багийн хүмүүстэй үр дүнтэй
ажиллаж чаддаг.

6

Чадавхи потенциал

Өсч хөгжих чадавхитай. Өөрчлөлтийг хурдан хүлээн авч, дасан
зохицох чадвартай, бусдын хөгжилд анхаарал тавьж дэмжиж
ажилладаг. Өөрийгөө хөгжүүлэхэд санаачлага гаргаж ажилладаг.

7

Хувийн зохион байгуулалт,
сахилга бат

8

Нууцлалыг хадгалах чадвар

9

10
11
12

Сургах, зааварлах,
танилцуулах ур чадвар
Бичиг баримт боловсруулах
чадвар
Гадаад хэлний мэдлэг /англи
хэл/
Õэрэглээний программууд
ашиглах

Хэрэгцээгээ зөв тодорхойлж, урт хугацааны төлөвлөлтийг оновчтой
хийдэг. Амлалтаа байнга биелүүдэг.
Бàéãóóëëàãà/áèçíåñ/õóâü õ¿íèé ìýäýýëëèéí íóóöëàëûã ÷àíä
õàäãàëàõ ÷àäâàðòàé.
Сургах Зааварлах. Санхүүгийн дүрэм журмыг ажилтнуудад
танилцуулж, хэрхэн мөрдөх талаар үргэлж сургалт хийж байх
хэрэгтэй. Танилцуулах. Нягтлангийн ажлын үр дүн сар улирал,
жилийн дараа гардаг. Тиймээс хийсэн ажлаа цаг хугацаанд нь
танилцуулж байхгүй бол таны юу хийснийг хүн мэдэхгүй.
Àëáàí áè÷èã, òóøààë, òîãòîîë áîëîâñðóóëàõ, àðõèâëàõ, ïðîòîêîë
õºòëºõ ÷àäâàðòàé.
Англи хэлний мэдлэгтэй
Word, Excel, Power Point õýðýãëýýíèé ïðîãðàììóóäûã àøèãëàõ
÷àäâàðòàé.

46

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

MAGIC FINANCE ПРОГРАММ АШИГЛАХ ЯВЦАД ДАНСНЫ КОДНЫ ЗАДАРГАА, ТАЙЛБАР

1.2 Эргэлтийн бус хөрөнгө
Aktib Газар
Aktib Барилга
Aktib Хуримтлагдсан элэгдэл
Aktib Машин, тоног төхөөрөмж
Aktib Хуримтлагдсан элэгдэл
Aktib Тавилга эд хогшил
Aktib Хуримтлагдсан элэгдэл
Aktib Бусад үндсэн хөрөнгө
Aktib Хуримтлагдсан элэгдэл
Aktib Дуусаагүй барилга
Aktib Мал амьтан
Aktib Гүдвил
Aktib Патент
Aktib Зохиогчийн эрх

Өрийн данс нь кт талдаа үлдэгдэлтэй.

2. Өр төлбөр
2.1 Богино хугацаат өр төлбөр
Passiv Хувь хүнд өглөг
Passiv НӨТ өглөг
Passiv ОАТ өглөг
Passiv ХАОАТ өглөг
Passiv Бусад татварын өглөг
Passiv НДШ өглөг
Passiv Цалингийн өглөг
Passiv Хүүгийн өглөг
Passiv Дотоод байгууллагад өглөг
Passiv Сүлжээ компаниудад өглөг
Passiv Бусад өглөг
Passiv Урьдчилж орсон орлого

Газар
Барилга
ХЭ.Барилга
МТТ
ХЭ.МТТ
ТЭХ
ХЭ.ТЭХ
БҮХ
ХЭ.БУХ
ДБ
МА
Гудвил
Патент
ЗЭ

ХХӨ
НӨТӨ
ОАТӨ
ХАОАТӨ
БТӨ
НДШӨ
ЦӨ
ХӨ
ДБӨ
СӨ
БӨ
УОО

Êîä

2.2 Урт хугацаат өр төлбөр
Passiv Бондын өглөг
Passiv Урт хугацаат өглөг
Passiv Банкны өглөг

БОӨ
УХӨТ
БАӨ

3. Эзэмшигчийн өмчийн данс
Passiv Төрийн өмч
Passiv Хувийн өмч
Passiv НТК
Passiv Халаасны хувьцаа
Passiv Эздийн өмч бусад
Passiv Хуримтлагдсан ашиг
Passiv Ногдол ашиг

ЭӨ1
ЭӨ2
НТК
ХАХ
ЭӨБ
ХА
НА

4. Орлогын данс
Orlogo Борлуулалт
Orlogo Бусад борлуулалт
Orlogo Хүү, торгуулийн орлого
Orlogo Үйл ажиллагааны бус орлого

Борлуулалт
БО
ХТО
ҮАБО

Кт талд үлдэгдэлтэй

КассТ
Касс$
МШ ₮
МШ $
АНОД ₮
АНОД $
БХХО
ХХА
БА
ТАВ
НАН
СКА
БУА
БОА
ТЭМ
ДҮ
ББ
ХББ
ХМ
СББ
Сэлбэг
УТЗ
УТТ
ЦУ

øèíæ Äàíñíû êîäûí óòãà

КТ талд

Хөрөнгийн данс нь балансын буюу байнгын данс бөгөөд ДТ талдаа үлдэгдэлтэй байна.

1. Хөрөнгийн данс:
1.1 Эргэлтийн хөрөнгө
Aktib Төгрөгийн касс
Aktib Долларын касс
Aktib МШ /Харилцах
Aktib МШ /Харилцах
Aktib Анод /Харилцах
Aktib Анод /Харилцах
Aktib Богино хугацаат хөрөнгө оруулалт
Aktib Хувь хүнээс авлага
Aktib Байгууллагаас авлага
Aktib Татварын авлага
Aktib Найдваргүй авлагын нөөц
Aktib Сүлжээ компаниудын авлага
Aktib Бусад авлага
Aktib Борлуулалтын авлага
Aktib Түүхий эд материал
Aktib Дуусаагүй үйлдвэрлэл
Aktib Бэлэн бүтээгдэхүүн
Aktib Хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүн
Aktib Хангамжын материал
Aktib Сав баглаа боодол
Aktib Сэлбэг хэрэгсэл
Aktib Урьдчилж төлсөн зардал
Aktib Урьдчилж төлсөн тооцоо
Aktib Цалингийн урьдчилгаа

Êîä

5. Зардлын данс
Zardal ББӨ
ББӨ
Zardal Цалингийн зардал
ЦЗ
Zardal НДШ зардал
НДШЗ
Zardal Урсгал засварын зардал
УЗЗ
Zardal Үйлчилгээний зардал
ҮЗ
Zardal Түрээсийн зардал
ТҮЗ
Zardal Тээврийн зардал
ТЭЗ
Zardal Зар сурталчилгаа
ЗС
Zardal Шуудан холбооны зардал
Холбоо
Zardal Хүүгийн зардал
ХҮЗ
Zardal Элэгдлийн зардал
ЭЗ
Zardal Ашиглалтын зардал
АЗ
Zardal Хандивийн зардал
Хандив
Zardal Бусад татварын зардал
БТЗ
Zardal Томилолтын зардал
ТОЗ
Zardal Түүхий эд материалын зардал
ТЭМЗ
Zardal Шатахууны зардал
ШЗ
Zardal Хангамжын материалын зардал ХМЗ
Zardal Бусад зардал
БУЗ
Zardal Борлуулалтын буцаалт
БОБ
Ханшны зөрүү
ХЗ
Zardal Хүү, торгуулийн зардал
ХТЗ
Zardal Бичиг хэргийн зардал
БХЗ
Zardal Удирдлагын зардал
УДЗ
Zardal Бусдаар гүйцэтгүүлсэн ажлын хөлсБГАХ
Zardal Сургалтын зардал
СЗ
Zardal Найдваргүй авлагын зардал
НАЗ
Zardal Даатгалын зардал
ДЗ
Zardal Борлуулалтын хөнгөлөлт
БХ
Zardal Үйл ажиллагааны бус зардал
ҮАБЗ
Zardal Банкны шимтгэлийн зардал
Шимтгэл
Зардлын данснууд нь Орлогын тайлангийн буюу түр дансд бөгөөд ДТ талдаа үлдэгдэлтэй

øèíæ Äàíñíû êîäûí óòãà

47

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ÁÀÒËÀÂ. Ñ.̪ÍÕÁÀßÐ ………………..…….. “MAGIC CHOICE” ÕÕÊ-ÈÉÍ ÇÀÕÈÐÀË

ÑÓÐÃÀËÒÛÍ ÃÝÐÝÝ
200… îíû … ñàðûí …-íû ºäºð

Óëààíáààòàð õîò

ÃÝÐÝÝÍÈÉ ¯ÍÄÑÝÍ ÍªÕÖªË
Ýíýõ¿¿ ñóðãàëòûí ãýðýýã íýã òàëààñ “MAGIC CHOICE” ÕÕÊ-èéí àæèëòàí
…………………. îâîãòîé …………………, íºãºº òàëààñ ……………... îâîãòîé …………………
íàð òóñ ñóðãàëòûí òºâèéí ñóðãàëòàíä 2008 îíû .… ñàðûí …-ààñ 200... îíû …. ñàðûí .…
õ¿ðòýë ñóðàëöàõààð … îíû … ñàðûí ...-íû ºäºð õýëýëöýæ òîõèð÷, ýíýõ¿¿ ãýðýýã äàðààõ
íºõöºëººð áàéãóóëæ áàéíà.Äóãóéëíà óó .

Худалдаа үйлчилгээний төрөл

Үнэ

Тайлбар

ПРОГРАММЫН ХУДАЛДАА:
Magic finance жижиг дунд аж ахуйн
1
нэгжүүдийн санхүү, татварын программ
СУРГАЛТ, ҮЙЛЧИЛГЭЭ:
7 хоногийн сургалт. /Magic finance/ программ
3 үнэгүй дагалдана.
14 хоногийн сургалт. /Magic finance/ программ
үнэгүй дагалдана.
5 Компьютерийн 7 хоногийн сургалт
Компьютерийн программ хангамжын засвар
6
үйлчилгээ
Жижиг дунд аж ахуйн нэгжүүдийн санхүүгийн
7
тайланг захиалгаар гаргах
ГАНЦААРЧИЛСАН СУРГАЛТ:

4

80 000

80 000
100 000
25000
5 000-10 000 төгрөг
40000-100000 төгрөг

Санхүүгийн ганцаарчилсан
сургалт

7 хоног
14 хоног

120000

Компьютерийн ганцаарчилсан
9 сургалт

7 хоног
14 хоног

35 000

8

160000
65000

Гарын авлага ном дагалдана. Программын танилцуулгыг
үзнэ үү.
Санхүүгийн анхан шатны мэдлэгтэй, тайлан гаргаж
чаддаггүй хүмүүст зориулагдсан. Гарын авлага ном, CD
үнэгүй
Санхүүгийн мэдлэггүй хүмүүст зориулагдсан. Гарын авлага
номîîð õàíãàíà..
Windows XP, Интернэт, Excel программын сургалт
Хард форматлах, Windows XP, Office 2003, Үсгийн фонт,
Вирусны программ суулгах
Улирал, жилийн эцсийн тайланг гаргана.

Санхүү, татварын magic finance программ, гарын
авлагатай хамт өгнө
Windows XP, Интернэт, Excel программын, компьютер
засварын сургалт

Ýíýõ¿¿ ãýðýý íü òàëóóä õàðèëöàí áàòàëæ, ãàðûí ¿ñýã çóðñàí ºäðººñ ýõëýí õ¿÷èí òºãºëäºð
¿éë÷èëíý.
ÍÝÃ. …………………. ÎÂÎÃÒÎÉ …………………-ÈÉÍ
ÝÐÕ, ¯¯ÐÝÃ
1.1 Ñóðàëöàã÷ íü êîìïàíèéí çàõèðãààíààñ áàòëàí ãàðãàñàí ñóðãàëòûí æóðìûã áàðèìòëàí
ñóðàëöàíà.
1.2 Ñóðàëöàã÷ íü ñóðãàëò ýõëýõ ºäºð ñóðãàëòûí òºëáºðèéí 50%-ààñ äýýø õýñãèéã òºëñºí
áàéõ
1.3 Ñóðãàëò äóóñàõààñ 2 ºäðèéí ºìíº ñóðãàëòûí òºëáºðèéã á¿ðýí òºëñºí áàéõ
1.4 Ñóðãàëòûí ÿâöàä òóñ êîìïàíèéí ýä ç¿éëñýä ãýìòýë, ýâäðýë ó÷ðóóëñàí òîõèîëäîëä
ó÷èðñàí õîõèðëûã á¿ðýí òºëºõ
1.5 Ñóðàëöàã÷ ïðîãðàììûã ñóðãàëò ýõëýõýýñ ºìíº ýñâýë ñóðãàëòûí äóíäóóð àâ÷ áîëîõ
áºãººä ýíý òîõèîëäîëä òºëáºðºº á¿ðýí òºëñºí áàéíà.

48

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

ÕΨÐ. “MAGIC CHOICE” ÕÕÊ-ÈÉÍ
ÝÐÕ, ¯¯ÐÝÃ
2.1 Ñóðàëöàã÷èéã ñóðãàëòûí òààòàé îð÷èí, øààðäëàãàòàé òåõíèê òîíîã òºõººðºìæ, ãàðûí
àâëàãà, áóñàä ìàòåðèàëààð õàíãàõ
2.1 Суралцагч сургалтын төлбөрөө төлсөний дараа чөлөөгөөр сургалтанд сууж
чадахгүйд хүрвэл нөхөн суулгаж болох ба төлбөрийг буцаан авах бол бүртгүүлсэн
өдрөөс хүсэлт гаргасан өдөр хүртэл өдрийн 10,000 төгрөгөөр бодож суутгал хийнэ.
2.2 Ñóðàëöàã÷èä çàéëøã¿é øààðäëàãà ãàðñàí òîõèîëäîëä ñóðãàëòûí öàãèéã òîõèðîëöîæ
íºõºæ îëãîõ
2.3 Ñóðàëöàã÷ ñóðãàëòûí òºëáºðºº á¿ðýí òºëñºí ¿åä ïðîãðàììûã ò¿ðãýí øóóðõàé ñóóëãàæ
ºãºõ
2.4 Ïðîãðàììä øèíý÷ëýë õèéãäñýí òîõèîëäîëä òºãñºã÷äөд ïðîãðàììûã ¿íý òºëáºðã¿é
ñóóëãàæ ºãºõ. Øèíý÷ëýëèéã çààâàë èðæ ñóóëãóóëíà.
ÃÓÐÀÂ. ÕªÍê˪ËÒ
3.1. 2-ñ äýýø õ¿í ñóðãàëòàíä ñóóãààä äóíäàà íýã ïðîãðàìì àâáàë 2 äàõü õ¿í íü 50%
õÿìäàðíà.
3.2. Ïðîãðàìì àâñàí õ¿ì¿¿ñ êîìïüþòåðèéí ñóðãàëòàíä ñóóâàë 20% õÿìäàðíà.
3.3. 1 êîìïàíèéí íýðýýð 2-îîñ äýýø êîìïüþòåðò ñóóëãàõ áîë 2 äàõü íü 50%
õºíãºëºãäºíº.
3.4. Нэг компьютер дээр 2-оос дээш байгууллагын санхүү, татварын тайлан гаргах бол 2
дахь байгууллагаас эхлэн программ суулгах үнэ 40,000 төгрөг байна.
3.5. Ñóðãàëòàíä ñóóæ òºãññºí õ¿í õºíãºëºëò, óðàìøóóëëûí êàðò àâíà.
ĪЪÂ. ÁÓÑÀÄ ÍªÕÖªË
4.1 Ñóðàëöàã÷èä àíõààðóóëæ õýëñýí ¿éëäë¿¿ïèéã áóðóó õèéñíèé óëìààñ ïðîãðàììûã
ãýìòýýñýí òîõèîëäîëä ïðîãðàììûí øèíý õóâèëáàðûã ñóóëãàõ ¿éë÷èëãýýíèé õºëñ
5000 /òàâàí ìÿíãàí/ òºãðºã áàéíà.
4.2 Ïðîãðàìì ñóóëãàñàí êîìïüþòåð ýâäýðñýí, ôîðìàòëàñàí òîõèîëäîëä ïðîãðàììûã
äàõèí ñóóëãàõ ¿éë÷èëãýýíèé õºëñ 5000 /òàâàí ìÿíãàí/ òºãðºã áàéíà.
4.3 Ñóðãàëòàíä õàìðàãäàæ áàéãàà èðãýí, õóóëèéí ýòãýýä íü ñóðãàëòûí õóãàöààíä

4.4
4.5
4.6
4.7
4.8

“MAGIC FINANCE” ïðîãðàììûí äàãóó õè÷ýýëýý ñóäàëæ äóóñãàõ, ÿìàð íýãýí
øàëòãààíààð ñóðãàëò òàñëàõ, õîöðîõ ãýõ ìýò ººðèéí áóðóóòàé ¿éë àæèëëàãààíààñ
áîëæ ó÷èðñàí õîõèðëûã êîìïàíè õàðèóöàõã¿é áîëíî.
Ñóðàëöàã÷ íü ñóðãàëòàíä ñóóæ ýõýëñýíýýñ õîéø ººðèéí õ¿ñýëòýýð ãýðýýã öóöëàõ
áîëñîí òîõèîëäîëä ñóðãàëòûí òºëáºðèéã ýðã¿¿ëýí îëãîõã¿é áîëíî.
Ýíýõ¿¿ ãýðýýíä íýìýëò îðóóëàõäàà òàëóóä õàðèëöàí òîõèðîëöñîíû ¿íäñýí äýýð
õàâñðàëò ãýðýýãýýð íýìýëòèéã õèéíý. Õàâñðàëò ãýðýý íü ýíýõ¿¿ ãýðýýíèé ñàëøã¿é
õýñýã ìºí áîëíî.
Òàëóóä õàðèëöàí çºâøèëöñºíèé ¿íäñýí äýýð ãýðýýã öóöàëæ áîëíî.
Ýíýõ¿¿ ãýðýýíèé çààëòóóäûí áèåëýëòýýð òàëóóäûí õîîðîíä ìàðãààíòàé àñóóäàë
ãàðâàë õàðèëöàí òîõèðîëöîæ àñóóäëûã øèéäâýðëýõ áà øèéäâýðëýæ ýñ ÷àäâàë
ø¿¿õýýð àñóóäëûã øèéäâýðë¿¿ëíý.
Ãýðýýã àäèë õ¿÷èíòýé 2 õóâü ¿éëäýæ òàë òóñ á¿ð íýãèéã àâíà.

“MAGIC CHOICE” ÕÕÊ-èéã
òºëººëæ
…………………………… îâîãòîé
……………………….

“MAGIC CHOICE” ñóðãàëòûí
òºâèéí ñóðàëöàã÷
…………………………… îâîãòîé
……………………….

49

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Программ дээр ажиллах явцад хэрэглэгчдийн түгээмэл асуудаг
асуултнуудад өгөх хариу.
Та гарын авлаганаас хэрэгтэй мэдээллээ хайхад хэцүү байгаа бол доорх
асуултнуудаас сонгож хариултаа авах боломжтой.
АСУУЛТ-1. Ôàéëûã íýýõýä äîîðõ àëäàà ãàðààä áàéíà. /Çóðàã ¹1/

1

Çóðàã ¹4
Ýíý òîõиîëäîëä äàðààõ òîõиðãîîã õийõ õýðýãòýé.
1-ðò: /Çóðàã ¹2/

2-ðò : /Çóðàã ¹3/

TOOLS öýñíий MACRO
êàìîíäûí security äýýð
äàðàõàä Зураг-5 дахь
õàðиëöàõ öîíõ ãàð÷ иðíý.
Security
Level
õýñãýýñ
Medium
ñîíãîëòûã
ñîíãîíî.
2

3

Trusted Publishers õýñýã
äýõ
Trust all installed add-ins
and templates
Ñîíãîëòûã àâàõ áóþó
ñóìûã àðиëãàíà.

ÀÑÓÓËÒ-2. Ïðîãðàììûã ýõë¿¿ëýõ magic êîäûã çºâ îðóóëñàí áîëîâ÷ íýýãäýõã¿é áàéíà.
Äîîðõ àëäààã /Çóðàã ¹7/ çààæ ôàéë íýýãäýõã¿é áîë òà äàðààõ ç¿éëñийã çààâàë øàëãàæ ¿çýýðýé
- Á¿õ òýìäýãòийã òîìîîð áи÷иõ Caps Lock òîâ÷ийã äàðñàí ýñýõийã øàëãàõ áà ò¿¿íийã
äàðààã¿é áàéõ ,
- ¯ñãийí õýë ñîëиõ MONKEY òîâ÷ийã õàðæ çààâàë àíãëи áîëãîõ
- Äýýðõ àëäàà ãàðààã¿é áîë òà Êîäûã áóðóó îðóóëñàí áàéíà.
wÍýâòðýõ êîäûã äàõиí øàëãàæ ¿çýýðýé.
Çóðàã ¹4

4

àéëûã í
ýý
ÀÑÓÓËÒ-3. NEW MONTH òîâ÷ дээр дарж тайлангийн эцсийн үлдэгдлийг эхний үлдэгдэл рүү
хуулахад Зураг 5 дахь бичиг гарч ирээд байна.
Зураг 5

Зураг 6

50

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

6
5

Òà new month òîâ÷ийã äàðàõààñàà ºìíº jurnal, tootsoo, tootsoonegt, aj_husnegt, OUDT ãýñýí 5
øийòí¿¿äийí Filter-ийã ALL /Çóðàã ¹6/ áîëãîñîí áàéõ øààðëàãàòàé.
ªºðººð õýëáýë á¿õ øийòí¿¿äийí ø¿¿ëò¿¿äийã àâàõ ¸ñòîé.
ÀÑÓÓËÒ 4. Өөр документаас программ руу Copy paste үйлдийг хийж болох уу.
Болно. 2 аргаар хуулж болно. Та 2 дахь аргыг нь хэрэглэх нь илүү хялбар
1. Заавал зааврын дагуу Сopy paste үйлдлийг хийнэ үү. Өөр
файлнаас баруун талд байгаа 7-р зурган мэдээллийг программын Jurnal
шийт рүү хуулъя.
4.1 Хуулах мэдээллээ идэвхжүүлж байгаад ctrl+c товчийг дарж copy хийнэ.

7

4.2 Дараа нь Magic finance программын Jurnal шийтрүү орж хуулахыг хүссэн газраа
маусныхаа баруун товчлуурыг дарахад 8-р зураг гарах ба Paste Special коммандыг сонгоход 9-р
зурган цонх гарна.

9
8

4.3 Paste Special 9-р цонхны Values командыг дараад OK дарахад мэдээлэл jurnal Шийтэнд зөв
хуулагдах болно.
2.
энэ товчийг дарахад Paste үйлдэл дээрх зааврын дагуу шууд хийгддэг.
ÀÑÓÓËÒ 5.Ïðиíòåðëýõ ãýõýä äîîðõ àëäàà ãàðààä áàéíà.
ëûã
Ýíý íü /Çóðàã ¹10/ ïðиíòåðийíõýý òîõиðãîîã øàëãàõûã àíõààðóóëæ áàéíà. Òийìä òà ººðийí
õýðýãëýäýã ïðиíòåðийí õîëáîëò, òîõиðãîîã øàëãàæ ¿çýýðýé.

10

Çóðàã ¹10
ÀÑÓÓËÒ 6. ̺ð íýìýõ óñòãàõ ãýõэä Зураг5- д заасантай адил àëäàà ãàðààä áàéíà.
Ýíý òîõиîëäîëä зураг 6-д заасны дагуу:
1. Tootsoo, эсвэл NUT_hudab øийòí¿¿äийí ø¿¿ëòийã àâíà. All болгоно.
ÀÑÓÓËÒ 7. Ôàéëä #REF! Ãýñýí àëäàà ãàð÷ áàéíà.
ëûãМаусаар тухайн нүдэнд байгаа мэдээллийг чагтан хэлбэртэй болгож байгаад чирсэнээс болж
энэ мэдээлэл гардаг. Хэрэв энэ алдаа гарсан бол:

51

Сургалтын гарын авлага

Magic choice LLC

− Дээрх товчлуурыг дарах. Энэ товчлуур нь Jurnal, aj_husnegt, tootsoonegt, MGT, Balance
шийтнүүдэд байдаг.
− Эсвэл Undo хийж үйлдийг буцаах
АСУУЛТ-8. Өмнөх он, улирлынхаа эхний үлдэгдлийг хаана оруулах вэ.
Aj_husnegt шийтэнд оруулна. Гарын авлаганы 25-р хуудаснаас хар.
АСУУЛТ-9. Эхний үлдэгдлээ Aj_husnegt шийтэнд оруулахад эхлэлтийн баланс тэнцэхгүй
байна.
Өмнөх тайлант хугацааныхаа орлого зарлагын үлдэгдлийг оруулсан уу. Эхний үлдэгдэл
оруулахад Цэвэр ашиг бичигдэхгүй, ОАТ-ын зардлыг бичнэ. Өмнөх тайлант хугацааны
хуримтлагдсан ашгийн үлдэгдэл нь оны эхний үлдэгдлээрээ явдаг тул өөрчлөгдөхгүй. Дахин
харна уу.
АСУУЛТ-10. Дансны кодыг зөв оруулаад байхад буруу орсон гэж гараад байна.
Ctrl товчлуураар солигддог монгол гарын драйвераар бичихэд буруу
гэсэн алдаа гардаг. Иймд winxp-гийн өөрийнх нь ctrl+shift эсвэл
alt+shift драйвераар Монгол англи үсгийн фонд нь солигддог Монгол
үсгийн драйвераар бичнэ үү.
АСУУЛТ-11. Тайлангийн эцсийн үлдэгдлийг эхний үлдэгдэл рүү автоматаар яаж хуулдаг юм
бэ. Анхаарах зүйлсийн талаар тодруулна уу.
Гарын авлагын 21-р хуудаснаас хэрхэн хуулах зааврыг хар. Маш амархан
АСУУЛТ-12. Программ дээр НӨТ-ийн тайланг сар сараар нь яаж гаргаж явах вэ.
Асуулт-11-д бичсэнээр улирлын тайлангийн дансны бичилтээ copy paste хийгээд шинэ файл дээр
НӨТ-ийн тайлангаа гаргаад явж болно. Мөн зөвхөн НӨТ-тэй худалдан авалт болон, НӨТ-тэй
борлуулалтаа л программд оруулахад НӨТ-ийн тайлан гарч болно.
АСУУЛТ-13. Программ дээр тайлангаа зөв, эсвэл буруу гаргасаныг хянах боломжтой юу.
Гарын авлаганы 20-21 р хуудаснаас хар. Программны Main шийтний 54-р мөрөнд хянах хүснэгт
байгаа.
АСУУЛТ-14. Ерөнхий дэвтрээ яаж харах вэ.
Гарын авлаганы 22-р хуудаснаас хар. Junal шийтний C багана бол ерөнхий дэвтрийг шүүж харах
хэсэг. Ерөнхий дэвтэр Jurnal шийтний M-N баганад гарна.
АСУУЛТ-15. А маягт, Б маягт яаж гардаг вэ?
Togtmol medeelel шийтний Он сар өдөр гэсэн хэсэгт 1-9 сар байх үед NUUR шийтэнд Б маягт байх
ба 10-12 сарын үед А маягт байна.
АСУУЛТ-16. Шүүлт буюу filter гэж юу вэ? Шүүлт хийсэн хийгээгүйг яаж мэдэх вэ? Ач
холбогдол.
энэ товчлуур зургийг хэлнэ. Шүүлт хийгээгүй үед энэ товч хар өнгөтэй байх ба
Шүүлт гэж
шүүлт хийсэн үед цэнхэр
өнгөтэй болдог. Энэ товчлуур дээр дарж та юуг харахыг хүсэж
байна, түүнийгээ сонгож харах боломжтой. Жишээ нь: Та компанийхаа борлуулалтыг шүүж
ийг дарж Борлуулалт гэсэн үгийг сонгоход таны
харахыг хүсвэл Jurnal шийтний K10 нүдний
борлуулалтын ерөнхий дэвтэр гарч ирнэ.
АСУУЛТ-17. Миний шийтэн доторх хамаг юм харагдахгүй алга болчихлоо.
Та шийтэндээ шүүлт хийсэн байна. Шүүлт хийсэн үед таны шүүлтний өнгө
дээр дараад All сонголтыг хийнэ үү.
болдог. Тиймээс

цэнхэр өнгөтэй

АСУУЛТ-18. Файлуудыг компьютер дээр хэрхэн хадгалбал зохижтой вэ.
2007 оны жишээн дээр файлуудыг доорх байдлаар хадгалбал зохижтой.
1. 2007\CT гэсэн фолдер дотор санхүүгийн 4-н улирлын тайлангийн файл байна.

52

Сургалтын гарын авлага

Magic choice LLC

2. 2007\NUT гэсэн фолдер дотор НӨТ-ийн тайлангийн сар сараар нь үүсгэсэн12ш файл байна.

3. 2007\tsalin гэсэн фолдер дотор цалингийн сар сараар үүсгэсэн файл 12ш файл байна. НДШ
тайлан сар сараар гарах бөгөөд, 1,4,7,10 саруудын файл дээр ХАОАТ-ын тайлан гарна.

Асуулт-19. Программын инстоллыг флаш, CD, гээр /е-мэйлээр/ авсан юм.
Программаа яаж ажиллуулахаа мэдэхгүй байна.
1. Эхлээд my document дотроо magic гэсэн фолдер үүсгэж байгаад файлнуудаа хуулна.
2. Дараа нь

энэ зурган exe файлыг ажиллуулна.

3. Дараа нь
excel программаа нээсний дараа Alt товчлуураа
дарж байгаад Т+М+S товчлууруудыг цувруулж дарна. Ингэхэд нэг цонх гарч ирэх ба та
Office 2003 тай бол medium гэдэг дээр, Office2007 дээр ажилладаг бол enable all macros
гэсэн үг бүхий сонголтыг дарна.
4. Дараа нь үндсэн
файлаа аль нэгнийг
нь ажиллуулна. СТ
гэдэг нь санхүүгийн
тайлан гаргах файл. TSALIN гэдэг нь цалингийн тооцооны файл юм.
5. Файлыг ажиллуулахад Office 2003 бол disable macros, enable macros, more info гэсэн
сонголт бүхий цонх гарч ирэх ба enable macros гэсэн дунд талын сонголтыг дарж
ажиллуулна. Office 2007 дээр бол шууд magic гэсэн нууц үгээ хийгээд орно.

53

Сургалтын гарын авлага

Magic choice LLC

Асуулт-20 .Файлыг нээхэд доорх цонх гарч ирээд байна. Яах вэ?

Хэрэвээ та программыг ашиглах эрхтэй бол 96660510 утас руу залгаж, эсвэл
magic_finance@yahoo.com гэсэн хаяг руу TANII SERIAL CODE: гэсэн хэсэгт байгаа тоонуудыг
явуулна. /65;52;52;53;69;51;69;/ Энэ код нь компьютер бүр дээр өөр өөр байдаг.
Энэ үед Magic choice сургалтын төвөөс таньд сериал код өгөх ба дээрх цонхны цагаан
хэсэгт copy paste хийж хуулж тавина.
Асуулт-21. Хэвлэх гэсэн чинь тайлан маань А4 цаасан дээрээ багтахгүй байна. Ямар
тохиргоо хийх вэ?
Хэвлэх комманд өгөхөөс өмнө заавал main шийтний Тайлангаа хэвлэхээс өмнөх цаасны
тохиргоо харах хэсгээс хэвлэхийг хүссэн тайлангаа А4 цаасан дээр гүйцэт багтаж байгаа эсэхийг
дарж шалгах хэрэгтэй. Хэрэв багтаагүй бол setup гэсэн товчлуурыг дарахад доорх page setup
гэсэн цонх гарч ирэх ба adjust to гэсэн хэсэгт байгаа хувийг багасгаж өөрчлөх хэрэгтэй. Тэгэхэд
таны тайлан А4 цаасан дээр багтаж гарах болно. Доорх цонхыг мөн file\page setup товчлуурыг
маусаараа дарж гаргаж болно. Доорх жишээнд цаасны хэмжээг 90 хувь болгосон байна.

Асуулт-22. Main шийтний шалгах хэсэг дээр данс улайсан гэж гарч ирээд байна. Аль данс
улайсныг яаж мэдэх вэ.
Данс улайсан гэдэг нь Дт талдаа үлдэгдэлтэй байх ёстой данс Кт талдаа үлдэгдэлтэй гарсан
гэсэн үг. Эсвэл эсрэгээрээ Кт талдаа үлдэгдэлтэй байх ёстой данс Дт талдаа үлдэгдэлтэй гарсан
гэсэн үг юм. Данс улайсан тохиолдолд таны баланс тэнцэхгүй.
Ямар данс улайсныг харахдаа Main шийтний
гэсэн дээр дарахад шууд
ажлын хүснэгтийн шийт рүү шилжиж очно. Та W баганаас ямар данс улайсныг харж болно.

54

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Асуулт-23. Шийтнүүдэд байгаа товчлууруудын талаар тайлбарлана уу.

1

Шийтний нэрсүүд
Main

2

Togtmol medeelel

3

Jurnal

4

Tootsoo

5

Tootsoonegt

6

NUT_hudab

7

Aj_husnegt

8

OUDT

9

MGT

10

Shinjilgee

Товчлуурууд

ТОВЧЛУУРЫН ТАЙЛБАРУУД:
-Тухайн шийтний хэсгийг дэлгэрэнгүйгээр харуулах товчлуур юм. Программын Jurnal, Tootsoo,
Tootsoonegt, NUT_hudab, aj_husnegt, shinjilgee, шийтнүүдэд энэ товчлуур байдаг.
-Тухайн шийтний хэсгийг хураангуйлж харах товчлуур юм. Энд дарсанаар бичиглэлгүй хоосон
мөрнүүдийг нуудаг. Хэвлэх команд өгөхөөс өмнө энэ товчлуурыг дарах ёстой. Программын Jurnal, Tootsoonegt, NUT_hudab,
aj_husnegt, shinjilgee, шийтнүүдэд энэ товчлуур байдаг.
-Paste special\values командын үүрэг гүйцэтгэнэ. Энэ товчлуураар өөр документаас программ руу paste
үйлдэл хийхэд ашиглахад тохиромжтой. Программын Jurnal, Tootsoonegt, aj_husnegt, MGT, шийтнүүдэд уг товчлуур бий.
-Сонгосон дансны ерөнхий дэвтэрийг харахын тулд энэ товчлуурыг ашиглана уу. Программын Jurnal,
Tootsoo, шийтнүүдэд уг товчлуур бий.
-Ерөнхий журналд мөр нэмэхийн тулд энэ товчлуурыг дарна. 1005-р мөрөнд 5 мөр автоматаар нэмэгддэг
-Файлд REF болон бусад алдаа гарсан үед энэ товчлуурыг дарна. Программын Jurnal, Aj_husnegt,
Tootsoonegt, MGT шийтнүүдэд уг товчлуур бий.
-Ерөнхий журналд дансны харьцаа хийсний дараа D баганы зарим мөрнүүдэд FALSE гэсэн үг гарч ирдэг.
Энэ нь та авлага өглөгийн тохиргоо бичилтээ хийгээгүй гэсэн үг юм. Энэ товчийг дарсанаар Бүх FALSE гэсэн үгтэй
мөрнүүдийг шүүж харуулна. Тохиргоо бичилтээ хийсний дараа авлага өглөгийн бүртгэл автоматаар гардаг. Программын
Jurnal шийтэнд уг товчлуур бий.
-Энэ товчлуур дээр дарсанаар эхний үлдэгдэл устагддаг. Программын эхний үлдэгдэл оруулдаг
Aj_husnegt, Tootsoonegt, MGT шийтэнд уг товчлуур бий.
-Орлогын тайлангийн OUDT шийтэнд энэ товчлуур бий. Орлогын тайланд оруулсан төсвийн
мэдээллийг устгадаг.
-Энэ товчлуурыг дарж орлогын тайланд төсөв оруулсанаар shinjilgee шийтэнд санхүүгийн
тайлангийн шинжилгээ автоматаар гардаг. -Орлогын тайлангийн OUDT шийтэнд энэ товчлуур бий.

-Энэ товчлуурыг дарсанаар орлогын тайлангийн төсөв оруулах баганыг нууж өгдөг. Хэвлэхээс
өмнө энэ товчийг дарах ёстой. Орлогын тайлангийн OUDT шийтэнд энэ товчлуур бий.
-Энэ товчлуурыг дарсанаар бүх сайн үзүүлэлттэй шинжилгээний үзүүлэлтүүд ялгарч харагдана. Shinjilgee
шийтэнд энэ товчлуур бий
- Энэ товчлуурыг дарсанаар бүх Муу үзүүлэлттэй шинжилгээний үзүүлэлтүүд ялгарч харагдана. Shinjilgee
шийтэнд энэ товчлуур бий
-Энэ товчийг тайлангаа гаргаж дууссаны дараа дарна. Энд дарсанаар файл 2 хувь болж, нэг хувь
нь хэвээр үлдэх ба нөгөө хувийнх нь тайлангийн эцсийн үлдэглүүд эхний үлдэгдэл болон хуулагдана. Togtmol medeelel
шийтэнд энэ товчлуур бий
-Энд дарахад шийтнүүдийн томьео хамгаалагдана. Main шийтэнд энэ товчлуур бий.
-Энд дарахад шийтнүүдийн бүх мэдээлэл устагдана. Дарахад анхааруулсан цонх гарч ирнэ. Main
шийтэнд энэ товчлуур бий.

55

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

1. Манай б¿òýýãäýõ¿¿í ¿éë÷èëãýý
MAGIC CHOICE санхүү бизнесийн сургалтын төв нь доорх бүтээгдэхүүн үйлчилгээг таньд санал болгож байна. Үүнд:
1. Жижиг дунд аж ахуйн нэгж байгууллага /төрийн бус байгууллагуудад/ ашиглахад тохиромжтой санхүү, НӨТ, татварын
тайлан гаргах Magic finance программ. Гар ажиллагааг 80 хувь хөнгөвчилж ихэнх тайлангуудыг автоматаар
гаргана.
2.

3.
4.
5.

Санхүүгийн тайлан, татварын тайлан гаргаж сургах сургалт. Сургалтыг Magic finance программ дээр заах
бөгөөд суралтын дараа программ үнэгүй. Сургалтын хугацаанд программыг ашиглан НББОУС болон Монгол улсын
татварын хуулийн дагуу Санхүүгийн тайлан болон НӨТ, ОАТ, ХАОАТ, НДШ тайлангуудыг маш хялбар аргаар гаргаж
мөн цалин бодож, санхүүгийн тайлан дээр шинжилгээ хийж сурна.
Захиалгаар жижиг дунд албан газруудын санхүүгийн тайлан гаргаж өгөх.
Санхүүгийн болон компьютерийн ганцаарчилсан сургалт
Компьютерийн программ хангамжын засвар үйлчилгээ
2. Манай хýðýãëýã÷èä

MAGIC FINANCE программ нь жижиг дунд бүх төрлийн аж ахуйн нэгж байгууллагуудад ашиглахад маш тохиромжтой
бөгөөд анх хийж эхлэхдээ л байгууллагуудын дараах нийтлэг хүсэл сонирхолд нийцүүлэн гаргахыг эрмэлзсэн болно.
Монгол улсад үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа компаниудын 90 орчим хувь нь жижиг, дунд гэсэн ангилалд ордог бөгөөд
тэдний гол сонирхол нь санхүү, татварын тайлангаа хялбар, хямд, хурдан шуурхай аргаар гаргахад оршдог. Мөн сүүлийн
үед байгууллагуудын захиралууд заавал нягтлан бодогч авалгүй өөрөө санхүүгийн тайлангаа гаргах сонирхолтой байдаг.
Эдгээр сонирхолд нийцүүлж MS visual basic программчлалын хэлийг бидний сайн мэдэх excel программтай хослуулан
гаргасан бөгөөд энэ нь таны ажлыг автоматжуулах болно.
Нягтлан бодогч нарын өөрсдийн хөтөлдөг excel файлд гардаг нийтлэг алдаануудын талаар:
Байгууллагуудын нягтлан бодогчид ихэвчлэн Excel программ дээр өөрсдөө файл зохиож санхүүгийн тайлан тооцоогоо
хөтөлдөг. Тэд excel программыг ашиглах явцад доорх нийтлэг дутагдлууд гардагаас болж тайлан тооцоо нь шаардлага
хангахуйц сайн гарч чаддаггүй.
1. Томьёог сайн оруулж чадаагүйгээс болж #DIV/0!, #REF! #VALUE! гэх мэт алдаа их гарч энэ нь тайланд сөргөөр
нөлөөлдөг.
2. Томьёог гараар санаатай болон санамсаргүй зөв буруу оруулах тохиолдол байдаг.
3. Оруулсан томьёо нь хамгаалалтгүй байдаг учраас томьёон дээрээ бичиглэл хийснээр тайлан худлаа гардаг.
4. Файл устах, бусдад алдагдах магадлал өндөр байдаг.
5. Тайлан тэнцэхгүй тохиолдолд хүчээр тэнцүүлэх асуудал гаргадаг.
6. Маш олон файл дээр ажиллах шаардлагатай байдаг.
7. Эдгээр файлуудын хоорондын уялдаа холбоо алдагдсан байдаг.
Дээрх нийтлэг дутагдлууд гаргадагаас болж зөв мэдээ тайлангаар удирдлагыг мэдээллээр хангах, татвар, санхүүгийн
тайлангуудыг гаргаж чадаж байгаа эсэхэд заримдаа эргэлзээтэй байдаг. Энэ нь эргээд удирдлагын шийдвэр гаргалт,
татварын шалгалт, санхүүгийн дотоод хяналтанд том эрсдэлийг дагуулж байдаг. Мөн будлиантай тооцооноос
байгууллагын хөрөнгө алдагдах, үрэгдэх тохиолдол их байдаг. Magic finance программ нь дээрх асуудлыг
шийдсэнээс гадна найдвартай ажиллагаатай. Одоогоор 7 хоногт дундажаар 12 гаруй байгууллага, хувь хүн шинээр манай
программыг сонгож байгаа бөгөөд нийт 300 гаруй хэрэглэгчтэй. Үүний 60 гаруй нь төрийн бус байгууллагууд юм.
3. Бусад сургалтын төвүүдээс ялгагдах гол онцлог
Бусад сургалтын төвүүд сургалтын гарын авлага ашиглан 14, 21, 30, 45 хоногуудад сургалт явуулдаг. Зарим компьютертэй
хосолсон сургалтын төвүүд интерактив, макс гэх мэт программуудыг заадаг боловч тус программын үнэ нь зах зээл дээр
400,000-1000,000 төгрөгний үнэтэй байдаг, жижиг байгууллагуудад ашиглахад хэтэрхий нүсэр байдаг. Сургалтын дараа
шууд ажиллахгүй л бол амархан мартдаг.
MAGIC CHOICE сургалтын төвийн эдгээр газруудаас ялгагдах онцлог:
• Сургалтын турш компьютер дээр ажиллана, интернэт үнэгүй.
• Сургалтын дараа санхүүгийн программ, гарын авлагын хамт үнэгүй. Маш хямд. /Хөдөө орон нутагт интернэтээр
суулгаж өгөх боломжтой/
• Таныг богино хугацаанд Санхүү, НӨТ, ОАТ, НДШ, ХАОАТ-ын тайланг гаргаж чаддаг болгоно.
• Оюутнуудад байнгын 10 хувийн хөнгөлөлттэй. Давтан суралцалцагчдад 70 хувийн хямдралтай.
4. Бүтээгдэхүүн үйлчилгээний үнэ

Худалдаа үйлчилгээний төрөл

¯ÍÝ

Тайлбар

ПРОГРАММЫН ХУДАЛДАА:
1

Magic finance жижиг дунд аж ахуйн
нэгжүүдийн санхүү, татварын программ

СУРГАЛТ, ҮЙЛЧИЛГЭЭ:
7 хоногийн сургалт. /Magic finance/ программ
3 үнэгүй дагалдана.
14 хоногийн сургалт. /Magic finance/ программ
үнэгүй дагалдана.
5 Компьютерийн 7 хоногийн сургалт
Компьютерийн программ хангамжын засвар
6
үйлчилгээ
Жижиг дунд аж ахуйн нэгжүүдийн санхүүгийн
7
тайланг захиалгаар гаргах
ГАНЦААРЧИЛСАН СУРГАЛТ:

4

80 000

80 000
100 000
25000
5 000-10 000 төгрөг
40000-100000 төгрөг

Санхүүгийн ганцаарчилсан
сургалт

7 хоног
14 хоног

120000

Компьютерийн ганцаарчилсан
9 сургалт

7 хоног
14 хоног

35 000

8

160000
65000

Гарын авлага ном дагалдана. Программын танилцуулгыг
үзнэ үү.
Санхүүгийн анхан шатны мэдлэгтэй, тайлан гаргаж
чаддаггүй хүмүүст зориулагдсан. Гарын авлага ном, CD
үнэгүй
Санхүүгийн мэдлэггүй хүмүүст зориулагдсан. Гарын авлага
номîîð õàíãàíà..
Windows XP, Интернэт, Excel программын сургалт
Хард форматлах, Windows XP, Office 2003, Үсгийн фонт,
Вирусны программ суулгах
Улирал, жилийн эцсийн тайланг гаргана.

Санхүү, татварын magic finance программ, гарын
авлагатай хамт өгнө
Windows XP, Интернэт, Оффисийн программын сургалт

56

Magic choice LLC

Сургалтын гарын авлага

Жич:
Хэрэвээ тà нэг компьютер дээр 2-оос илүү байгууллагуудын санхүү, татварын тайланг гаргадаг бол дараагийн
байгууллагын тайлан гаргах эрхийг 40,000 төгрөгөөр худалдан авч болно. Жишээ нь: Та 3-н байгууллагын тайлан гаргадаг
бол:
1. Эхний байгууллагын программ 80,000 төгрөг
2. 2 дахь байгууллагын нэрээр программ суулгуулахад 40,000 төгрөг
3. 3 дахь байгууллагын нэрээр программ суулгуулахад 40,000 төгрөг
Нийт 160,000 төгрөг болно.
Утас: 96660510, 99667730
Мэйл хаяг: magic_finance@yahoo.com

57

Сургалтын гарын авлага

Magic choice LLC

Хэрвээ:
1. Та санхүүгийн чиглэлээр сурах сонирхолтой байгаа бол: 7-14 хоногийн:

2. Танай байгууллагад санхүүгийн программ хэрэгтэй байгаа бол:
6 сарын дотор УБ хот болон хөдөө орон нутгуудад нийт 250 орчим аж ахуйн нэгж,
төрийн бус байгууллагуудад борлуулагдсан НББ-ийн олон улсын стандарт,
Монгол улсын татварын шинэ хуулийн дагуу боловсруулагдсан, хэрэглэхэд маш
хялбар magic finance санхүү татварын программыг маш хямд үнээр
борлуулж байна.
Найдвартай, Баталгаа өгнө. Шинэчилсэн тохиолдолд үнэгүй суулгаж өгнө.
Хаяг: Худалдаа Үйлдвэрлэлийн дээд сургуулийн 1-р байр 317 тоот
Утас: 96660510, 99667730

58

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful