P. 1
sertipikatiin ajil

sertipikatiin ajil

|Views: 583|Likes:
Published by Bayar Jargal

More info:

Published by: Bayar Jargal on Mar 30, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/21/2013

pdf

text

original

Àãóóëãà

Óäèðòãàë

Íýãä¿ãýýð á¿ëýã. Онолын хэсэг
1.1. Боловсролын үнэлгээний шинэчлэл ба сургалтын үнэлгээ.


Õî¸ðäóãààð á¿ëýã. Судалгааны ѐс зүй
2.1. Судалгааны арга зүй
2.2. Судалгааны үр дүн, багш, оюутны хоорондох өнөөгийн байдал

Д¿ãíýëò




www.zaluu.com
www.zaluu.com



Óäèðòãàë

Боловсрол нь хүний эзэмшсэн мэдлэг, чадварын хэмжээ, /түвшин,
түүнийг тодорхойлсон баримт бичиг/-ээр биш, түүний ажиллах, амьдрах ур
ухааных нь цараар тодорхойлогдох бөгөөд тэр нь иргэдийн сурч боловсрох
нөхцөлийг бүрдүүлэх үйлчилгээг явуулах эрхэм зорилготой байх болсон./С.
Батхуяг, Улаанбаатар, 2007, тал.9/ багш нь шинжлэх ухааны мэдлэгийг
бэлнээр датжуулах биш, харин суралцагсдыг шинжлэх ухааны мэдээлэл дээр
ажиллуулах замаар шинжлэх ухааныг судлах, шинэ мэдлэгийг бүтээх
чадвартай болгохыг зорино. Харин үүний үр дүнд оюутан сурагчид өөрийн олж
авсан мэдлэг чадвараа багшаар үнэлүүлэх үйл үүснэ. Энэ үнэлгээг багш тухайн
сурагчийг нийт сурагчидтай харьцуулахгүй харин тухайн сурагчийг өөртэй нь
харьцуулан жишиж өөрийг нь өөрийнх нь амжилтаар үнэлж үнэлгээ өгөх ѐстой
билээ.
www.zaluu.com
www.zaluu.com


Ñóäàëãààíû àæëûí ¿íäýñëýë:

Ìýäýýëýë, òåõíèê òåõíîëîãèéí õºãæèëèéí õóðäàö íü èðãýäèéí áîëîâñðîëûí
ýðýëò õýðýãöýýã óëàì íýìýãä¿¿ëæ áàéíà. Ýíýõ¿¿ áîäèò õýðýãöýý íü ãàäààä õýë,
ÿëàíãóÿà àíãëè õýëíèé á¿õ øàòíû ñóðãàëòûí ÷àíàðûã ñàéæðóóëàõ, ¿ð ºãººæèéã
íü íýìýãä¿¿ëýõ ò¿¿í÷ëýí ãàäààä õýëíèé áàãø áèäýíä ìýðãýæèë äýýøë¿¿ëýõ, óð
÷àäâàðàà ñàéæðóóëàõ, ñóðãàëò ñåìåíàðò õàìðàãäàõ òóðøèëãà ñóäëàõ, àíãëè õýë
ñóðàõ òààòàé îð÷èí á¿ðä¿¿ëýõèéã ç¿é ¸ñîîð øààðäàæ áàéíà.

Áîëîâñðîë ñî¸ë øèíæëýõ óõààíû ÿàìíààñ á¿õ øàòíû ñóðãóóëüä àíãëè
õýëèéã çààâàë ñóäëàõ, àíãëè õýëèéã àëáàí ¸ñíû õî¸ðäîã÷ õýë áîëãîñîíòîé
õîëáîãäóóëàí áóñàä õýëèéã õîñëóóëàí ¿çýõäýý àíãëè õýëèéã ò¿ëõ¿¿ ýçýìø¿¿ëýõ
áîäëîãî áàðèìòàëæ áàéíà.

“Àнгли хэлний сургалтын чанарыг сайжруулах үндэсний хөтөлбөр”-èéí
çîðèëòîä (Àíãëè õýëíèé ¿íýëãýýíèé ñòàíäàðòûã áîëîâñðóóëàí ìºðä¿¿ëíý)
(Àíãëè õýëèéã áèå äààí ñóäàëõàä çîðèóëñàí ãàðûí àâëàãà, ñóðãàëòûí
õýðýãëýãäýõ¿¿íýýð õàíãàõ àðãà õýìæýý àâ÷ õýðýãæ¿¿ëýõ) çýðýã çîðèëòóóäûã
äýâø¿¿ëñýí áàéäàã. Ýíý íü ìàíàé åðºíõèé áîëîâñðîëûí ñóðãóóëèóäàä íýí
òóëãàìäñàí àñóóäëóóä þì.

Ñóðãàëòûí òîãòîëöîîíû íýã ãîë ýëìåíò íü ñóðãàëòûí ¿íýëãýý þì. ºíãºðñºí
õóãàöààíä ñóðàëöàã÷äûã ¿íýëæ ä¿ãíýõ ¿éë àæèëãààíû àãóóëãà, àðãà õýëáýð
øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò çýðýãò ººð÷ëºëò îðæ ¿íýëãýýíèé øèíý òîãòîëöîîã íýâòð¿¿ëýõ
òàëààð îëîí çºâëºìæ¿¿ä ãàð÷ áàéíà. Ãýâ÷ ñóðãàëòûí òåõíîëîãèéí øèíý÷ëýë
ã¿íçãèéðýõèéí õýðýýð ñóðãàëòûí ñóðãàëòûã ¿íýëýõ àñóóäëààð òóðøèëò ñóäàëãààã
õèéæ, Þóã, Õýçýý, ßàæ ¿íýëæ áàéãààã íàðèéâ÷ëàõ ò¿¿íèé çîðèëãî, àãóóëãà, àðãà
ç¿é, ¿ð ä¿íòýé òàíèëöàæ, ñóäëàõ øààðäëàãà óëàì íýìýãäñýýð áàéíà. Ìàíàé
óëñûí áîëîâñðîëûí àëü ÷ øàòàíä àíãëè õýëíèé ìýäëýã, ÷àäâàðûã èõýíõäýý
áè÷ãèéí õýëáýðýýð ¿íýëäýã. Áèäíèé ãàäààä õýë çààæ áàéãàà ãîë çîðèëãî áîë
ñóðàëöàã÷äûã òóõàéí õýëíèé ÿðèõ, ñîíñîõ, óíøèõ, áè÷èõ ÷àäâàðò ºâ òýãø ñóðãàõ
ÿâäàë þì. Ãýòýë èõýíõ ñóðãàëòûí áàéãóóëàãóóäàä ñóðàëöàã÷äûí ãàäààä õýëíèé
ÿðèõ, ñîíñîõ ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ, ò¿¿íèéã áîäèòîéãîîð ¿íýëýõ àñóóäàë ó÷èð
äóòàãäàëòàé áàéíà èéìýýñ ñóðàëöàã÷äûí àíãëè õýëíèé ìýäëýã, íýí ÿëàíãóÿà
ÿðèõ ÷àäâàðûã ¿íýëýõ ¿íýëãýýã èë¿¿ áîëîâñðîíãóé, áîäèòîé, ¿íýí çºâ, áîëãîõ
хувилбарыг олж судлах, Сурагчдын англи хэлний ярианы чадварыг бие даан
хөгжүүлэх боломжыг судлах
çîðèëãîîð òóñ ñýäâèéã ñîíãîæ àâñàí áîëíî











www.zaluu.com
www.zaluu.com






Çîðèëãî
Ñóðàëöàã÷äûí àíãëè õýëíèé ÿðèàíû ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ, ÿðèàíû ÷àäâàðûã
áîäèòîéãîîð ¿íýëýõ áîëîìæèò àðãà ç¿éã ñóäàëæ ñóðãàëòàíä àøèãëàõ áîëîìæèéã
ñóäëàõàä îðøèíî.
Çîðèëт
- Ñóðàëöàã÷äûí àíãëè õýëíèé ìýäëýã, ÿëàíãóÿà ÿðèõ ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ
àðãà ç¿éã ñóäëàõ
- Ñóðàëöàã÷äûí àíãëè õýëíèé ìýäëýãèéí ò¿âøèíã ÿðèëöëàãûí àðãààð
¿íýëýõ øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã òîäîðõîéëîõ
- ßðèëöëàãûí àðãûí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã ñóðãàëòàíä àøèãëàõ
áîëîìæèéã èëýðõèéëýõ
Ñóäàëãààíû îáúåêò
- Ñóäàëãààíû îáúåêò áóþó ñóäëàãàõóóí íü ñóðàëöàã÷äûí Àíãëè õýëíèé
ÿðèàíû ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ àðãóóäûã Òóðøèõ, ÿðèàíû ÷àäâàðûí ò¿âøèíã
¿íýëýõ àðãà ç¿éí øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã òîäîðõîéëîõ
- ÅÁÑ-í 10-ð àíãèóäûí ñóðàã÷èä õàìðàãäàíà
Ñóäàëãààíû ñóäëàõ ç¿éë
- Ñóäëàõ ç¿éë íü àíãëè õýë ñóðàã÷äûí ÿðèàíû ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ áîëîí
ò¿¿íèéã ¿íýí çºâ, áîäèòîé ¿íýëýõ àðãà ç¿éã ñóäëàõ
Ñóäàëãààíû àðãà:
- Àíàëèç, ñèíòåçèéí àðãà
- Àðõèâûí àðãà
- Àæèãëàëòûí àðãà
- Õàðüöóóëàëòûí àðãà
- Òóðøèëòûí àðãà
- ÑÂÎÒ(SWOT)-ûí øèíæèëãýýíèé àðãà
Òààìàãëàë (ñóäàëãààíû àæëûí òààìàãëàë)
Àíãëè õýë àíõàí ñóðàëöàã÷èä òºäèéã¿é àëü ÷ ò¿âøíèé
ñóðàëöàã÷äûí àíãëè õýëíèé ìýäëýãèéã ÿëàíãóÿà ÿðèõ ÷àäâàðûã ñèñòåìòýé
áîäèòîé õºãæ¿¿ëýõ áîëîí ò¿¿íèéã ¿íýí çºâ ¿íýëýí ä¿ãíýæ ñóðàëöàã÷äûí àíãëè
õýëíèé ÷àäâàðò íºëººëæ ìýäëýãòýý öýãöòýéãýýð òàñðàëòã¿é àõèóëàõ õ¿ñýë õ¿ñýë
òýì¿¿ëëèéã áèé áîëãîíî.




Ñóäàëãààíû øèíýëýã òàë
Ñóðàëöàã÷äûí ÿðèàíû ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ, òýäíèéã áîäèòîé ¿íýëýõ çýðýãò àðãà
ç¿éí øèíý õóâèëáàðûã ñóäàëæ òóðøèõ áîëîìæòîéãîîðîî îíöëîã þì.

Îíîëûí à÷ õîëáîãäîë
Ñóðàëöàã÷äûí àíãëè õýëíèé ÿðèàíû ÷àäâàðûã íàðèéâ÷ëàí
¿å øàòòàéãààð àðãà ç¿éã ñóäàëæ ñóðãàëòàíä íýâòð¿¿ëýõ

Ïðàêòèê à÷ õîëáîãäîë
www.zaluu.com
www.zaluu.com


Ñóðãàëòûí áàéãóóëëàãóóäàä (ÅÁÑ/ÿâàãäàõ ãàäààä õýëíèé
À.Õ) ñóðãàëòûí ÷àíàð ¿ð ºãººæ äýýøëýõýä òóëãóóðëàñàí ñóðãàëòûí àðãûí
ñîíãîëòîíä àõèö ãàðíà.


www.zaluu.com
www.zaluu.com


1.1. Боловсролын үнэлгээний шинэчлэл ба сургалтын үнэлгээ

Судлахзүйл
1. Үнэлгээ гэж юу вэ?
2. Үнэлгээ яагаад хэрэгтэй вэ?
3. Үнэлгээний объект, субъект
4. Үнэлгээ тавихад баримтлах зарчим
5. Үнэлгээний түүхэн хөгжил
6. Үнэлгээний эерэг, сөрөг тал
7. Үнэлгээ ямар ач холбогдолтой вэ?
8. Үнэлгээний эерэг, сөрөгтал
9. Хэрэгжилт






www.zaluu.com
www.zaluu.com


Үнэлгээ гэж юу вэ?
Сургалт үнэлгээ бол суралцах үйл явцын тогтолцоонд буцах холбооны
үүрэгтэй, зорилгодоо хүрэх дараалан дөхөлтийн арга дахь нарийсган
тодосгосон зорилго тодорхой үе дэх үр дүнг харьцуулах дараагийн дөхөлтийн
үйлдлээ сонгох шалгуур гэж ерөнхий утгаар нь илэрхийлж байдаг.
Сургалтын тогтолцооны шинэчлэлийн хамгийн эгзэгтэй хүндхэн хэцүү нь
багшаас гадна сурагч эцэг эхийн эрх ашгийг шууд хөндсөн өөрлөлтийн хэсэг
бол “Үнэлгээний системийг нэвтрүүлэх үйл ажиллагаа” юм.
Үнэлгээний дүнд үндэслэн багш нар сургалтын арга хэлбэрээ өөрчлөн
суралцагчдын бие даасан ажлыг хөгжүүлэн тэдэнтэй ажиллах арга барилаа
боловсронгуй болгодог.
Зөв хийсэн үнэлгээ нь суралцагчдын ачааллыг оновчтой тогтоох боломжийг
олгоно. Сурагчдын сурлагын амжилтыг үнэлэх нь сургууль боловсролын
салбарт ажиллагсад, удирдах ажилтан, багш нарын хувьд сургалтанд
хэрэглэсэн арга хэлбэрийн оновчтой эсэхийг тогтоох Сургалтын чанарыг
үнэлэх шалгуураар тогтооход зайлшгүй хэрэгтэй.
Нийгмийн шинэ шинэ харилцаанд хүн бүрийн яаж амьдрах өөрөөс хамаарах
болсон энэ үед сургалтын зорилгыг энэ харилцаанд оролцогч бүр нарийн
ухамсарлан улмаар үйл ажиллагаагаа тэр зорилгодоо чиглүүлэх хүрч буй үр
дүнгээ байнга үнэлж, үнэлүүлэх шаардлагатай.
 Онолын мэдлэг
 Чадвар дадлын
 Төлөвшлийн төвшинг илтгэх хэлбэрээр ерөнхийд нь үнэлэх үнэлгээ байж
болох юм.
Үнэлгээний жижиг арга хэлбэрийг олон улсын жишигт ойр ижил байлгах зорилт
тавихаас өөр аргагүй болж байна. Шилжилтийн гэх энэ цаг үед үнэлгээний арга
зүйн шинэчлэлтийг хурдан хийхийг шаардаж байна. Урьд нь суралцагчид маань
миний үзэж сурч байгаа зүйл намайг хөгжихөд тус болно гэж боддог байсан бил
үү? Эсвэл энэ улирлаар би яаж сайн, юмуу оны эсвэл цөөхөн дундтай гарах
юмсан гэж боддог байв уу? Ихэнх тохиолдолд сургалт маань дүн “үнэлгээ” тоон
үзүүлэлтийн төлөөчиглэж байжээ. Одоо тэгвэл би юуг мэдэж чадаж байна, юуг
мэдэхгүй чадахгүй байна гэдгээ мэдэж яавал чаддаг болох вэ гэдэгт өөрөө ч
багш ч эцэг эх ч сургууль хүрээлэн яам бүгд бодох шаардлагатай болж байна.
Үнэлгээ яагаад хэрэгтэй вэ?
Сургалтын 40 минутанд бүлэг сэдэв үзсэний дараа дүн гаргахад доорхи
чиглэлээр заавал үнэлэх шаардлагатайг практикт ажиглалтаас олж мэдлээ.
1. Суралцагчдын сонгосон чиглэл зөв эсэх тухай / сэдэв агуулга тохирох /
2. Тухайн сэдэв сургах хэрэгцээ шаардлагад нийцэж байгаа эсэх тухай,
дүгнэлт хийхэд
3. Сургалтын ямар зорилгод ямар хэмжээгээр хүсэн эсэх.
4. Шинэ мэдлэг чадвар дадал эзэмшсэн түвшинг тодорхойлох.
5. Сургалт болон багшид хандах хандлагыг илрүүлэн гаргах
6. Сурагчдын идэвхи оролцоог тодорхойлох
7. Сурагчдад үзүүлэх сургалтын нөлөө үр дүнг тодорхойлох
8. Сургалтын явцад хангагдаж чадаагүй эрэлтийг илрүүлэх
9. Сургалтын цаашдын чиглэлийн талаар дүгнэлт хийхийн тулд үнэлгээ
зайлшгүй хэрэгтэй зүйлийн нэг юм.

www.zaluu.com
www.zaluu.com


Үнэлгээ тавихад баримтлах зарчим
Сүүлийн 10 жил багшлах хугацаандаа үнэлэх зарчмыг боловсруулж хэрэглэн
хэвшиж байна. Багш бүр өөр өөрийн арга барилдаа тохируулан үнэлгээний
зарчим боловсруулж мөрдөх нь үр дүнтэй гэж боддог. Үүнд:
1. Мэдлэгийн зохих төвшинд хүрсэн эсэх
2. Чадвар дадалтай болсон эсэх
3. Цогц чадамжийн бүрдэл хэр вэ?
- Мэдэх К1
- Гүйцэтгэх К2
- Төлөвших К3
- Нийгэмших К4
4. Итгэл үнэмшлийн давуу тал
Сүүлийн 5 жилд нийт суралцагчдын 40.1% нь дээрх зарчмаар үнэлүүлдэг.
Жишээ нь 10
а
анги 40 сурагчтай үүний 90% нь буюу 22.5% нь зохих түвшний
мэдлэгийг тогтмол бүрэн эзэмшсэн байдаг. 70% нь буюу 17-18 сурагч буюу
10% нь ямар нэгэн хичээлээр давуу талтай гэж үнэлэгдсэн. Жилээс жилд
чадвар дадал эзэмшиж түүнийг үнэлүүлэх тал дээр 10-р ангийн 4 бүлгийг
харьцуулахад 0.5-10%-н үзүүлэлт бүр ахисан байна. Үүнээс үзэхэд үнэлгээний
энэ зарчим хэрэгжих бололцоотой гэдгийг харуулж байна. Суралцагчдыг
үнэлэх явцад багшид анхаарах хэдэн зүйл илэрч байна.
À. Сул талыг тооцож түүнийг урьдал болгон сурагчийн нэр хүндийг эвдэхээс
ямагт сэргийлэх
Б. Би муу гэсэн ойлголт өгөхөөс болгоомжил
В. Сохор таамаг үзэмжээр үнэлэхээс татгалзах
Г. Хатуу хэвшил баритлахгүй байх
Дүнг мэдээллээр орлуулж болохгүй. Үнэлгээ мэдээлэл олж авах хэрэгсэл
болохоос биш туйлын зорилго биш гэдгийг хатуу санах хэрэгтэй.



ҮНЭЛГЭЭНИЙ ЭЕРЭГ ба СӨРӨГ ТАЛ

Эерэг
- Өөртөө итгэх итгэл төрдөг
- Хүчиндээ итгэж бусдад тусладаг
- Эрэл хайгуул хийж бие даах
чадвартай болдог
- Үргэлж тэргүүлэх хүсэл
эрмэлзэлтэй болно.
- Тогтмол системтэй үйл
ажиллагааг эрхэмлэдэг болно.










Сөрөг
- Хичээлд сонирхолгүй болно.
- Үл тоон тоомсоргүй хандах
- Өөртөө итгэх итгэл алддаг
- Цаг нөхцөөж зүгээр суух.
- Хуулбарлан бэлэнчлэх сэтгэлгээ
олгодог
- Хуурч мэхлэх тал давамгайлдаг
- Үргэлж гутранги явдаг.
www.zaluu.com
www.zaluu.com


Үнэлгээ ямар ач холбогдолтой вэ?
1. Àнги танхимд үнэлэх ажиллагааг системтэй явуулж байх нь сурагч
бүрийг бүх талын мэдээллээр багшийг хангаж өгдөг ач
холбогдолтой.
2. Сурагчийг байнгын үнэлэх үйл явц нь сурагчийн бодит амжилтанд
багшийн анхаарлыг төвлөрүүлж үндэслэлгүй ерөнхий шүүмжлэл
гаргуулахгүй байх сайн талтай.
3. Үнэлгээ нь багш эцэг эхийн хооронд үр ашигтай хамтын ажиллагаа
тогтоох үндэс болдог.
4. Сургалтын процессыг мэдлэгтэйгээр удирдахад үнэлж баршгүй
тустай.
5. Сургалтын арга барил ялангуяа бүтээлч сэтгэлгээний аргын үр
ашгийг тодорхойлоход үнэлгээ тусладаг.
6. Шийдвэр гаргахад хэрэгтэй мэдээллээр хангаж өгдөг.
7. Сурагчдын нийгэмд эзлэх байр суурь зорилго чанарыг зөв
тайлбарлах объектив мэдээлэл бий болгоход зайлшгүй хэрэгтэй
8. Мэдлэг чадварыг үнэлэх нь суралцагчдын мэдлэг гүнзгийрдэг.
9. Судалсан материалын талаар суралцагчдын мэдлэг гүнзгийрдэг.
10.Сургалтын материалыг олон удаа давтдаг тул мэдлэг чадвар нь
бататгадаг.

Суралцагчдын мэдлэг чадварыг үнэлэх явцад багш хүний баримтлах
зарчмууд
1. Бодитой байх: үнэлгээг намсгах юмуу өндөрсгөх нь хамт олны
төдийгүй багш ба суралцагчдын хооронд зөрчлийг бий болгож, ѐс
суртахууны төлөвшилт хортой нөлөө учруулдаг. Үнэлгээнд багшийн
сэтгэл санааны байдал, мөн түүнчлэн суралцагчдад хандах хувийн
хандлага нөлөөлөх ѐсгүй. Үнэлгээг хичээл тасалсан, сахилга бат
зөрчсөн гэх мэт шалтгаанаар суралцагчдыг цээрлүүлэх хэрэгсэл
болгон ашиглаж болохгүй.
2. Ойлгомжтой байх: Энэ зарчим ѐсоор сургалтын явцыг болон үр дүнг
үнэлж дүгнэх үйл ажиллагаа сурагч төдийгүй эцэг эхэд ойлгомжтой
байх учиртай. Үүний тулд үнэлгээний шалгуур, тавигдаж буй
шаардлага нь суралцагчдад үнэлгээ өгөхөөс өмнө ойлгомжтой
илэрхий болсон байх шаардагатай.
3. Уян хатан байх: Үнэлж, дүгнэх арга хэлбэр сургалтын үйл явц
өөрчлөгдөхөд дасан зохицож, өөрчлөгдөх чадвартай байх ѐстой.
4. Багшийн үнэлгээ хамт олны үнэлгээтэй адилавтар байх: Энэ нь
суралцагчдыг өөрийгөө болон нөхдийгөө үнэлж дүгнэхэд татан
оролцуулна гэсэн үг. Ингэснээр үнэлгээний ганцаарчилсан шинжийг
хамт олны шинжтэй болгох боломж бүрдэнэ.
5. Системтэй бүх талыг хамарсан байх: Энэ зарчим нь сургалтын үйл
явцад байнгын хяналт тавихын чухлыг илэрхийлдэг. Тохиолдлын
шинжтэй үнэлгээнээс системтэй үнэлгээний ялгаа нь хангалттай
тооны үнэлгээг хийснээрээ жил улирлын үнэлгээг бодитой болгох
нөхцлийг бүрдүүлдэг. Системтэй үнэлгээг урьдаас төлөвлөдөг.
Ингэснээрээ суралцагчдын идэвхийг өрнүүлж, сургалтанд хандах
хандлагыг сайжруулдаг. Бүх талыг хамарна гэдэг нь үнэлгээнд аль
болохоор өргөн хүрээтэй, бүхэл бүтэн асуулт, даалгавар хамруулна
www.zaluu.com
www.zaluu.com


гэсэн үг. Суралцагчдын мэдлэг чадвар нь тавигдаж буй шаардлагатай
харьцуулахад ямар байв гэдэг нь сургалтын амжилтыг үнэлэх гол
шалгуур болдог. Иймд багш хүн зөв бодитойгоор сурагчдаа үнэлье
гэвэл эдгээр олон арга замуудыг хослуулан олон талт үнэлгээ явуулах
хэрэгтэй. Хэдий чинээ олон арга барил хэрэглэнэ төдий чинээ өндөр
түвшинд үнэлгээ дүгнэлт явагдлаа гэсэн үг.
Бид юуг үнэлдэг вэ?
Мэдэж чадаж байгаа зүйлийг нь эсвэл юу хийж бүтээж байгааг нь гэж хэлэх
байх. /Тийм биш юмаа/ Тэгвэл яагаад шалгалтын сургаар айж эмээх, сэтгэл
зүйн дарамтанд орох явдал байнга байна вэ? Бид сурагчдаасаа шалгалт
авахдаа тэд юун дээр алдаж болох вэ? Түүнийг нь түүгээд шалгадаг.
Тэднийг мэддэг чаддаг нь шалгаад яах юм бэ. Тийм биз дээ. Àлдаа дутагдал
сул талыг нь илрүүлэх гэж байгаа юм чинь. Тэд айж эмээж сэтгэл түгшиж л
байг. Àйж эмээх юмтай байж л хариуцлага сайжирдаг биз дээ. Тиймээ, энэ
бол олон жилийн турш хэрэглэгдэж, амьдрал дээр үр дүнтэй болох нь
батлагдсан сайн арга юм чинь ингээд орхъѐ. Àливаа шалгалтыг
төлөвлөхдөө сайн талыг нь юмуу хамгийн сайн чаддаг юмыг нь шалгахаар
авч үзвэл яасан юм бэ? Сумын удирдлага юу шалгуулахаа өөрөө сонгоод
цөөн хэдэн ажлаа шалгуулъя гээд бодоод үзье л дээ.
Шалгалтынхаа дүнтэй танилцаад өөрийн сум хамгийн цөөн ажил дүгнүүлсэн
байвал бусад ажлаа сайжруулчихаад дахин шалгуулах гэж яарна. Мөн
шалгуулахдаа баяр хөөр болно, улмаар эрүүлжинэ. /Ингэвэл залуужина.
Гэдэг үгийг хүн бүхэн хүлээн зөвшөөрнө./ Хүүхдийг иймэрхүү маягаар үнэлж
дүгнэе гээд бодоод үз дээ. Өнөөдөр яагаад бид үнэлгээг чухал сэдэв болгож
авч үзээд дүнгийн нууцлалын тухай яригдаад байна вэ? Нийгэм маань шинэ
юмыг хүсэж байна.
Ñóðàëöàã÷èéã ¿íýëýõ, ä¿ãíýõ òîãòîëöîî
Ñóðàëöàã÷èéã ¿íýëýõ, ä¿ãíýõ òîãòîëöîî ãýäýã íü ñóðàëöàã÷èéí ìýäëýã,
÷àäâàð ýçýìøèëòèéí ¿éë ÿâö, ¿ð ä¿íã ¿íýëæ ä¿ãíýõ çîðèëãî, øàëãóóð
¿ç¿¿ëýëò, øàëãàõ àðãà õýëáýð, çàðèì õÿíàëò øèíæèëãýý õèéæ ¿íýëãýý ºãºõ,
áèå õ¿íèé åðºíõèé õºãæèë, òºëºâøëèéã áàãòààñàí ºðãºí õ¿ðýýòýé àñóóäàë
þì.Ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã ÷àäâàðûã ¿íýëæ, ä¿ãíýõ íü ñóðãàëòûí òåõíîëîãèéí
íýã ¿íäñýí ýëåìåíò áºãººä íèéãìèéí õºãæëèéã äàãàæ áàéíãà áîëîâñðîíãóé
áîëæ áàéõ øààðäëàãàòàé ñóðãàí õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ àæëûí ñàëøã¿é íýã ¿éë
àæèëãàà þì.

Øàëãàæ ¿íýëæ ä¿ãíýõ àæëûí äèäàêòèê ¿íäñýí ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã,
÷àäâàð ýçýìøèëòèéí ÿâö, ¿ð ä¿íã òîäîðõîéëæ, ñóðãàí õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ ÿâöàä
ñóðàëöàã÷äûí õºãæèëä ãàð÷ áóé àõèöûã ºìíºõòýé íü æèøèæ, õàðèöóóëàõ
ò¿¿í÷ëýí ýçýìøâýë çîõèõ àãóóëãûã ÿìàð ò¿âøèíä ýçýìøñýíèéã
òîäîðõîéëîõîä îðøèíî. Åð íü ñóðàëöàã÷äûí åðºíõèé ìýäëýã, ÷àäâàðûã
¿íýëýõýä ¿ç¿¿ëýëò øàëãóóð íü îëîí òàëòàé, Öîãöîëáîð øèíæòýé áàéäàã
ó÷ðààñ íàðèéí õýìæèí òîãòîîõîä õýö¿¿ áàéäàã. Ãýâ÷ ñóðàëöàã÷äûí ìýäýæ
ñóðñàí, ÷àääàã áîëñîí ç¿éëèéã øèíæëýõ óõààíû ¿íäýñëýëòýéãýýð øàëãàí
¿íýëæ,ñóäëàí òîãòîîæ áàéõ çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé

Ñóðãàí õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ àæëûí õ¿ðýýíä ¯íýëýõ, ä¿ãíýõ, øàëãàõ,ä¿í ãýñýí
îéëãîëò óõàãäàõóóíóóä íýã ç¿éë áèø ººð ººðèéí óõàãäàõóóíòàé ç¿éë¿¿ä þì.
www.zaluu.com
www.zaluu.com


¯íýëãýý ãýäýã íü ñóðëàöàã÷èéí ñóðàõ õýðýãöýý, ñóðãàëòûí çîðèëãî,
àãóóëãà, àðãà õýëáýðèéã òîäîðõîéëîõ, ñóðãàëòûí ÿâö áóþó ñóðãàõ, ñóðàõ
ÿâöûã îíîøëîõ,ñóðãàëòûí ¿ð ä¿íä ¿íýëãýý ºãºõ ¿éë àæèëãàà þì.
Ñóðàëöàã÷èéã ¿íýëýõýä øàëãóóðûí äàãóó àâñàí îíîî íü ¿íýëãýý áîëíî.
Ä¿í ãýäýã ¿íýëãýýíèé íýã ºâºðìºö õýëáýð áºãººä îíîîã ¿íäýñëýí
ñóðàëöàã÷äàä ä¿í òàâèíà. A,B,C,D,F ªºðººð õýëáýë ¿íýëãýýã èëýðõèéëñýí
òýìäýãò ä¿ðñ ãýæ áîëíî. Ä¿í íü ñóðàëöàã÷èéí ñóðàõ èäýâõèéã ºðí¿¿ëäýã,
èäýâõèæ¿¿ëäýã íýã õ¿÷èí ç¿éë ìºí. Õàðèí ò¿¿íèéã õàøèðààæ, àéëãàõ
õýðýãñýë áîëãîí àøèãëàæ áîëîõã¿é.
Øàëãàëò ãýäýã íü ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã, ÷àäâàðûã ¿íýëýõ ¿éë ÿâöûí
õýëáýðèéã õýëíý. Àìàí øàëãàëò, áè÷ãèéí øàëãàëò, ïðàêòèê øàëãàëò ãýñýí
õýëáýðòýé áàéíà. Øàëãàëòûí õ¿ðýý íü óëñûí øàëãàëòààñ ãàäíà ÿâöûí,
óëèðàëûí, á¿ëýã ñýäâèéí, æèëèéí ýöñèéí øàëãàëò áàéæ áîëíî.

Ä¿ãíýëò ãýäýã íü ñóðãàëòûí ¿ð ä¿íä ñóðàëöàã÷èéí ýçýìøñýí ìýäëýã
÷àäâàðûí ¿íýëãýý, ä¿í çýðãèéã ¿íäýñëýí ºãñºí ä¿ãíýëò þì.
¿íýëãýýíèé çîðèëãî íü :

1. Ñóðàëöàã÷äûí ýçýìøèæ áàéãàà ìýäëýãèéí ò¿âøèí /÷àíàð/-ûã
òîäîðõîéëîõ
2. ñóðàõ àðãà áàðèëä õýðõýí ñóðàëöàæ áàéãààã òîãòîîõ
3. ñóðàëöàã÷èéí õýòèéí õºãæèë, õýðýãöýýã õàðãàëçàí öààøèä áèå õ¿í
áîëîí íèéãýìøèõ áîëîìæèéã îëæ õàðàõ
4. ñóðàëöàã÷äàä îþóíû õºäºëìºðèéí ñî¸ë, ñàõèëãà ñóóëãàõàä îðøèíî.
Áîëîâñðîë, ñóðãàëò, õè÷ýýëèéí ò¿âøèíä ¿íýëãýý õèéæ áàéãààãèéí óòãà ó÷èð
íü ýöñèéí ä¿íä äýâø¿¿ëýí òàâüñàí çîðèëãî õýðõýí áèåëýãäýæ áàéãààã ë ¿íýí
çºâ õàðèóëàõàä ÷èãëýãääýã.Èéì ó÷ðààñ ¿íýëãýýíèé àãóóëãà, àðãà ç¿éí þóíû
ºìíº çîðèëãûã ÿàæ òàâüæ áàéíà áý? ãýäýãòýé óÿëäàí ººð÷ëºãäºæ áàéõ
æàìòàé. /×àíàðòàé áîëîâñðîë õºãæëèéí áàòàëãàà ,Èëòãýë¿¿äèéí ýìõòãýë,
Ìîíãîëûí õ¿¿õäèéí îðäîí Óëààíáààòàð õîò 2001 îíû 8-ð ñàðûí 21-23,
õóóäàñ 383/
¿íýëãýý íü äàðààõ ¿¿ðýãòýé:¯¿íä:
∙. Ñóðãàõ. Ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã ÷àäâàðûã øàëãàæ ¿íýëýõ ÿâöàä
ñóðàëöàã÷äûí îéëãîæ ìýäñýí ç¿éë íü àëü çýðýã áàò áýõ ã¿íçãèé, ºðãºí
õ¿ðýýòýé áàéãààã ìýäýõèéí õàìòàä òýäíèé ìýäëýã ÷àäâàð ñýðãýýãäýí áàòæèæ
ã¿íçãèéðýí ñõåì÷ëýãäýíý.
∙ õ¿ì¿¿æ¿¿ëýõ. Ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã ÷àäâàðûã áàéíãà ñèñòåìòýé øàëãàæ,
¿íýëæ ä¿ãíýõ íü òýäíèéã òàñðàëòã¿é, õàðèóöëàãàòàé ñóðãààä çîãñîõã¿é
ººðèé㺺 ¿íýëýõ, áóñäûã îéëãîõ ¸ñ ñóðòàõóóíû òºëºâøèë ñóóëãàæ, îþóíû
õºäºëìºðèéí ñàõèëãàòàé áîëãîíî.
∙ Õºãæ¿¿ëýõ. Ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã, ÷àäâàðûã ¿íýëýõäýý òýäíèé òàíèí
ìýäýõ¿éí áîëîí çàí ¿éëèéí ÿëèã¿é ÷ ãýñýí àõèö äýâøëèéã ãÿðõàé îëæ õàðæ
äýìæèí õºãæ¿¿ëýõ çàìààð õºãæëèéã óðàãø àõèóëàõ, öààøèä ºñºí õºãæèõ
áîëîìæèéã õàíãàõàä ÷èãëýãäýõ ó÷èðòàé.
∙ Õÿíàõ ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã, õ¿ì¿¿æëèéí ò¿âøèíãèéí ººð÷ëºëò íü
ñóðãóóëü áàãø íàðûí ¿éë àæèëãààíû ò¿âøèíãèéí íýãýí ÷óõàë ¿ç¿¿ëýëò
áîëäîã.
∙ Èäýâõæ¿¿ëýõ Ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã, ÷àäâàðûã ¿íýëæ ä¿ãíýõäýý òýäíèé
àëäàà äîãîëäëûã çàñàæ çàëðóóëàõ, îëîëò àìæèëòûã áàòàòãàõ, õ¿ñýë
òýì¿¿ëýëèéã äýìæèæ òýäíèé ººðºº ººðòºº èòãýõ èòãýëèéã íýìýãä¿¿ëýõ
www.zaluu.com
www.zaluu.com


үйлчилгээтэй байх учиртай. “Урмыг íü õóãàëàõààð óóöûã íü õóãàë Áóðàìààð
тэжээхээр урмаар тэжээ” гэсэн монголын ард түмний мэргэн үг байдаг.
∙ Áàðèìæàà àâàõóóëàõ Ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã ÷àäâàðûí ò¿âøèíã
òîäîðõîéëîõ íü áàãø ñóðàëöàã÷äûí õýí õýí íü ººðèéíõºº ¿éë àæèëãààíû
áàéäàëä ä¿ãíýëò õèéæ çàñàæ ñàéæðóóëàõ ÷èã áàðèìæààã îëæ àâàõ
áîëîìæèéã îëãîäîã. Ýäãýýð Ôóíêöýýñ àëü íýãèéí íü îðõèãäóóëàõ þìóó ýñâýë
õýò ãîëëîí àíõààðñàí òîõèîëäîëä ñóðàëöàã÷äûí ¿íýëýõ àæëûí ÷àíàðò
òºäèéã¿é òºëºâøèëä ìóóãààð íºëººëíº.

¯íýëãýý ãýäãèéã Åâðîïûí îðíóóäûí ñóðãàëòûí ñàíãààñ ãàðãàñàí íýð
òîìú¸îíû òàéëáàðò:
1. Ñóðãàëòûí ÿâöàä ñóðàëöàã÷èéí ýçýìøñýí ìýäëýã ÷àäâàðûã ãýð÷èëýõ
áàðèìòûã òàéëáàðëàõ, öóãëóóëàõ ¿éë ÿâö
2. Ñóðãàëòûí ÿâöàä ñóðàëöàã÷èéí ãàðãàñàí àìæèëòàä ä¿ãíýëò ºãºõ
¿éëäýë ãýæ òàéëáàðëàñàí áàéíà.
Èíäýýñ ¿çýõýä ¿íýëãýýã ÿíç á¿ðèéí ¿¿ðýã çîðèëãî, ¿å øàòààð äàðààõ
áàéäëààð õýðýãëýäýã áàéíà. ¯¿íä :
 Ñóóðü ¿íýëãýý Ýíý ¿íýëãýýã ñóðãàëòûí ýõýíä õèéäýã áºãººä
ñóðàëöàã÷èéí õýðýãöýýã òîäîðõîéëîõ, òóõàéí ñóðàëöàã÷èä
òîõèðñîí ñóðãàëòûí õóâèëáàðûã ñîíãîõ ñóðàõ çîðèëãîäîî õ¿ðýõ
àðãà çàìàà îëîõîä íü òóñëàõ çîðèëãîîð õýðýãëýäýã áàéíà.
 Îíîøëîõ ¿íýëãýý Ñóðàëöàã÷èéí õýðýãöýýã òîäîðõîéëîõ ¿éë
ÿâöàä õàìààðäàã. ¯¿íèéã ñóóðü ¿íýëãýýòýé àäèë óòãààð
õýðýãëýæ áîëíî. Òîäîðõîé õóãàöààòàé ¿å øàòòàé ñóðãàëòûí
ÿâöàä ñóðàëöàã÷èéí ñóðàëãàä àõèö ãàðãàõ, ò¿¿íèéã õºãæ¿¿ëýõýä
õýðýãýòýé ç¿éëèéã òîäîðõîéëîõ çîðèëãîîð õýðýãëýäýã. Íýã
àíõààðàõ ç¿éë áîë ñóðàëöàã÷èéí ã¿éöýòãýñýí áàéäëààñ
ñóðãàëòûí õºòºëáºð íºëººëºõ ýåðýã áà ýñðýã õ¿÷èí ç¿éëèéã
òîäîðõîéëîõîä àíõààðäàã áàéíà.
 Ñóðàõ ÿâöûí ¿íýëãýý Ñóðàëöàã÷èéí ìýäëýã ÷àäâàð ýçýìøèõ
¿éë ÿâö íü ñòàíäàðòûí øààðäëàãà, õºòºëáºðèéí çîðèëòîîñ õýð
çýðýã çºðººòýé áàéãààã õàðàõàä õýðýãëýãäýõ ¿íýëãýý þì.
ªºðººð õýëáýë, ýíý ä¿ãíýëò íü ñóðàëöàã÷èéí àìæèëòûã
ñóðãàëòûã çîðèëòòîé õàðèöóóëàõ, æèøèõýä à÷ õîëáîãäîëòîé þì.
Ýíý ¿íýëãýýã îíîøëîõ ¿íýëãýýã äàãàëäóóëàí õèéæ áîëíî, ýñâýë
ºìíº ÷ õèéñýí áîëíî.
 ¯ð ä¿íãèéí áóþó òºãñãºëèéí ¿íýëãýý Òîäîðõîé ñóðãàëòûí
äàðàà ä¿í øèíæèëãýý õèéõ ¿éë àæèëãààòàé õîëáîãäîíî.
Áîëîâñðîëûí ãýð÷èëãýý, ¿íýìëýõýä áè÷íý. Èíäýýñ ¿çýõýä
¿íýëãýý íü õÿíàëò øàëãàëò áèø õàðèí íýã òàëààñ ñóðàëöàã÷èéí
ñóðàõ ¿éë ÿâö, íºãºº òàëààñ áàãøèéí ñóðãàõ ¿éë àæèëãààíû ¿ð
ä¿íã ñàéæðóóëàõàä òóñëàõ äýìæëýã ¿ç¿¿ëýõ çîðèëãîòîé ¿éë ÿâö
ãýäýã íü õàðàãäàæ áàéíà.
Ñóðàëöàã÷èéí ìýäëýã ÷àäâàðûã ¿íýëæ ä¿ãíýõ àæèë íü äàðààõ
øààðäëàãóóäûã õàíãàñàí áàéíà. ¯¿íä :
∙ Байнга, тодорхой зорилго чиглэлтэй байх
∙ Ил тод шударга байх
∙ Суралцагчийн нас сэтгэл зүйн онцлогт тохирсон арга, хэлбэртэй уян
õàòàí áàéõ
∙ Үнэлгээ нь бодитой байх
www.zaluu.com
www.zaluu.com


∙ Суралцагчийн мэдлэг чадвар бие хүíèé ÷àíàð òºëºâøèëèéí îëîëò
õºãæëèéã õàðãàëçñàí áàéõ
Ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã ÷àäâàð äàäëûã ¿íýëýõ àæèëãàà íü ººð õîîðîíäîî
óÿëäàà õîëáîî á¿õèé 5 õýñãýýñ á¿ðääýã áàéíà. ¯¿íä :
∙ Үнэлэх ажлын зорилгийг тодорхойлох / Þуг үнэлэх вэ? /
∙ Зорилгийг хэрэгж¿¿ëýõýä
∙ Чиглэсэн арга, хэрэглүүр, хэлбэрийг сонгох
∙ Үнэлгээний шалгуур боловсруулах түүнийг ашиглан суралцагчдийн
ìýäëýã ÷àäâàðûã ¿íýëýõ
∙ Дүгнэх, дүн тавих
¯íýëæ ä¿ãíýõ íü øàëãàõ ¿éë àæèëãààòàé ñàëøã¿é õîëáîîòîé. Øàëãàëòûã
äîòîð íü ñóðãàõ áà õÿíàõ ãýæ õî¸ð õóâààíà.
Ñóðãàõ øàëãàëò íü õè÷ýýë çààäàã áàãøèéí ÿâóóëàõ øàëãàëò þì. Èéì
øàëãàëò ÿâóóëàõààñ òîäîðõîé õóãàöààíû ºìíº áàãø õýäèéä ÿìàð
ñýäâýýð øàëãàõ âý? Ãýäãèéã óðüä÷èëàí çàðëàæ òºñòýé ìàòåðèàë ºã÷
áîëíî. Ýñâýë òîäîðõîé ñýäâýýð îíö ñàéí äóíä ä¿í àâàõ õ¿ñýëòýé
ñóðàã÷äàä áýëäýõ ç¿éëèéã íü òóñàä íü òîäîðõîé áîëãîí çºâëºæ, òóñëàæ
áîëíî. Àñóóäëûí ãîë íü øàëãàõäàà áèø òîäîðõîé àãóóëãûã ýçýìø¿¿ëýõ
çîðèëãîîð ìàòåðèàë äýýð àæèëëàõ þì. Ò¿¿í÷ëýí øàëãàëòûí ñýäýâ
äààëãàâðûí õ¿íä õºíãºí íü ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã ÷àäâàðûí òºëºâøëèéí
ò¿âøèíã èëð¿¿ëýí ¿íýëýõýä çîõèöñîí áàéíà.

Òóõàéëáàë :

1. Ìýäëýãèéã ñýðãýýí ñàíàõ ò¿âøèíä òîõèðñîí 1-ð ò¿âøèíãèéí äààëãàâàð
2. Ìýäëýãèéí ó÷ðûã îëæ óõààð÷, íýãòãýí ä¿ãíýæ, ñèñòåì÷ëýõ ò¿âøèíä
òîõèðñîí 2-ð ò¿âøèíãèéí äààëãàâàð
3. Ìýäëýãýý òàíèë íºõöºëä õýðýãëýõ ÷àäâàðûí ò¿âøèíä òîõèðñîí 3-ð
ò¿âøèíãèéí äààëãàâàð
4. Ìýäëýãýý øèíý íºõöºëä áèå äààí àøèãëàæ õýðýãëýõ á¿òýýë÷
÷àäâàðûí ò¿âøèíä òîõèðñîí 4-ð ò¿âøèíãèéí äààëãàâàð ãýæ áàéæ
áîëíî.
Õÿíàõ / áàéöààõ/ øàëãàëòûí òºðèéí ÿàì, áîëîâñðîëûí ÿàì,
áîëîâñðîëûí òºâ, ñóðãóóëèéí çàõèðãàà çýðýã òºð îëîí íèéòèéí
áàéãóóëëàãààñ ¿íýëýëò, ä¿ãíýëò ºãºõ çîðèëãîîð çîõèîí áàéãóóëíà. Èéì
øàëãàëò õýäèéä, ÿìàð õýìæýýíèé ìàòåðèàëààð øàëãàõ íü øàëãóóëàã÷äàä
òîäîðõîé áàéõ àëáàã¿é.
Ñóðàëöàã÷äûí ìýäëýã ÷àäâàðûã õÿíàæ, øàëãàõ, ¿íýëæ,ä¿ãíýõ àæëûã
äàðààõ õýëáýðýýð ÿâóóëæ áîëíî.


1. Öàã õóãàöààíû õóâüä - ÿâöûí /ºäºð òóòìûí/
- Ñýäâèéí / íýã áóþó á¿ëýã ñýäâèéí /
- Óëèðëûí
- Æèëèéí / òºãñºëòèéí/ ãýñýí òºðë¿¿äòýé
2. Õÿíàõ, øàëãàõ àæèëä õàìðàõ õ¿íèé õ¿ðýýãýýð íü :
- Íýã á¿ð÷ëýí
- Õýñýã á¿ëãýýð
- Àíãè íèéòýýð ãýõ ìýò
3. ÿéöýòãýõ àæëûí õýëáýðèéí õóâüä :
www.zaluu.com
www.zaluu.com


-Àìàí
-Áè÷ãèéí
-Ïðàêòèê ¿éë àæèëãààíû ãýñýí ¿íäñýí 3 ÿíç
4. ¯íýëãýýíèé øèíæ ÷àíàðûí õóâüä :
- Ñòàíäàðò
-Ñòàíäàðò áóñ ãýæ áàéíà

Ñòàíäàðò ¿íýëãýý íü á¿õýë á¿òýí á¿ëýã ñýäâýýð ñóðàëöàã÷ þó ìýäýæ,
þóã õèéæ ñóðñàíûã íü òîäîðõîé øàëãóóðààð ¿íýëæ ä¿ãíýõ õýðýãñýë áîëíî.
ªºðººð õýëáýë ñóðàëöàã÷äûã áîëîâñðîëûí áîëîí õè÷ýýëèéí ñòàíäàðòòàé
æèøèí ¿íýëýõ ¿íýëãýýã õýëäýã. Ýíý íü ñóðàëöàã÷èéã 5 òºâøèí㺺ð ¿íýëýõ
áºãººä ò¿¿íèéã A, B, C, D,F ãýñýí ¿ñãýýð òýìäýãëýíý.

Ñòàíäàðò áóñ ¿íýëãýý íü ñóäàëæ áàéãàà ç¿éëèéí òàëààð çºâ áàðèìæàà
àâ÷, ñóäëàõ àðãà õýðýãñýëýý ñîíãîí àâ÷ õºãæ¿¿ëæ áàéãààã ¿íýëäýã.
Ñòàíäàðò áóñ ¿íýëãýýã ýýëæèò õè÷ýýëèéí ¿åä ¿íýëýõ áºãººä òîäîðõîé
øàëãóóð ¿ç¿¿ëýëòã¿é. Ñóðàã÷èä ìýäýýëëèéí ýõ ñóðâàëæèéã õýð çýðýã
àøèãëàæ áàéãàà, ìýäëýãýý õýð çýðýã á¿òýýë÷ýýð õóâèðãàí õýðýãëýæ
áàéãàà, ñýäâ¿¿äèéí çàëãàìæ õîëáîîã õýðõýí ãàðãàæ áàéãàà, àñóóäàëä õýð
çýðýã ä¿ãíýëò ºã÷ áàéãàà, áóñàäòàé õýðõýí õàðèëöàæ, õàìòðàí àæèëëàæ
áàéãàà çýðýãò ¿íäýñëýí ñóðàã÷äàä óðàì çîðèã ºã÷, ººðòºº èòãýõ èòãýë áèé
áîëãîõ áºãººä çºâõºí ä¿íãèéí òºëºº áóñ þì ìýäýõèéí òºëºº, ººðèé㺺
õºãæ¿¿ëýõèéí òºëºº ñóðàõ ó÷èðòàé ãýñýí óõààðàë áèé áîëãîõ à÷
õîëáîãäîëòîé àìàí ¿íýëãýý þì
ßâöûí ¿íýëãýý
ßâöûí ¿íýëãýýíèé çîðèëãî :

Óëèðàë, õè÷ýýëèéí æèëèéí òóðøèä áàãø íàð ñóðàëöàã÷äûí òºëºâøñºí öîãö
÷àäàìæ, õàðãàëçàõ ìýäëýã, ÷àäâàðûã òàñðàëòã¿é ¿íýëæ áàéíà. ßâöûí
¿íýëãýýíèé çîðèëãî äàðààõ ç¿éëýýð òîäîðõîéëîãäîíî:
 Ñóðãàëòûí êèððèêèëþìèéí õýðýãæèëòûí ÿâöûã ¿íýëýõ,ñóë áîëîí
îëîëòòîé òàëûã èëð¿¿ëæ ñóë òàëûã çàñàæ çàëðóóëàõ
 Ñóðàëöàã÷äûí öîãö ÷àäàìæ òºëºâøèæ áóé ò¿âøèí õýðõýí ÿàæ àõèæ
áàéãààã õàðàõ
 Ñóðàëöàã÷äûí ñóðàõ ¿éë àæëëàãààíû ìåíåæìåíò õýðõýí ÿàæ õèéãäýæ
áóéã àæèãëàõ øààðäëàãàòà ¿åä ñóðàëöàã÷äàä äýìæëýã, òóñëàëöàà
¿ç¿¿ëàõ
 Ñóðãàëòûí ¿éë ÿâö ÿìàð ¿ð ä¿íòýé, õýðõýí õýðýãæèæ áàéãààã õÿíàõ
 Áàãø, ñóðàëöàã÷, ýöýã ýõ áîëîí áóñäûã ¿íýëãýýíèé àæèëä îðîëöóóëàõ
çýðýã áîëíî.
ßâöûí ¿íýëãýýíèé õýëáýð :

 Àæèãëàëò õèéõ
 Òýìäýãëýë õºòëºõ
 Ñóðàëöàã÷èäòàé ÿðèëöàõ
 Ýöýã ýõòýé ÿðèëöàõ
 Ñóðãàõ ñóðàõ ¿éë àæèëëàãààíû ¿ð ä¿íã õÿíàõ
 Ñóðàëöàã÷äûí ò¿âøèíã òîãòîîõ
 Ñóðàëöàã÷äûí á¿òýýëèéí ñàí áèé áîëãîõ
www.zaluu.com
www.zaluu.com




www.zaluu.com
www.zaluu.com


Ñóðàëöàã÷èéí ººðèéí ¿íýëãýý : ÿâöûí ¿íýëãýýíèé íýã ÷óõàë õýëáýð íü
ñóðàëöàã÷èéí ººðèéí ¿íýëãýý þì. ªºðèéí ¿íýëãýý íü íýã òàëààñ
ñóðàëöàã÷èéã èäýâõæ¿¿ëýõ íýã õºø¿¿ðýã, ººðèéí ñóðàõ ¿éë àæëëàãààã õÿíàõ,
óëàì ñàéæðóóëàõ ýðìýëçëýëòýé áîëãîíî. ͺ㺺 òàëààñ, ººðèé㺺 ¿íýëæ
ä¿ãíýõèéã ñóðàõ àðãà áàðèëûí ¿íäñýí àðãà áîëãîæ ñóðàëöàã÷äûí ñóðàõ ¿éë
àæèëëàãààíû ÿâöàä õýâø¿¿ëýõ íü ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé. Ñóðãàëòûí ÿâöàä
ñóðàëöàã÷èä ººðèé㺺 øàëãàõ äààëãàâðààð ä¿ãíýãäýæ áàéõ áºãººä
ñóðàëöàã÷äûí ººðòºº ºãñºí ¿íýëãýýã áàãø çààâàë òîîöîæ áàéâàë çîõèíî.
Èéìä ººðèéí ¿íýëãýýíèé àðãà áàðèë ýçýìø¿¿ëæ õºãæ¿¿ëýõèéã ñóðãàëòûí ¿éë
àæèëëàãààíû íýã çîðèëãî áîëãîõ õýðýãòýé. ªºðèé㺺 ¿íýëýõ àñóóäàë áèå
äààæ ñóðàõ àðãà áàðèë ýçýìøèõýä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé áàéäàã.
Òóõàéëáàë: õýëíèé õè÷ýýë äýýð òîäîðõîé äàñãàë, äààëãàâàð äýýð àæèëëàõàä
ñóðàëöàã÷èä þóíààñ ýõëýõ, ÿàæ àæèëëàõ, ýöýñò íü ÿìàð ¿ð ä¿íä õ¿ðýõ âý
ãýäãèéã óõàìñàðëàæ áàéâàë ººðòºº ¿íýëãýý ºãºõºä ÷ õÿëáàð áºãººä ÿìàð
øàëãóóðàà𠺺ðèé㺺 ¿íýëýõ íü ÷ òîäîðõîé áàéíà. Èíãýõäýý ñóðàëöàã÷äàä
ººðèéí ¿íýëãýýíèé øàëãóóðûã òàíèëöóóëæ õýðõýí õèéõ òàëààð áîäèò
çºâëºãºº ºã÷ ÷èãë¿¿ëæ áàéõ íü ÷óõàë þì.
ßâöûí ¿íýëãýý õèéõ ¿éëèéí áàðèìæààíû õóâèëáàð :
ßâöûí ¿íýëãýýã õèéõ àðãà ç¿éã õºãæ¿¿ëýõ ÷èãëýëä äàðààõ ¿éëèéí
áàðèìæààíû õóâèëáàðûã õýðýãëýæ áîëíî. Ãàäààä õýëíèé áîëîâñðîëûí
ñòàíäàðòûí çîðèëãî, çîðèëò, àãóóëãûí ñòàíäàðò, ¿íýëãýýíèé ñòàíäàðòûí
çàëãàìæ õîëáîîã îéëãîæ, ÿâöûí ¿íýëãýýíèé àðãà ç¿éã áîëîâñðóóëàõ íü ÷óõàë
ãýäãèéã ñàíàæ áàéõ íü ç¿éòýé.
 ¯íýëãýýíèé çîðèëãî : òºëºâø¿¿ëýõ öîãö ÷àäàìæèéã ñîíãîõ
 Ñîíãîñîí öîãö ÷àäàìæèéí òóõàéí ò¿âøèíèé øàëãóóðóóäûã àíõààðëûí
òºâä áàéëãàõ
 Ýäãýýð öîãö ÷àäàìæèä õàðãàëçàõ ñòàíäàðòûí ìýäëýã, ÷àäâàðóóäûã
àíõààðàõ
 Äýýðõ öîãö ÷àäàìæèéã òºëºâø¿¿ëýõýýð ãàäààä õýëíèé ñóðãàëòûí
êèððèêèëþìäýý ñîíãîñîí àãóóëãà, àðãà ç¿éëýý òîîöîõ
 Òóõàéí ò¿âøíèé øàëãóóðûã áàðèìæààëàí ¿íýëãýýíèé äààëãàâðóóä
áîëîâñðóóëàõ
 Äààëãàâðóóäûã ñóðàëöàã÷äàä çîðèóëñàí ¿íýëãýýíèé áîäèò ìàòåðèàë
áîëãîõûã àíõààðàõ
 Ñóðàëöàã÷ á¿ðò õ¿ðòýýëòýé áàéõ àðãà, õýëáýðèéã ñîíãîõ
 ¿íýëãýý õèéõ
 ¿íýëãýýíèé àíàëèçèéí õ¿ñíýãòèéã òóõàéí ò¿âøíèé òàíèí ìýäýõ¿éí
øàëãóóðûí ¿ç¿¿ëýëòýýð ñóðàã÷ òóñ á¿ðýýð ãàðãàõààð áýëòãýõ
 Äààëãàâàð á¿ðò ¿íýëãýýíèé îíîî ºãºõ àðãà ç¿é áîëîâñðóóëàõ
 Ñóðàëöàã÷äûí ã¿éöýòãýëèéã ºìíºõ äààëãàâðûí ã¿éöýòãýëòýé
õàðüöóóëàõ
 Áàãø ñóðàëöàõóéí ¿éë àæèëëàãààã áîëîâñðîíãóé áîëãîõ çîðèëãîîð
öààøèä òºëºâëºõòýé õîëáîãäñîí ìýäýýëýëèéã á¿ðä¿¿ëýõ
 Ãàäààä õýëíèé ñòàíäàðòûí õýðýãæèëòèéí ¿íýëãýý ä¿ãíýõ ãàðãàõ
 Øèíý ìýäýýëýëèéí äàãóó öààøäûí ¿éë àæèëëàãààã òºëºâëºõ, çîõèîí
áàéãóóëàõ
ХОЁР. СУДÀЛГÀÀНЫ ХЭСЭГ
2.1. Судалгааны арга зүй

www.zaluu.com
www.zaluu.com


Нийт 120-н оюутнаас судалгаа авахад
0,98% нь Онцгой амжилт гаргасан
0,58% Дундаж жишгээс нилээд дээгүүр амжилт гаргасан
3,05 % Дундаж жишгээс дээгүүр амжилт гаргасан
8,94 % Дундаж жишигт нийцсэн амжилт гаргасан
26, 54 % Зарим алдаатай боловч дундаж жишигт нийцсэн амжилт гаргасан
25,56 % Нилээд алдаатай, амжилтыг тооцох боломжгүй
FX 0,56 Ирц болон хийсэн ажил хангалтгүй, амжилт тооцох боломжгүй
гэсэн үзүүлэлт гарлаа.
Àñóóëò -1
Багшийн чинь үнэлгээ бодитой байж чаддаг уу?
à. хангалттай á. сайн â. дунд ã.
хангалтгүй



Ýíýõ¿¿ àñóóëãûã áàéäëààñ ¿çýõýä нийт оюутан сурагчдын
15,64% нь хангалттай
11,34 % нь сайн
33.02 % нь дунд
40% нь хангалтгүй гэсэн дүн гарсан.

www.zaluu.com
www.zaluu.com


Àñóóëò -2
Багшийн чинь өгсөн даалгавар ойлгомжтой байж чаддаг уу?
à. Ñàéí á. Áîëîìæèéí â. Äóíä çýðý ã. ìóó
Энэхүү асуулгын хариулт ихэнхдээ ижилхэн гарсан.
21,05% нь сайн
32,56% нь боломжийн
39,7% нь дунд зэрэг
6,69% нь муу гэсэн хариу өгсөн.

Àñóóëò -3
Багшийн өгсөн үнэлгээнд хэр сэтгэл ханамжтай байдаг вэ?
à. Хааяа â. Огт үгүй
á. Байнга ã. мэдэхгүй
32,15% нь сайн
21,56% нь боломжийн
09,7% нь дунд зэрэг
36,59% нь муу гэсэн хариу өгсөн.



Àñóóëò -4
Багштайгаа харьцхад чамд бэрхшээл гардаг уу?
à. Үгүй
á. Хааяа
â. Байнга
ä. Үзээгүй
11,95% нь үгүй
32,42% нь хааяа
53,7% нь байнга
1,93% нь үзээгүй гэсэн хариу өгсөн. Энэхүү судалгаанаас хархад багш нар
маань оюутан сурагчидтайгаа тулж ажиллаж чаддаггүй гэдэг нь харагдаж
байна.








www.zaluu.com
www.zaluu.com



2.2. Судалгааны үр дүн
Шинжлэх ухаан технологийн сургуулийн Дархан дахь технологийн сургуулийн
оюутнуудаас судалгаа авч дүгнэлт хийхийг зорилоо. Судалгааг 120 оюутнаас авч, мөн
багш нарын яриаг сонсож, ажиглан тандах аргаар судалгаа явууллаа. Уг сулдалгааг
хийснээр дээрх дүн шинжилгээ гарлаа.












Дүгнэлт
Энэ ажлыг хийх явцдаа би дараах зүйлийг мэдэж авлаа. Үүнд:
 Сургалтаас олж авсан мэдээллээ тодорхой сэдвийн дагуу баяжуулан ном, сэтгүүл,
материалыг цуглуулан түүнийгээ боловсруулж эссэ, реферат, хичээлийн төлөвлөгөө
бичихэд ашиглаж чадахаар мэдлэг, чадвар, дадлагатай болж чадлаа.
 Өөрийн сонгосон сэдвийн дагуу асуулт, хариулт зохиож оюутнуудын дунд асуулга
явуулах, шууд хариулт авахад хүндрэлтэй асуултын талаар багш нарын дунд
ажиглалт тандалт явуулж, гарсан үр дүнг боловсруулж баримт дээр тулгуурлан дүн
шинжилгээ хийж сурлаа.
 Уг бие даалтын ажлыг хийснээрээ би холбогдох ном материал судалж түүнээсээ
хэрэгцээтэй мэдээлэлээ ишлэл, тодорхойлолт болгон авч тэмдэглэл хөтлөн түүндээ
дүн шинжилгээ хийж өөрийн үгээр санаа бодлоо илэрхийлэн найруулан бичих
дадлыг эзэмшлээ.
 Дээд сургуулийн сурган хүмүүжүүлэх зүйн гол гол ойлголтуудыг мэдэж авснаар
цаашид дээд сургуульд багшлах арга барилд суралцлаа.

www.zaluu.com
www.zaluu.com

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->