P. 1
huurai suunii tosol

huurai suunii tosol

|Views: 472|Likes:
Published by Bayar Jargal

More info:

Published by: Bayar Jargal on Apr 10, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/25/2014

pdf

text

original

Îðøèë

1. Ìàðêåòèíãèéí èäýâõæ¿¿ëýëò
2. Ñ¿¿íèé á¿òýö
3. Ñ¿¿íèé íàéðëàãà, øèíæ ÷àíàðûí ººð÷ëºëò
4. Ñ¿¿íä ìåõàíèê áîëîâñðóóëò õèéõ
5. Õóóðàé ñ¿¿ ¿éëäâýðëýõ òåõíîëîãè
Ä¿ãíýëò












www.zaluu.com
www.zaluu.com





ªíººäºð ñ¿¿ öàãààí èäýýíèé ¿éëäâýðëýë õýðýãëýý íü àëü ÷ óëñ
ã¿ðíèé òºðèéí áîäëîãèéí öºìä áàéíãà îðøèæ àðä èðãýäèéíõ íü ýð¿¿ë ýíõ
àç æàðãàëòàé àìüäðàõ áàòàëãàà íü áîëæ áàéíà.
Àçèéí èõýíõ îðîíä ñ¿¿ öàãààí èäýýíèé õýðýãëýý íü òºäèéëºí õºã溺ã¿é
á¿ð ìýäýõã¿é øàõàì áàéõàä ìàíàé óëñ øèíãýí õóóðàé ñ¿¿ ãýýä á¿õ òºðëèéí
öàãààí èäýýã ºäºð òóòàìäàà õýðýãëýäýã áàéñàí ãýòýë îäîî ìàíàé óëñ
ñ¿¿ãýý õ¿ðòýë ãàäààä îðíîîñ èìïîðòîîð îðóóëæ èðäýã áîëñîí.
20010 12-р сарын байдлаар манай улс 1750 гаруй тонн шингэн сүү, 588
орчим тонн хуурай сүү гаднаас авсан байна.
Áèä ÿäàæ ë ñ¿¿ãýý áóñàä îðíóóäààñ àâäàãã¿é áîë÷èõâîë ýäèéí çàñàãòàà
òîìîîõîí õóâü íýìýð îðóóëàõ áîëíî. Òèéì ó÷ðààñ áèä óðä õºðø áîëîõ
Õÿòàä óëñààñ õóóðàé ñ¿¿ áîëîâñðóóëàõ òåõíèê òåõíîëîãèéã íýâòð¿¿ëýí
äîòîîäûíõîî ñ¿¿íèé ¿éëäâýðëýëèéã õàíãàõ õýðýãòýé.

Òºñëèéí çîðèëãî
Ìîíãîë óëñûíõàà ñ¿¿ áîëîí ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿éëäâýðëýëèéã
äîòîîääîî á¿ðýí õàíãàæ, èìïîðòîîð îðæ èðæ áàéãàà ÷àíàð ìóóòàé ñ¿¿ ñ¿¿í
á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ººðèéí îðíû çàõ çýýëýýñ áàãà ÷ ãýñýí øàõàí ãàðãàõàä
оршино.










www.zaluu.com
www.zaluu.com








Ìàíàé ¿éëäâýð íü øèíýýð ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ ýõýëæ áàéãàà ó÷èð
õýðýãëýã÷èääýý òàíèóëàõ íü ÷óõàë…

Зар сурталчилгааг телевизoр, сонин сэтгүүл, зурагт самбараар түгээхээр
төлөвлөж áàéíà

Зар
сурталчилгааны
төрөл
Хугацаа
Үнэлгээ
/төгрөг/
1удаагийн өртөг Давталт
Нийт
өртөг

ТV5 телевиз
Ìîíãîë óëñàà
õºãæ¿¿ëüå
- 120 000 4 480,000
Захиалгат
нэвтрүүлэг
10
минут
60 000 / 600 000 төгрөг 2
1,200,00
0
UBS телевиз
City news
мэдээллийн
хөтөлбөр
10
секунд
2500 25000 төгрөг 15 375000
Нийт 2055000

Д/д Төрөл Хэмжих нэгж Нэгжийн өртөг Нийт үнэ
1 Çóðàãò ñàìáàð 5 140000 ì 700000
Нийт 700000





www.zaluu.com
www.zaluu.com






Äóíäæààð ìàíàé ¿éëäâýðèéí ñàðûí îðëîãî
Д/д Á¿òýýãäýõ¿¿íèé íýðñ áîðëóóëàëò
Íýãæèéí
¿íý
Áîðëóóëàëòûí àøèã
1 Õóóðàé ñ¿¿ 1040 êã 2500 / êã/ 2600000
2 Ñ¿¿ 1300ë 1200 /ë/ 1560000
3 òàðàã 2210ë 1500 /ë/ 3315000
4 çàéðìàã 3900ø 200 /ø/ 780000
8275000

1 ñàðûí äóíäàæ çàðäàë
д/д Зардлын нэр Нийт өртөг
1 Цалин хөлс 10 àæèë÷èíòàé 1500000
2 НДШ 60000
3 Ажилчдын хоол унааны зардал 260000
4 Засварын зардал 100000
5 Цахилгааны зардал 150000
6 Дулаан уур ус 150000
7 Óòàñ 25000
8 Хангамж материал 100000
9
То. төхөөрөмжийн элэгдлийн зардал /15 æèë/ 4
ìàøèí
320000
Зардал /1 ñàðûí / 7615000





www.zaluu.com
www.zaluu.com





Ñ¿¿íèé á¿òýö
Ñ¿¿íä àãóóëàãäàõ óóðàã, òîñ, í¿¿ðñ óñ-ëàêòî, ýðäýñ áîäèñóóä íü ò¿¿íèé
á¿òöèéí ãîë õýñã¿¿ä áîëíî. Óñíààñ áóñàä íàéðëàãûí õýñãèéí íèéëáýðèéã
ñ¿¿íèé õóóðàé áîäèñ ãýæ íýðëýäýã. Ñ¿¿íèé õóóðàé áîäèñîîñ òîñûã ÿëãàõàä
òîñã¿é õóóðàé áîäèñ ¿ëäýíý.

¯íýýíèé ñ¿¿íèé á¿òýö

Á¿ðýëäýõ¿¿íèé
õýñýã

Ñ¿¿íä àãóóëàãäàõ
äóíäàæ õýìæýý%

õýëáýëçýë,%

Õóóðàé áîäèñò
àãóóëàãäàõ
õýìæýý,%
Óñ
Òîñã¿é õóóðàé áîäèñ
Ëàêòîçà
Òîñ
Óóðàã
Êàçåèí
Ýðäýñ áîäèñ
87.1
8.9
4.6
4.0
3.2
2.6
0.7
85.3-88.7
7.9-10.0
3.8-5.3
2.5-5.5
2.3-4.4
1.7-3.5
0.57-0.83


36
31
25
20
5.4


Ñ¿¿íèé á¿ðýëäýõ¿¿íèé çîíõèëîõ õýñýã íü óñ áºãººä ò¿¿íä á¿òöèéí áóñàä
õýñã¿¿ä íü ýçýëýõ¿¿íèé á¿õ õýñýãò æèãä òàðõàí îëîí õýâ øèíæèò óóñìàëûí
òîãòîëöîîã á¿ðä¿¿ëíý. Ä¿ðñëýí õýëáýë ñ¿¿í äýõ óóðàã, òîñ, í¿¿ðñ óñ, ýðäñ¿¿ä
íü ººð õîîðîíäîî ÿëãàðàõ òºëâèéí õýñã¿¿ä, õàðèí óñ íü òýäãýýðèéã óóñãàã÷,
øèíãýýã÷ îð÷èí íü áîëíî.
Òóõàéëáàë: Òîñ/1-10 êì ãîë÷òîé òîñíû áºìáºëã¿¿ä íü ýçëýõ¿¿íä æèãä òàðõñàí
öèéäìýã, óóðàã íü óñíû ìîëåêóëóóäòàé êîâàëåíò, öàõèëãààí öýíýãèéí
õîëáîîãîîð õîáîãäîæ “ êîëëîèä” í¿¿ðñ óñ, ýðäýñ íü õèìèéí æèíõýíý óóñìàë
çýðýã òºëºâ áàéäëóóäûã ¿¿ñãýí, îëîí õýâ øèíæèò óóñìàëûí òîãòîëöîîã
á¿ðä¿¿ëí

www.zaluu.com
www.zaluu.com





Ñ¿¿íèé øèíæ ÷àíàð
Íÿãò. Ñ¿¿íèé íÿãò ãýäýã íü 20
0
Ñ õýìòýé ñ¿¿íèé òîäîðõîé ýçýëõ¿¿íèé æèíã
4
0
Ñ õýìòýé óñíû ìºí òèéì õýìæýýíèé ýçëýõ¿¿íèé æèíä õàðüöóóëñàí õàðüöàà
þì. Íÿãòûã êã/ì
3
-ýýð èëýðõèéëíý. Ñ¿¿íèé íÿãò íü ò¿¿íèé á¿òöèéí ãîë õýñýã
á¿ðèéí íÿãòààñ õàìààðíà. 20
0
Ñ-ò óñíû íÿãò 999.8 êã/ ì
3
òýíö¿¿ áàéíà. Õàðèí
ñ¿¿íèé òîñíû íÿãò îéðîëöîîãîîð 920 êã/ì
3
óóðãèéíõ îéðîëöîîãîîð 1450 êã/ì
3

ëàêòîçûíõ îéðîëöîîãîîð 1540 êã/ì
3
ýðäýñ áîäèñûíõ îéðîëöîîãîîð 3000 êã/ì
3

òóñ òóñ áàéäàã. Ñ¿¿íèé òîñíû õýìæýý èõñýõýä íÿãò áóóð÷, òîñã¿й õóóðàé
áîäèñûí õýìæýý íýìýãäýõýä íÿãò íýìýãääýã õàìààðàëòàé.
Ñ¿¿íä óñ íýìñýí ñ¿¿íýýñ öºöãèéã íü ÿëãàí àâñíûã íÿãòààð íü èëð¿¿ëæ
áîëäîã. Ñ¿¿íèé ýçëýõ¿¿íèé 10% òýíöýõ õýìæýýíèé óñ íýìýõýä íÿãòûí óòãà
3 êã/ì
3
ýýð áóóðäàã. Õàðèí ñ¿¿íýýñ öºöãèéã íü ÿëãàñàí òîõèîëäîëä íÿãò íü ýðñ
èõýñäýã. Ñ¿¿íèé íÿãòûã àðåîòåòð áóþó ëàêòîäåíñèìåòðýýð òîäîðõîéëäîã.
Ñ¿¿íèé íÿãò òåìïåðàòóðààñ õàìààðàí ººð÷ëºãääºã òóë 20
0
Ñ çºð¿¿òýé
òåìïåðàòóðò íÿãòûã òîäîðõîéëñîí ¿åä òóñãàé õ¿ñíýãòèéã àøèãëàí ò¿¿íèé
óòãûã íàðèéâ÷ëàí òîãòîîíî.
¯íýýíèé õýâèéí ñ¿¿íèé íÿãò 1028-1032 êã/ì
3
õîîðîíä õýëáýëçýæ áàéäàã.

Ñ¿¿,ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèé íÿãò
Á¿òýýãäýõ¿¿íèé íýð Íÿãò, êã/ì
3

Ñ¿¿
Òîñã¿é ñ¿¿
Ïàõò
Øàð ñ¿¿
30%òîñòîé öºöãèé
50% òîñòîé öºöãèé
Öºöãèéí òîñ
7.5% òîñòîé ºòãºð¿¿ëñýí ñ¿¿
Õàòààñàí òîñòîé ñ¿¿
Õàòààñàí òîñã¿é ñ¿¿
1028-1032
1032-1038
1025-1029
1020-1026
995-1002
996-985
855-960
1055-1065
1270-1320
1440-1460

www.zaluu.com
www.zaluu.com




Õ¿÷èëëëýã ÷àíàð. Ñ¿¿íèé èäýâõèòýé õ¿÷èëëýãèéã ò¿¿íä àãóóëàãäàæ áàéãàà
óñòºðºã÷èéí èîíû êîíöåíòðàöèàð òîäîðõîéëîí ðÍ òîîí óòãààð èëýðõèéëäýã
áà øèíýõýí ñààñàí ñ¿¿íä ýíý ¿ç¿¿ëýëò 6.6-6.8 áàéíà. Ñ¿¿íèé ñóëõàí õ¿÷èëëýã
øèíæèéã ò¿¿íä àãóóëàãäàæ áàéãàà êàçåèí, ôîñôîðûí áîëîí íèìáýãíèé
õ¿÷ëèéí äàâñóóä ãîëëîí áèé áîëãîíî. Èäýâõèòýé õ¿÷èëëýã /ðÍ/íü ñ¿¿íèé
øèíýõýí áàéäëûã òîäîðõîéëæ ÷àääàãã¿é. Ýíý íü ò¿¿íèé /áóôåð/ øèíæ
÷àíàðòàé õîëáîîòîé. Øèíýõýí ñ¿¿í äýýð òîäîðõîé õýìæýýíèé õ¿÷èë ø¿ëò
íýìýõýä ðÍ óòãà ººðч ëºãääºãã¿é. Ñ¿¿íèé óóðãèéí êàðáîêñëèéí áîëîí àìèíû
á¿ëã¿¿ä íü íýìæ áàéãàà õ¿÷èë áîëîí ø¿ëòòýé óðâàëä îðæ äóóñòàë ðÍ
òîãòâîðòîé áàéíà.


Ñ¿¿íèé íàéðëàãà, øèíæ ÷àíàðûí ººð÷ëºëò
Ñ¿¿íèé íàéðëàãà, øèíæ ÷àíàð íü õºõòºí àìüòäûí ãåíåòèê ôèçèîëîãèéí
îíöëîã, áàéãàëü îð÷íû õ¿÷èí ç¿éëñýýñ õàìààð÷ ÿëãààòàé áàéäàã.
Ìàëûí òºðºë, ¿¿ëäýð óãñàà çýðýã ãåíåòèêèéí îíöëîã íü ñ¿¿íèé íàéðëàãà
øèíæ ÷àíàðûã òîäîðõîéëîõ íýã ãîë õ¿÷èí ç¿éë áîëäîã.
Àìüòàíû òºðºë. Ìàíàé äýëõèé äýýð îäîîãîîð 150 ãàðóé õºõòºí àìüòäûí
ñ¿¿íèé íàéðëàãà øèíæ ÷àíàðûí ñóäàëãààã ÿìàð 1 ò¿âøèíä õèéñýí áàéíà.
Ýäãýýð àìüòäûí ñ¿¿íèé õóóðàé áîäèñûí õýìæýý 8-6.5% óóðãèéí õýìæýý 1-
1.9% ëàêòîçà 0.1-10% ýðäýñ áîäèñûí íü õýìæýý 0.1-2.3% õîîðîíä õýëáýëçýæ
áàéäàã áà àìüòàí áîëãîíû ñ¿¿ íü íàéðëàãà, øèíæ ÷àíàðààðàà ÿëãààòàé
áàéäàã áàéíà.
Ìîíãîë÷óóä ýðò äýýð ¿åýñ òàâàí õîøóó/ ¿íýý, õîíü,ÿìàà, èíãý, ã¿¿/ìàëûí
ñ¿¿ã òýäãýýðèéí íàéðëàãà, øèíæ ÷àíàðòàé íü óÿëäóóëàí áîëîâñðóóëæ òºðºë
á¿ðèéí öàãààí èäýý ¿éëäýí õ¿íñýíäýý õýðýãëýæ èðñýí óëàìæëàëòàé.
ßìààíû ñ¿¿. ßìààíû ñ¿¿íèé íàéðëàãà, øèíæ ÷àíàð íü ¿íýýíèé ñ¿¿òýé
îéðîëöîî áàéäàã. ßìààíû ñ¿¿íèé òîñíû áºìáºëãèéí õýìæýý ¿íýýíèé
ñ¿¿íèéõèéã áîäâîë æèæèã áàéдàг òóë áèå îðãàíèçìä àìàðõàí øèíãýäýã. Ýíý
ñ¿¿íèé àìèí õ¿÷ëèéí íàéðëàãà ýõèéí ñ¿¿íèéõòýé èë¿¿ îéð áîëîâ÷ êàçåèíû
ìèöåëëèéí õýìæýý íü õàðèí òîì áàéäàã áàéíà. Õàðüöàíãóé èõ õýìæýýíèé
êàëüöè àãóóëäàã ó÷ðààñ ò¿¿íèé äóëààí òýñâýðëýõ ÷àäâàð ¿íýýíèé ñ¿¿ã áîäâîë
www.zaluu.com
www.zaluu.com




ìóó áàéíà. ßìààíû ñ¿¿ã õ¿¿õäèéí òýæýýëä õýðýãëýõýýñ ãàäíà òºðºë á¿ðèéí
èñýã öàãààí èäýý ¿éëäâýðëýõýä õýðýãëýíэ .
Õîíèíû ñ¿¿. Õîíèíû ñ¿¿íèé õóóðàé áîäèñûí õýìæýý ¿íýýíèé ñ¿¿íèéõýýñ
áàðàã 1.5 äàõèí èõ áàéäàã. ¯¿íòýé óÿëäàí ò¿¿íèé íÿãò, çóóðàëäàìõàé ÷àíàð,
õ¿÷èëëýã íü èõ áàéäàã. Áóôåðèéí ýçëýõ¿¿í èõòýé òóë õàðüöàíãóé ºíäºð
õ¿÷èëëýãòýé îð÷èíä ýýäíý. ªâºðìºö àìò ¿íýðòýé, øàðàâòàð òóÿàòàé. Õîíèíû
ñ¿¿ã òºðºë á¿¿ðèéí èñýã öàãààí èäýý, áÿñëàã ¿éëäýõýä ºðãºí õýðýãëýíý.
ÿ¿íèé ñ¿¿. ÿ¿íèé ñ¿¿ íü íàéðëàãà, øèíæ ÷àíàðààðàà áóñàä àìüòäûí
ñ¿¿íýýñ ýðñ ÿëãààòàé àëüáóìèí óóðàãò ñ¿¿íèé á¿ëýãò áàãòàíà. Ò¿¿íèé
íàéðëàãàä òîñ, óóðàã, ýðäýñ áîäèñûí õýìæýý áàãà, õàðèí ëàêòîçûí õýìæýý èõ
áàéäàã. Óóðãèéí á¿òýö íàéðëàãààðàà ýõèéí ñ¿¿òýé òºñòýé. ÿ¿íèé ñ¿¿ õ¿÷èëëýã
îð÷èíä íàðèéí øèðõýãòýé 纺ëºí ýýäýì ¿¿ñãýäýã. Ò¿¿íèé íàéðëàãàä íàì
ìîëåêóëò áîëîí õàíààã¿é òîñíû õ¿÷èë õàðüöàíãóé èõ õýìæýýãýýð àãóóëàãääàã
ó÷ðààñ íàì òåìïåðàòóðò õàéëäàã îíöëîãòîé. Èéìä ã¿¿íèé ñ¿¿íèé óóðàã, òîñ
áèå îðãàíèçìä øèìýãäýæ øèíãýõäýý àìàðõàí áàéäàã. ¯¿íýýñ ãàäíà ã¿¿íèé
ñ¿¿íä èõ õýìæýýíèé Ñ àìèí äýì àãóóëàãääàã áàéíà. ÿ¿íèé ñ¿¿ã ýì÷èëãýý,
ñóâèëëûí çîðèóëàëòààñ ãàäíà àéðàã ¿éëäýõýä àøèãëàäàã.
Èíãýíèé ñ¿¿. Èíãýíèé ñ¿¿ íü ¿íýýíèé ñ¿¿ã áîäâîë óóðàã, òîñ, ëàêòîçûí
õýìæýýãýýð èë¿¿ áàéäàã. Èíãýíèé ñ¿¿íèé óóðãèéí äºðºâíèé íýã õóâèéã øèíãýö
ñàéòàé øàð óñíû óóðàã ýçýëäýã. ̺í ò¿¿íèé íàéðëàãàä ºíäºð ìîëåêóëò òîñíû
õ¿÷ë¿¿ä èõ õýìæýýãýýð àãóóëàãääàã ó÷ðààñ òîñíû íü õàéëàõ òåìïåðàòóð ºíäºð
áàéäàã. Èíãýíèé ñ¿¿íèé òîñîíä àãóóëàãäàõ õîëáîîò õàíààã¿é òîñíû
õ¿÷ë¿¿äèéí õýìæýý ¿íýýíèé ñ¿¿íèéõýýñ èõ áàéäàã. Èíãýíèé ñ¿¿ãýýð õîîðìîã,
ààðóóë, õóðóóä çýðýã îëîí òºðëèéí öàãààí èäýý õèéäýã.
Ìàëûí ¿¿ëäýð óãñàà. Ìàëûí ¿¿ëäýð áîëãîíû ñ¿¿ íü íàéðëàãà, øèíæ
÷àíàðààðàà ÿëãààòàé. Ãýõäýý ýíý ÿëãàà íü ãîë òºëºâ ñ¿¿íèé òîñ àãóóëàìæòàé
õîëáîîòîé áàéäàã. Ñ¿¿ëèéí ¿åä ñ¿¿íèé ãàðöûã ñàéæðóóëàõ, á¿òöèéí òîäîðõîé
õýñãèéí õýìæýýã ººð÷ëºõ òàëààð ¿ðæèë ñåëåêöèéí àæëûã ºðãºí õèéæ áàéíà.
Ñ¿¿íèé òîñûã 0.1%-èàð èõýñэ х òóë 10 äîîøã¿é æèëèéí õóãàöàà øààðäëàãàòàé
áàéäàã áàéíà.
Ñààëèéí õóãàöàà. Ìàëààñ ñ¿¿ ñààæ áàéãàà õóãàöààã ñààëèéí õóãàöàà ãýõ
áà ýíý íü ¿íýýíä îéðîëöîîãîîð 10 ñàð áà 300 õîíîã áàéíà.
www.zaluu.com
www.zaluu.com




Ýíý õóãàöààíä ñ¿¿íèé íàéðëàãà òîãòìîë áàéäàãã¿é. ¯íýý òóãàëñíààñ õîéø 7-
10 õîíîãèéí äîòîðõè õóãàöààíû ñ¿¿ã óóðàã ñ¿¿ ãýæ íýðëýäýã. Óóðàã ñ¿¿ íü
äàâñàðõàã àìòòàé, øàð ºíãºòýé, ºòãºâòºð, çóóðàëäàìõàé ÷àíàðòàé áàéõ áà
ýíý øèíæ íü ýõíèé ºäð¿¿äýä èë¿¿ òîä àæèãëàãäàõ áà ¿¿íèéã / ãàë-óóðàã/ ãýæ
ìîíãîë÷óóä à÷ õîëáîãäëûã íü îíîæ ìýðãýíýýð òîäîðõîéëîí íýðëýäýã. Óóðàã
ñ¿¿íä ýõíèé ºäºð õóóðàé áîäèñûí íü õýìæýý 25% îð÷èì áàéõ áà ò¿¿íèé áàðàã
50%-èéã øà ðóñíû óóðàã ýçýëäýã áàéíà. Øàð óñíû óóðãèéí äîòîð ýçëýõ
èììóíîãëîáóëèíû õýìæýý ýíý ¿åä èõ áàéõ áà ¿¿ãýýðýý ýõ ìàë ¿ð òºë人
äàðõëàëûí áîäèñóóäûã äàìæóóëàí òýäãýýðò àëèâàà ºâ÷íººñ ººðèé㺺
õàìãààëàõ äàðõëàëûã áèé áîëãîäîã.
Óóðàã ñ¿¿ íü äóëààí òýñâýðëýõ ÷àäâàð ìóóòàé òóë ¿éëäâýðëýëä
áîëîâñðóóëàõ çîðèëãîîð õ¿ëýýæ àâäàãã¿é.
¯íýý òóãàëñíû äàðàà õîíîã ºíãºðºõ òóòàì ñ¿¿íèé íü íàéðëàãà õýâèéí
áàéäàëäàà îéðòäîã. Ìàë òºëëºñíººñºº õîéø 7-10 õîíîõîä ñ¿¿íèé íü
íàéðëàãà õýâèéí, õàðüöàíãóé òîãòìîë áîëäîã. Ãýâ÷ öàã óóð, áýë÷ýýð
òýæýýëèéí áàéäàë çýðãýýñ øàëòãààëàí ñ¿¿íèé íàéðëàãà áàãà çýðýã
ººð÷ëºãäºæ áàéäàã. Õàâðûí óëèðàë, çóíû ýõýí ñàðóóäàä ñ¿¿íèé á¿òöèéí
õýñã¿¿äèéí õýìæýý áàãàñ÷ õàðèí çóíû ñ¿¿ë ñàðóóä, íàìðûí óëèðëûí ñ¿¿íä
òîñ, óóðãèéí íü õýìæýý õàìãèéí èõ áàéäàã. Ìàë øèðãýõýýñ ºìíºõ 7-10
õîíîãèéí õóãàöààíä ñ¿¿íèé íàéðëàãàä ººð÷ëºëò îðäîã. Ãýõäýý ýíý ººð÷ëºëò
íü óóðàã ñ¿¿íèéõýýñ õàðüöàíãóé áàãà áàéäàã.

Ñ¿¿íä ìåõàíèê áîëîâñðóóëò õèéõ
Ìåõàíèê áîëîâñðóóëàëòàíä ñ¿¿ öýâýðëýõ, ñ¿¿íèé òîñ ÿëãàõ, òîñíû
áºìáºëãèéí õýìæýýã æèæèãð¿¿ëýõ àæèëáàðóóä òóñ òóñ áàãòàíà.

Ñ¿¿ öýâýðëýõ
¯éëäâýðò õ¿ëýýí àâ÷ áàéãàà ñ¿¿ã çààâàë öýâýðëýäýг . Ñ¿¿ öýâýðëýõ õàìãèéí
ýíãèéí ºðãºí äýëãýðñýí àðàã íü ø¿¿ëò¿¿ðèéí àðãà þì.
Ìåõàíèê ø¿¿ëò¿¿ð. ßëòñàí öèëèíäðýí ãýõ ìýò òºðºë á¿ðèéí õèéöòýé
ø¿¿ëò¿¿ðýýð ñ¿¿ã ø¿¿æ öýâýðëýäýã. Íàñîñîðîîð ñ¿¿ã øàõàí ø¿¿ëò¿¿ð
äàìæóóëàæ ºíãºðººõºä ò¿¿í äýýð çóçààðàõàä øèíãýíèé õºäºë㺺íä ¿ç¿¿ëýõ
ýñýðã¿¿öýë íü èõýñäýã òóë ø¿¿ëò¿¿ðèéí ìàòåðèàëûã ñîëèõ, ýñâýë íººö
www.zaluu.com
www.zaluu.com




ø¿¿ëò¿¿ðòýé òºõººðºìæèéã àøèãëàí ø¿¿õ àæèëëàãààã òàñðàëòã¿é ÿâóóëæ
áîëíî. Õ¿éòýí ñ¿¿íèé çóóðàëäàìõàé ÷àíàð íü èõ áàéäàã òóë óäààí ø¿¿ãääýã.
Èéìä ñ¿¿ã 35-45
0
Ñ-ä õàëààæ ø¿¿íý. Èíãýñíýýð ñ¿¿íèé òîñíû çîõèõ õýñãèéã
õàéëóóëæ øèíãýð¿¿ëñíýýð ø¿¿õ ¿åèéí òîñíû àëäàãäëûã áàãàñãàí. ̺í ñ¿¿íèé
çóóðàëäàìõàé ÷àíàðûã áóóðóóëñíààð ñ¿¿íèé óðñãàë õóðäàñ÷ õóðäàí õóãàöààíä
ø¿¿ãäýõ áîëîìæòîé áîëíî.
Ìåõàíèê ø¿¿ëò¿¿ðýýð ñ¿¿íèé çºâõºí òîì øèðõýãòýé ìåõàíèê õîëüöûã ÿëãàõ
áà ø¿¿ëò¿¿ðèéã àæèëä áýëòãýõ, àæëûí äàðàà óãààõ öýâýðëýõ çýðýã òóñëàõ
àæèëëàáàðóóä íü òåõíîëîãèéí öèêëèéí 30% õ¿ðòýë õóãàöààã ýçýëäýã
äóòàãäàëòàé.
Һ⺺ñ çóãàòàõ õ¿÷ýýð ñ¿¿ã öýâýðëýõ. Һ⺺ñ çóãàòàõ õ¿÷èéã àøèãëàí
ìåõàíèê áîõèðäîëòûã õóðäàí õóãàöààíä èë¿¿ ýð÷èìòýé öýâýðëýõ àðãûã õîæèì
áèé áîëãîæýý. Ñ¿¿ áîëîâñðóóëàõ ¿éëäâýð¿¿äýä ñ¿¿ öýâýðëýõ ñåïàðàòîðûã
àøèãëàí ýíý àðãààð ñ¿¿ã öýâýðëýäýã. Ñ¿¿ öýâýðëýã÷ íü öºöãèé ÿëãàã÷òàé
òºñòýé áîëîâ÷ õýä õýäýí çàð÷ìûí ÿëãààòàé.
Ñ¿¿ öýâýðëýã÷èéí òàâàãíóóä íü í¿õã¿é áàãö òàâàã áà èõ áèåíèé õîîðîíäîõ çàé
íü õàðüöàíãóé èõ, õóâààã÷ òàâàã áàéäàãã¿éãýýðýý öºöãèé ÿëãàã÷ààñ îíöëãîòîé.
Ñ¿¿í äýõ ìåõàíèê õîëüöíû íÿãò ñ¿¿íèé ïëàçìûí íÿãòààñ èõ òóë òºâººñ
çóãàòàõ õ¿÷íèé íºëººãººð áóëíû ãàäíà õýñýã ð¿¿ õàÿãäàí áîõèðûí çàéä íÿãò
¿å ¿¿ñãýí õóðèìòëàãäàíà ñ¿¿ã èíãýæ öýâýðëýõýä ìåõàíèê áîõèðäîëòòîé õàìò
áè÷èë áèåòíèé òîäîðõîé õýñýã íü ÿëãàð÷ ãàäàãøèëíà. Öýâýðëýæ áàéãàà ñ¿¿íèé
ìàññûí 0.06% áîõèðäîë áîëîí ÿëãàðäàã.
Öýâýðëýãýýíèé ¿ð ä¿í, ÷àíàð íü ñ¿¿íèé òåìïåðàòóð, öýâýðëýãýýíèé ¿р ä¿í
÷àíàð íü ñ¿¿íèé òåìïåðàòóð, öýâýðëýã÷èéí áóëíû ýðãýõ õóðä òºõººðºìæèéí
òàñðàëòã¿é àæèëëàõ õóãàöààíààñ õàìààðäàã. Õýâèéí áîõèðäîëòîé õ¿÷èëëýã íü
èõñýýã¿é ñ¿¿ã öýâýðëýõ ¿åä öýâýðëýã÷èéã 3-4 öàã òàñðàëòã¿é àæèëëóóëæ áîëîõ
áà õ¿÷èëëýã áîëîí áîõèðäîëòûí çýðýã íýìýãäýõýä àïïàðàòûí òàñðàëòã¿é
àæèëëàõ õóãàöàà áîãèíîñäîã.
Õóðèìòëóóëñàí áîõèðäëîî ãàäàãø õàÿæ ººðèé㺺 öýâýðëýäýã òºõººðºìæèéã
ñ¿¿ëèéí ¿åä ºðãºí àøèãëàæ áàéíà. Èéì òºðëèéí öýâýðëýã÷ íü òîäîðõîé
õóãàöààíû ¿å÷ëýëýýð áîõèðäëîî ººðºº ãàäàãøëóóëàí áîõèðûí çàéãàà
öýâýðø¿¿ëæ áàéäàã òóë òàñðàëòã¿éãýýð 10-ñ äýýø öàã àæèëëàõ ÷àäâàðòàé
áàéäàã.
www.zaluu.com
www.zaluu.com




Ñ¿¿ã õ¿éòýíýýð íü öýâýðëýõýä ò¿¿íèé ÷àíàð õàäãàëàãäàõ íü èë¿¿ áîëîâ÷
çóóðàëäàìõàé ÷àíàð íü íýìýãдýæ òºâººñ çóãàòàõ õ¿÷íèé ¿éë÷ëýëýýð íü
öàöàãäàõ õóðä íü áàãàñäàã òóë öýâýðëýã÷èéí õ¿÷ ÷àäëûí àøèãëàëòûã 50%
õ¿ðòýë áóóðóóëäàã ìóó òàëòàé ñ¿¿ öýâýðëýõ ¿åèéí õàìãèéí òîõèðîìæòîé
òåìïåðàòóðûí ãîðèì íü 35-45
0
Ñ áàéдàã.
Ýíý õýìæýýíýýñ õýò ºíäºð òåìïåðàòóðò ñ¿¿ã õàëààõàä ìåõàíèê áîõèðäîëòûí
çàðèì íü óóñàæ õýìæýýíèé õóâüä æèæãýð÷ ÿëãàðàëò íü ìóóääàã. Ñ¿¿ã òºâººñ
çóãàòàõ õ¿÷íèé ¿éë÷ëýëýýð öýâýðëýõ ¿åä òîñíû áºìáºëãèéí õýìæýý òàðõàëò
ººð÷ëºëò îðîã áà ýíý íü þóíû ºìíº öýâýðëýãýýíèé ¿åèéí òåìïåðàòóðààñ
õàìààðäàã íü áàòëàãäæýý.
Ñ¿¿ã 10-20
0
Ñ õýìä öýâýðëýõýä òîñíû áºìáºëºãèéí õýìæýýíèé ººð÷ëºëò ìàø
áàãà áàéäàã áîë 45
0
Ñ äýýø õýìä ñ¿¿ã õàëààæ öýâýðëýõýä òîñíû áºìáºëã¿¿ä
æèæãýð÷ áàãà äèàìåòðòýé òîñíû áºìáºëºãèéí òîî èõýñäýã.
Çàðèì òîõèîëäîëä ìºí ãîðèìä öýâýðëýñýí ñ¿¿íä õýò òîì õýìæýýíèé òîñíû
áºìáºëºã¿¿ä ÷ øèíýýð áèé áîëäîã àæýý. Ñ¿¿ã öýâýðëýõ ¿åä òîñíû áºìáºëãèéí
õýìæýý òàðõàëòàíä ãàðñàí äýýðõ ººð÷ëºëò¿¿ä íü òîñëîã öàãààí èäýýíèé
¿éëäâýðëýëèéí òåõíîëîãè á¿òýýãäýõ¿¿íèé ÷àíàðò ñºðºã íºëºº ¿ç¿¿ëäýã òóë
öýâýðëýõ ¿åèéí ñ¿¿íèé òåìïåðàòóðûã òîõèðîìæòîé ãîðèìä íü áàðüæ áàéõ íü
÷óõàë.
Ñ¿¿íèé ìåõàíèê áîõèðäîëòûí áè÷èë áèåòíèé áîõèðäîëòûг õàìò öýâýðëýõýä
òºâººñ çóãàòàõ õ¿÷íèé öýâýðëýã÷èéã àøèãëàäàã áà àïïàðàòûã íü áàêòîôóã ãýæ
íýðëýíý. Áàêòîôóãèéí áóëíû ýðãýõ õóðä íü õàðüöàíãóé ºíäºð òàâàãíû íü òîî
îëîí õýìæýý íü òîì áàéäãààðàà ñ¿¿ öýâýðëýã÷ýýñ ÿëãààòàé.
Áàêòîôóã-ýýð ñ¿¿ã öýâýðëýõ ¿å ñïîð ¿¿ñãýã÷ áàêòåðèóä áîëîí òýäãýýðèéí
ñïîðóóä àìàðõàí ÿëãàðàõ áà áè÷èë áèåòíèé áîõèðäîëòûí 90-99% öýâýðëýõ
áîëîìæòîé.




Ñ¿¿íèé òîñ ÿëãàõ
www.zaluu.com
www.zaluu.com




Òîñëîã öàãààí èäýý ¿éëäâýðëýõ ò¿¿õèé ýäèéã ãàðãàæ àâàõ òîñ
àãóóëàìæààðàà ÿëãààòàé îëîí íýð òºрëèéí ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèé ò¿¿õèé ýäèéí
òîñíû õýìæýýã òîõèðóóëàõ çîðèëãîîð ñ¿¿íýýñ òîñûã íü ÿëãàäàã.
19-ð çóóíû ñ¿¿ë÷ õ¿ðòýë ñ¿¿ã óäààí õóãàöààãààð òàéâàí áàéäàëä áàéëãàæ
òîñíû áºìáºëºã ïëàçìûí õýñãèéí íÿãòûí ÿëãààí äýýð ¿íäýñëýí òîñûã íü
ÿëãàäàã áàéâ.
Îð÷èí ¿åä öºöãèé ÿëãàã÷ ñåïàðàòîðààð ñ¿¿íèé òîñûã ÿëãàäàã. Ýíý àïïàðàò
íü òîñíû áºìáºëºã /930 êã/ ì
3
/ ñ¿¿íèé ïëàçì /1036 êã/ ì
3
/-ûí ÿëãààã
¿íäýñëýí òºâººñ çóãàòàõ õ¿÷íèé ¿éë÷ëýëýýð ò¿ðãýí õóãàöààíû äîòîð ñ¿¿ã
öºöãèé øèíãýí ñ¿¿ ãýñýí 2 õýñýãò õóâààäàã.
Áóëíû ãîëîîð ñ¿¿ óðñàæ îðîõäîî гîëûí í¿õýýð òàâàã áàðèã÷èéí õîîëîéä
îðæ äàðàà íü áàãö òàâàãíû í¿õýýð äýýøèëíý. Ñ¿¿ íü äýýø ºðãºãäºõ ÿâöäàà
òàâàãíû õîîðîíä íèéìãýí ¿å áîëîí òàðõàíà. Һ⺺ñ çóãàòàõ õ¿÷íèé
¿éë÷ëýëýýð òîñíû áºìáºëã¿¿ä íü òºâ ð¿¿ãýý øàõàãäàæ øèíãýí ñ¿¿ íü
òºâººñºº çóãàòàí ãàäàãø òýì¿¿ëíý. Òîñíû áºìáºëã¿¿ä íü áàãö òàâàãíû ãàäíà
òàëä íü ÿëãàð÷ öºöãèé áàéäëààð äýýø óðñàí ãàäàãøàà ãàðíà. Öºöãèé ÿëãàõ
ÿâöàä ñ¿¿íýýñ ìåõàíèê áîõèðäîë íü ÿëãàð÷ ðáóëíû äîòîîä ãàäàðãóóä
õóðèìòëàãäàí áîõèð öóãëóóëàõ õýñãèéã äàðàà íü òàâàãíû õîîðîíäîõ çàéã
ä¿¿ðãýæ áèò¿¿ëäýã. Èíãýñíýýð øèíãýí ñ¿¿íèé óðñãàë óäààøèð÷, çàðèì õýñýã íü
öºöãèéòýé íèéëæ òîñíû õýìæýã áóóðóóëäàã.


Ñ¿¿íèé òîñíû áºìáºëºãèéã æèæèãëýí æèãäð¿¿ëýõ
Øèíýõýí ñ¿¿íèé òîñíû áºìáºëºãèéí äèéëýíõ õýñãèéí íü äóíäàæ äèàìåòð 2-
6 ì/êì õîîðîíä áàéõ áà òàéâàí áàéàëä áàéëãàõàä òîñíû áºìáºëºã ïëàçìûí
íÿãòûí ÿëãààãààð ñ¿¿íèé ãàäàðãóó äýýð öºöãèéíèé ¿å òîãòîíî. Ñ¿¿ã ìåõàíèê
¿éë÷ëýëòýé õîñëóóëàí õóðäàí õºðãºõºä öºöãèéíèé ÿëãàðàëò ýðñ ñàéæèðäàã áà
ýíý íü ñ¿¿ã õºðãºõ, õàäãàëàõ ÿâöàä ïëàçìûí óóðàã ýâãëîáóëèí íü òîñíû
áºìáºëºãèéí ãàäàðãóóä àäñîðá÷èëîãäîõ áà õóòãàõ ÿâöàä ýäãýýð íü õîîðîíäîî
ø¿ðãýëöýí íààëäàæ òîñíû Ẻãíºðºëèéã ¿¿ñãýäýãòýé õîëáîîòîé.
www.zaluu.com
www.zaluu.com




Òîñíû öèéäìèéã òîãòâîðòîé áîëãîõ ñ¿¿ öàãààí èäýýã õàäãàëàõ ÿâöàä
áºìáºëºãèéí õýìæýýã íýãýí æèãä æèæèã õýìæýýòýé áîëãîõ àæèëáàðûã
æèãäð¿¿ëýõ ãýæ íýðëýíý.
ªíäºð äàðàëòûí íàñîñ á¿õèé òóñãàé òºõººðºìæ æèãäð¿¿ëýã÷èéã àøèãëàí
ñ¿¿íèé òîñíû áºìáºëºãèéã æèæèãð¿ëýí æèãäð¿¿ëíý. Æèãäð¿¿ëýã÷èéí íàñîñ
àæèëëàõ ¿åä àñàð ºíäºð äàðàëò áèé áîëæ ñîðóóëæ àâñàí ñ¿¿ãýý ìàø
õóðäòàéãààð /150-200ì/ñåê/ æèãäð¿¿ëýã÷èéí íàðèéí ñóâàã ðóó øàõíà. Õ¿÷òýé
ìåõàíèê ¿éë÷ëýëèéí ä¿íä òîñíû áºìáºëºãèéí òîì õýñã¿¿ä íü áóòàð÷ îëîí
æèæèã áºìáºëºã áîëîí õóâèðíà.Һ⺺ñ çóãàòàõ õ¿÷íèé ¿é÷ëýëýýð ñ¿¿
öýâýðëýõ òîñíû áºìáºëã¿¿äèéã æèãäð¿¿ëýõ àæèëëàãààã æèãäð¿¿ëýã÷
êëàðèôèêñàòîð äýýð õèéæ áîëäîã. Ýíý òºõººðºìæ íü æèãäð¿¿ëýã÷ äèñêòýé
áàéäãààðàà ýíãèéí ñ¿¿ öýâýðëýã÷ýýñ ÿëãàãääàã. Һ⺺ñ çóãàòàõ õ¿÷íèé
¿éë÷ëýëýýð ÿëãàðñàí õàðüöàíãóé òîì õýìæýýíèé òîñíû áºìáºëã¿¿ä íü
æèãäð¿¿ëýã÷ äèñêíèé íàðèéí ñóâãààð ºíãºðñºí ãàðàõäàà õýìæýý íü æèæãýðäýã
áàéíà.
Ãýõäýý òîñíû áºìáºëºãèéí æèæèãðýëò íü ýíãèéí æèãäð¿¿ëýã÷ýýð îðóóëñàíòàé
àäèë ò¿âøèíä ÿâàãääàãã¿é òóë ýíý òºõººðºìæèéã ñ¿¿íèé òîñíû õýìæýýã
òîõèðóóëàõ çîðèëãîîð ãîë÷ëîí õýðýãëýäýã.
Òîñíû áºìáºëã¿¿ä æèæãýðñíýýð òýäãýýðèéí õóâèéí ãàäàðãóó îëîí äàõèí
èõýñ÷ òîñíû áºìáºëºã, ñ¿¿íèé ïëàçìûí íÿãòûí õîîðîíäûí ÿëãàà ýðñ áàãàñäàã.
Èíãýñíýýð òîñíû æèæèã áºìáºëºã¿¿ä íü ñ¿¿íèé á¿õ ýçëýõ¿¿íä æèãä òàðõàæ
ãàäàðãóó òèéø õºâºõ õóðä íü ñààðäàã.
Æèãäð¿¿ëñýí ñ¿¿íèé òîñíû áºìáºëãèéí õýìæýý äàðàëòààñ õàìààðäàã.
Æèãäð¿¿ëýëòèéí ¿ð ä¿íä òîñíû áºìáºëºãèéí õýìæýý ÿàæ ººð÷ëºãäºõ íü îëîí
õ¿÷èí ç¿éë¿¿äýýñ õàìààðäàã.
Æèãäð¿¿ëýëòèéí äàðàëòûã íàìýãä¿¿ëýõ òóòàì òîñíû áºìáºëºãèéí õýìæýý
æèæãàðäàã. Æèãäð¿¿ëýëòèéí ¿åèéí òåìïåðàòóð 40-75
0
Ñ õîîðîíä õýëáýëçýæ
áàéõ íü èë¿¿ òîõèðîìæòîé ãýæ ¿çäýã. ¯¿íýýñ áàãà òåìïåðàòóðò òîñíû çàðèì
õýñýã íü òàëñæèæ æèãäð¿¿ëýëòèéí ïðîöåññûí ¿ð ä¿íä ñºðºã íºëºº ¿ç¿¿ëäýã.
Æèãäð¿¿ëýëòèéí ¿ð ä¿ãä áèé áîëñîí áºìáºëã¿¿ä òóñ á¿ð áèå äààí îðøèí
òîãòíîõûí òóëä ñ¿¿íèé ïëàçìààñ çàðèì óóðàãò áîäèñóóäûã ãàäàðãóóíäàà
íýãòãýí á¿ðõ¿¿ë ¿å áèé áîëãîäîã. Ñ¿¿íèé òîñã¿é õóóðàé áîäèñûí ¿ëäýãäýë
áîëîí òîñíû õýìæýýíèé õàðüöàà 0.6-0.8 áàéõàä øèíýýð ¿¿ññýí á¿õ áºìáºëºã
www.zaluu.com
www.zaluu.com




ãàäàðãóóãèéí á¿ðõ¿¿ëòýé áîëîõ áîëîìæòîé ãýæ ¿çäýã. Õýðýâ ýíý õàðüöàà áàãà
áàéâàë ãàäàðãóóãèéí á¿ðõ¿¿ëã¿é áºìáºëã¿¿ä õîîðîíäîî íýãäýæ òîñíû
Ẻãíºðºë ¿¿ñãýäýã.
¯éëäâýðëýëèéí ÿíç á¿ðèéí íºõöºëä ÿâ öàâ òîõèðñîí æèãäð¿¿ëýëòèéí ãîðèì
äàðààëàë ãýæ áàéäàãã¿é. ¯éëäâýðëýõ ãýæ áóé á¿òýýãäýõ¿¿íèé òåõíîëîãèéí
îíöëîã òîñ àãóóëàìæ çýðãýýñ õàìààðóóëàí æèãäð¿¿ëýëòèéã ò¿¿õèé ýäèéí
çºâõºí òîäîðõîé õýñýãò ýñâýë á¿õýëä íü õàëààõ ïðîöåññûí ºìíº ýñâýë
ò¿¿íòýé õîñëóóëàí õèéäýã.

Õóóðàé ñ¿¿ ¿éëäâýðëýõ òåõíîëîãè
Ñ¿¿íèé óñûã 1.5-5.0% õ¿ðòýë óóðøóóëæ õàòààñàí ñ¿¿ ¿éëäâýðëýäýã. Èõýíõ
òîõèîëäîëä á¿òýí áîëîí òîñã¿é ñ¿¿ã óðüä÷èëàí ºòãºð¿¿ëñíèé äàðàà õàòààäàã.
Èéìä õàòààõ ñ¿¿íä ºòãºð¿¿ëýõ ñ¿¿íèé íýãýí àäèë àðèóí öýâýð, ýð¿¿ë àõóé,
÷àíàðûí øààðäëàãóóäûã òàâüäàã.

Ñ¿¿ã õàòààõàä áýëòãýõ
×àíàðûí øààðäëàãà õàíãàñàí ò¿¿õèé ýäèéã õ¿ëýýí àâñíû äàðàà íàéðëàãûã
íü òîõèðóóëäàã. Ñ¿¿íèé òîñ áîëîí õóóðàé áîäèñûí ¿ëäýãäëèéí õîîðîíûí
õàðüöàà íü òîõèðóóëãà õèéõ ¿íäñýí çàð÷èì áîëäîã.
Ñ¿¿ õàëààõ. Õàòààõ ñ¿¿ã õàðüöàíãóé ºíäºð òåìïåðàòóðò õàëààõ áà ¿¿íèé ¿ð
ä¿íä áè÷èë áèåòíèé ¿ðæèë çîãñîæ ëèïàçà çýðýã îëîí ôåðìåíò èäýâõýý
àëääàã. ¯¿íýýñ ãàäíà õàëààëòûí ÿâöàä ëàêòîãëîáóëèíû á¿ëã¿¿ä èäýâõæèæ
õàäãàëàëòûí ÿâöàä õàòààñàí ñ¿¿íä èñýëäýëòèéí ïðîöåññ ÿâàãäàõààñ
óðüä÷èëàí ñýðãèéëäýã.
Õàëààëòûã ºíäºð òåìïåðàòóðò áîãèíî õóãàöààãààð õèéõýä ñ¿¿íèé óóðãèéí
õýñýãò ãàðàõ ººð÷ëºëò õàðüöàíãóé áàãà áàéäàã. Ñ¿¿íèé óóðãèéí ººð÷ëºëò áàãà
áàéõòóòàì õàòààñàí ñ¿¿íèé óóñàëò ñàéí áàéäàã. Èéì ó÷èð õàòààõ ñ¿¿ã àëü
áîëîõ áîãèíî õóãàöààãààð õàëààðëòûí ãîðèìä íü áàðüäàã.
¯éëäâýðëýëèéí íºõöºëä ñ¿¿ã õàòààõûí ºìíº 88-95
0
Ñ ãîðèìä 15-30ñåêóíäûí
áàðèëòòàéãààð õàëààäàã.
Ñ¿¿ã ºòãºð¿¿ëñíèé äàðàà 130
0
Ñ õ¿¿ðòýë õàëààõ òîõèîëäîëä áàéäàã.
Õàëààëòûí ýíý àðãûã ºòãºð¿¿ëñýí ñ¿¿íä èñýëòýýñ õàìãààëàõ ¿éë÷èëãýýòýé
áîäèñóóäûã íýìñýí òîõèîëäîëä õýðýãëýäýã îíöëîãòîé.
www.zaluu.com
www.zaluu.com




Ñ¿¿ æèãäð¿¿ëýõ Õàòààõ ñ¿¿ã çààâàë æèãäð¿¿ëýõ øààðäëàãà áàéäàãã¿é.
Ñ¿¿íèé òîñíû áºìáºëãèéã æèæèãëýí æèãäð¿¿ëýõ ÿâöàä ÷ºëººò òîñ ÿëãàðäàã áà
ýíý íü õàòààñàí ñ¿¿íä òîñíû èñýëò ÿâàãäàõ íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëäýã ìóó òàëòàé.
Õýðýâ ñ¿¿ã çàéëøã¿é æèãäð¿¿ëýõ øààðäëàãà ãàðâàë ò¿¿íèéã ºòãºð¿¿ëñíèé
äàðàà 5-15 ìÏà äàðàëòàä ºòãºð¿ëæ áîëíî. ªòãºð¿¿ëñýí ñ¿¿íèé õóóðàé
áîäèñûí õýìæýý õýò èõ áàéõàä æèãäð¿¿ëýëòèéí ÿâöàä óóðãèéí õýñýãò ãàðàõ
ººð÷ëºëò¿¿ä íü èõýñýõ áà ¿¿íèé ¿ð ä¿íä õàòààñàí ñ¿¿íèé óóñàõ ÷àäâàð
ìóóääàã. Èéì ó÷èð æèãäð¿¿ëýõ ñ¿¿íèé õóóðàé áîäèñûí õýìæýýã 3-ñ èë¿¿ äàõèí
íýìýãä¿¿ëýõèéã çºâøººðäºãã¿é.
Ñ¿¿ ºòãºð¿¿ëýõ Ñ¿¿ã óðüä÷èëàí ºòãºð¿¿ëñíèé äàðàà õºòººõ íü èë¿¿ ¿ð
ä¿íòýé áàéäàãã. Õýðýâ ñ¿¿ã ºòãºð¿¿ëýõã¿éãýýð øóóä õàòààíà ãýâýë 3-6 äàõèí èõ
õýìæýýíèé óóð øààðëàãàòàé áàéäàã áàéíà.
Òîîñðóóëàí õàòààõ ñ¿¿íèé õóóðàé áîäèñûí õýìæýýã 40-45% õàëüñàí õàòààõ
ñ¿¿ã 33-35% õóóðàé áîäèñòîé áîëòîë ºòãºð¿¿ëäýã.


Ñ¿¿ õàòààõ
ͺºø ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿éëäâýðëýëä èõýâ÷ëýí òîо ñðóóëàõ áîëîí
õàëüñàí ¿å ¿¿ñãýí õàòààõ àðãóóäûã õýðýãëýíý. Ýäãýýð àðãóóäààð õàòààæ ãàðãàí
àâñàí áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿í íü ºãºãäñºí ÷èéã àãóóëàìæòàé íóíòàã ÷ºëººò òîñíû
ÿëãàðàëã¿é ò¿¿õèé ýä áîëîí áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿íèé àëäàãäàë áàãàòàé áàéõ
¸ñòîé.
Òîîñðóóëàí õàòààõ àðãà. ×àíàð íü ºòãºð¿¿ëñýí ñ¿¿ã äàðàëòòàéãààð õàëóóí
àãààðûí óðñãàëòàé îð÷èíä òîîñîíöîð áàéäëààð öàöàæ, ÷èéãèéã íü óóðøóóëàí
õàòààõàä îðøèíî.
Ýõíèé ýýëæèíä ñ¿¿íèé æèæèã òîîñîíöðûí ãàäàðãóóãèéí õýñãýýñ ÷èéã óóðøèõ
áà ýíý ¿åä ò¿¿íèé äîòîð õýñãèéí ÷èéã ãàäàðãóó òèéø øèëæèíý.
40ì/êì äóíäàæ äèàìåòðòýé ñ¿¿íèé òîîñîíöîðóóä íü 50
0
Ñ-ò 2 ñåêóíäûí
õóãàöààíä ººðèéí æèíãýý 2 äàõèí áàãàñãàí ÷èéãýý àëääàã.

Ñ¿¿ã çîðèóëàëòûí õàòààã÷èä õàòààõ áà ýäãýýð íü îðæ áóé ñ¿¿, õàëóóí
àãààðûí óðñãàëûí õóâüä ýñðýã áîëîí íýã ÷èãëýëòýé õîëèìîã óðñãàëòàé ãýæ òóñ
www.zaluu.com
www.zaluu.com




òóñ àâ÷ ¿çäýã. Ñ¿¿ áà àãààðûí ýñðýã óðñãàëòàé õàòààã÷èéí äàâóó òàë íü
äîðîîñ îðæ èðæ áàéãàà õàëóóí àãààðûí óðñãàë íü õàòàæ ýõýëæ áàéãàà ñ¿¿íèé
òîîñîíöðóóäòàé øóóä óóëçàõ áà ¿¿íèé ¿ð ä¿íä äóóëààíû áà ìàññûí ñîëèëöîî
ýð÷èìæèæ ýð÷èì õ¿÷ õýìíýãääýãò îðøèíî ãýõäýý õàòààëòûí òºãñãºëä ñ¿¿íèé
òîîñîíöðóóä õýò õàëñíààñ óóðàãò õýñã¿¿äèéí øèíæ ÷àíàð èõ õýìæýýãýýð
ººð÷ëºãääºã. Èéì ó÷èð ñ¿¿ áîëîí õàëóóí àãààðûí íýã óðñãàëòàé òºõººðºìæèéã
èë¿¿ ºðãºí õýðýãëýõ áîëñîí.
Íýã óðñãàëòàé õàòààã÷èä õàòààëòûí ïðîöåññûã ¿ð àøèãòàé ÿâóóëàõ ãîë
íºõöë¿¿äýä:
 Õàòààã÷èä îðæ áàéãàà àãààðûí òåìïåðàòóð 240
0
Ñ õ¿ðòýë íýìýãä¿¿ëæ,
óóð áà ýð÷èì õ¿÷íèé õýðýãëýýã áóóðóóëàõ
 Õàòààã÷ààñ ãàð÷ áàéãàà àãààðûí òåìïåðàòóðûã àëü áîëîõ áóóðóóëàõ
 Õàòààã÷ààñ ãàð÷ áàéãàà àãààðûí òåìïåðàòóðûã õàòààã÷èä îðæ áàéãàà
àãààðûã õàëààõàä àøèãëàõ áîëîìæòîé áàéõ
 Õàòààã÷ààñ ãàð÷áàéãàà àãààðûã á¿ëýýí áàéõàä íü õàòààã÷èéí äîîä
õýñãýýñ ãàðãàõ áîëîìæòîé áàéõ
 Õàòààõ öàìõàã íü á¿ðýí áèò¿¿ìæëýãäñýí áàéõ çýðýã áàãòàíà.
Õàëààëòûí ¿éë ÿâöûã á¿õýëä íü òîãòìîë áà óäààøðàõ ãýæ 2 õýñýãò õóâààæ
¿çäýã. Õàòààëòûí ïðîöåññ äºíãºæ ýõëýõ ¿åä ìàññ ñîëèëöîî áàðàã ÿâàãääàãã¿é
áà º÷¿¿õýí áàãà ýíåðãè íü ñ¿¿íèé òîîñîíöðóóäûã á¿ëýýñãýõýä çàðöóóëàãääàã.
Ýíý ¿åèéã “õàòààëòûí òîãòìîë ¿å” ãýæ íýðëýõ áà ýíý õóãàöààíä ñ¿¿íèé
òîîñîíöðûí çºâõºí ãàäàðãóóãèéí õýñãèéí ÷èéã óóðøèíà.
Ãàäàðãóóãèéí ÷èéã óóðøèæ äóóñìàãö ñ¿¿íèé òîîñîíöîðûí ãàäàðãóó äýýðõ
õóóðàé áîäèñûí õýìæýý íýìýãääýã. Èíãýñíýýð ñ¿¿íèé ÷èéãèéí ãàäàãøèëæ
óóðøèõàä ñààä ó÷ðóóëíà. Ýíý ¿åèéã “ õàòààëòûí óäààøðàõ ¿å”” íýæ íýðëýäýã.
Ýíý ¿åä àãààðûí äóëààí íü ñ¿¿íèé òîîñîíöîðûí çºâõºí ãàäàðãóóä òºäèéã¿é
ã¿í ð¿¿ íü øèëæäýã. Àãààðûí òîãòìîë òåìïåðàòóðòàé îð÷èíä ñ¿¿íèé ÷ºëººò óñ
á¿ðýí óóðøñàíû äàðàà õîëáîîò óñ íü ýñðýã îñìîñûí çàð÷ìààð ãàäàãøèëæ
ýõýëäýã. Õàòñàí á¿òýýãäýõ¿¿í íü öàìõàãíû äîîä õýñýã ð¿¿ óíàõ áà òýð äîð íü
ãàäàãøëóóëäàã. Õàòñàí ñ¿¿ã óäààí õóãàöààãààð õàëóóí àãààðòàé õàìò
áàéëãàõàä õîîðîíäîî íàààëäàõ ýñâýë õýò èõ õàëäàã. Õàòààñàí íóíòàã ñ¿¿ã
àãààðààñ íü ÿëãàæ àâàõûí òóëä çîðèóëàëòûí öèêëîíóóäûã
www.zaluu.com
www.zaluu.com




àøèãëàäàã.Öèêëîíóóä íü 10ì/êì*ýýñ äýýø ãîë÷òîé íóíòãèéí 90% 20ì/êì-ýýñ
äýýø ãîë÷òîé íóíòãèéí 98% 30ì/êì-ýýñ äýýø ãîë÷òîé íóíòãèéí 99 õ¿ðòýë
õóâèéã òóñ òóñ àãààðààñ íü ñàëãàæ àâàõ ÷àäâàðòàé áàéäàã.
Öèêëîí íü àãààð îðîõ îðîëòûí ñóâàãòàé áàéõ áà ò¿¿íèé õºíäëºí ãîë÷ íü
öèêëîíû èõ áèåèéíõýýñ 4 äàõèí áàãà áàéíà. Ýíý ñóâãààð àãààð íü àñàð ºíäºð
õóðäòàéãààð îðíî. Öèêëîíä îðæ èðñýí àãààðûí õóðäûã íóíàã ñ¿¿ íü ãàçðààñ
òàòàõ õ¿÷íèé ¿éë÷ëýëýýð äîîø óíàæ áàéõààð òîîöîí áóóðóóëíà. Äîîø óíàñàí
íóíòàã ñ¿¿ã òàñðàëòã¿é ãàäàãøëóóëíà.
Öèêëîíû äîîä õýñýã íü õè÷íýýí èõ íàðèéõàí áàéõ òóòàì àãààð îðîõ îðîëòûí
ñóâàã íü íàðèéñ÷ íóíòãèéí ÿëãàðàëò ÷ ñàéæèðäàã. Ãýõäýý öèêëîí íàðèéñàõ
òóòàì ¿éë÷èëãýý íü ¿íýòýé áîëäîã. Èéìä ñ¿¿ëèéí ¿åä õýä õýäýí òîì öèêëîíûã
òàâüæ íàðèéí øèðõýãòýé íóíòãèéã ÿëãàõàä çîðèóëàí àøèãëàæ áàéíà.
Òîîñðóóëàí õàòààõ òºõººðºìæ íü áóñàä òºðëèéí õàòààã÷èéã áîäâîë õýä
õýäýí äàâóó òàëòàé.
1. Õàòààëòûí ïðîöåññ ìàøõóðäàí ÿâàãäàõ áà ãàäíààñ îðñîí àãààð
õàòààëòí öàìõàã äîòîð åð人 ë 30 õ¿ðòýë ñåêóíä áàéäàã. Ñ¿¿íèé
òîîñîíöðóóä íü ÷èéãýý ìàø õóðäàí õóãàöààíä õàðüöàíãóé íàì
òåìïåðàòóðò àëääàã ó÷ðààñ õàòààñàí ñ¿¿íèé ÷àíàð ñàéí áàéäàã. Ýíý íü
õàòààëòûí ÿâöàä ñ¿¿íèé òîñ èñýëäýõ, âèòàìèí çàäðàõ, óóðàã íü óíàãàí
òºðõºº àëäàõ çýðýã äóëààíû ¿éë÷ëýëèéí ä¿íä ãàðäàã åðäèéí
ººð÷ëºëò¿¿ä ãàðàõ áîëîìæã¿é áàéäàãòàé õîëáîîòîé.
2. Õàòààëòûí ïðîöåññ íü á¿õýëäýý àâòîìàò óäèðäëàãàòàé áàéäàã áà
õè÷íýýí ºíäºð õ¿÷ ÷àäàëòàé òºõººðºìæ áàéñàí ÷ ÿëãààã¿é àæèëëàõ õ¿÷
áàãà øààðääàã.
3. Õàòààëòûí ïðîöåññíü á¿õýëäýý áèò¿¿ îð÷èíä ÿâàãääàã ó÷ðààñ òîíîã
òºõººðºìæ íü çýâðýõ á¿òýýãäýõ¿¿í íü áè÷èë áèåòíýýð áîõèðäîõ çýðýã
ñºðºã ¿çýãäýë ãàðäàãã¿é.
4. Íàññîñîîð øàõàæ áîëäîã á¿õèéë òºðëèéí ç¿éëèéã õàòààõ áîëîìæòîé
áàéäàã.
5. Õàòààã÷èéí öàìõàãò àæèëëàãààíû ÿâöàä õàðüöàíãóé áàãà õýìæýýíèé
á¿òýýãäýõ¿¿í áàéäàã òóë ýâäýð÷ ¿éë àæèëëàãàà íü ñààòàõ ¿åä çîãñîîõîä
àëäàãäàë íü áàãà áàéäàã.

www.zaluu.com
www.zaluu.com




Õàòààñàí ñ¿¿íèé ÷àíàð
Õàòààñàí ñ¿¿íèé ÷àíàðûã ìýäðýõ¿é ýðõòýíèé ¿íýëãýý ìèêðîáèîëîãèéí
øèíæèëãýý áîëîí ÷èéã, òîñ, óóðàã,ýðäýñ áîäèñ, õ¿÷ëëýã ÷àíàð, óóñàõ ÷àäâàð,
ýçëýõ¿¿íèé õóüèéí æèí çýðýã ôèçèê õèìèéí îëîí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äýýð õÿíàäàã.
Áýëýí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ÷àíàð íü ¯éëäâýðëýëä õýðýãëýæ áàéãàà òåõíèê
òåõíîëîãèéí ãîðèìóóä õàòààõ àðãà, õàäãàëàëòûí íºõöºëçýðãýýñ
õàìààðäàã.Õàòààñàí ñ¿¿íèé ÷àíàðûã òîäîðõîéëîõ ãîë ¿ç¿¿ëýëò¿¿ä íü
íóíòãèéí øèðõýãèéí á¿òýö òýäãýýðèéí òîäîðõîéëîõ õýìæýý óóñàõ ÷àäâàð ÷èéã
àãóóëàìæ ºí㺠àìò çýðýã áîëíî.õàòààñàí ñ¿¿íèé øèðõýãèéí á¿òýö íü õàòààõ
àðãààñ õàìààð÷ ÿëãààòàé áàéäàã õàëüñàí ¿å ¿¿ñãýí õàòààñàí ñ¿¿íèé øèðõýã íü
õàðüöàíãóé íÿãò õýìæýýíèé õóâüä õàðèëöàí àäèëã¿é á¿òýö äîòîð íü ÿìàð ÿ
àðãààð àãóóëàãàäàãã¿é èéì ó÷ðààñ ýíý àðãààð õàòààñàí ñ¿¿íèé ýçëýõ¿¿íèé
íÿãò íü ìàø áàãà /0.3-0.5ã/ñì
3
áàéäàã îíöëîãòîé Òîîñðóóëàí õàòààñàí ñ¿¿íèé
øèðõýã íü 10-250 ì/êì õºíäëºí ãîë÷òîé Ẻðºííõèé õýëáýðòýé áàéäàã.
Íóíòãèéí øèðõã¿¿äèéí äîòîîä õýñýã àãààðûí æèæèã áºìáºëã¿¿ä àãóóëàãäàæ
áàéäàã.
¯¿íýýñ ãàäíà ò¿¿íèé øèðõýãèéí ãàäàðãóó íü èõýíõ òîõèîëäîëä ãºëãºð, öººí
òîîíû íóãàëàà, ¿ð÷ëýýòýé áàéäàã. Õàòààã÷èéí öàìõàã ðóó îðæ áàéãàà àãààðûí
òåìïåðàòóð õýò ºíäºðñºõ, öàìõàã äîòîðõ õàëóóí àãààð áà õàòñàí ñ¿¿íèé
øèðõã¿¿äèéí õîîðîíäûí òåìïåðàòóðòûí çºð¿¿ èõ áàéõ òîõèîëäëóóäàä
õàòààñàí ñ¿¿íèé øèðõãèéí ãàäàðãóóãèéí õýñãèéí íóãàëàà ¿ð÷ëýýñ íü óëàì
îëîí áîëäîã. Òîîñðóóëàí õàòààñàí ñ¿¿íèé ýçëýõ¿¿íèé íÿãò íü 0.50-0.70ã/ ñì
3

õîîðîíä õýëáýëçäýã.
Õàòààñàí ñ¿¿íèé ÷àíàðûí ñòàíäàðòûí íýã ãîë ¿ç¿¿ëýëò áîë ò¿¿íèé óóñàõ
÷àäâàð áºãººä ýíý íü ñ¿¿íèé óóðãèéí øèíæ ÷àíàðûí ººð÷ëºëòººð
òîäîðõîéëîãääîã. Õàòààõûí ºìíº ñ¿¿ã çîõèõ ãîðèìä íü õàëààæ õàòààëòûí
òºãñãºëèéí ¿åèéí ¿ðãýëæëýõ õóãàöààã áîãèíîñãîñíîîð ýöñèéí á¿òýýãýõ¿¿íèé ¿å
õýò óäààí ¿ðãýëæëýõ òîõèîëäîëä óóðàãò õýñãèéã óíàãàí òºðõºº àëäàõ íü
èõýñäýã ñ¿¿íèé óóðãèéí òîãòâîðòîéáàéäëàà õàäãàëæóóñàõ ÷àäâàð ñàéòàé áàéõ
íü ðÍ áîëîí ò¿¿íä íýìñýí äàâñíóóäààñ õàìààðíà. Õàòààñàí ñ¿¿íèé ÷èéãèéí
õýìæýýã ñòàíäàðòàä òîäîðõîé çààæ ºãäºã. Ǻâøººðºãäºí õÿçãààðààñ äàâñàí
÷èéã íü á¿òýýãäýõ¿¿íä ìèêðîáèîëîãèéí ãàðàëòàé çàðèì ñîãîã áèé áîëîõ
çàðèì òºðëèéí õèìèéí óðâàë ÿâàãäàõ ãîë øàëòãààí áîëäîã. Õàòààã÷èéí
www.zaluu.com
www.zaluu.com




öàìõàãò îðæ áóé àãààðûí òåìïåðàòóð õýò íàì áàéõ ìºí öàìõàãò îðæ áàéãàà
ñ¿¿íèé óðñãàë çààñàí õýìæýýíýýñ èõ áààéûõ çýðýã òîõèîëäëóóäàä áýëýí
á¿òýýãäýõ¿¿íèé ÷èéã àãóóëæ èõýñäýã õàòààñàí ñ¿¿íèé ÷èéã àãóóëàìæèéã 2.5-
5.0% õîîðîíä õýëáýëçýæ áàéõààð ñòàíäàðòàä çààñàí áàéäàã.
Èõ, áàãà ÿìàð 1 õýìæýýãýýð òîñ àãóóëñàí õàòààñàí ñ¿¿ã õàäãàëàõ ÿâöàä òîñíû
èñýëäýëòèéí ïðîöåññ ÿâàãääàã. Ýíý íü ãîë òºëºâ àãààðòàé îð÷èíä ÿâàãäàõ áà
ãýðýë áîëîí çýñ, òºìºð çýðýã ìåòàëëûí èîíû ¿éë÷ëýëýýð ÿâö íü õóðäàñäàã.
Èéìä ñ¿¿íèé òîñíû èñýëäýëòýýñóðüä÷èëàí ñýðãèéëýõèéí òóëä 1 êã õàòààñàí
ñ¿¿í äýõ çýñèéí êîíöåíòðàöèéã 1.5 ìã òºìðèéíõèéã 10ìã-ààñ òóñ òóñ
õýòð¿¿ëäýãã¿é.
Õàòààñàí ñ¿¿ íü õ¿÷èëòºðºã÷òýé îð÷èíä àìàðõàí èñýëääýã ó÷èð àçîòòîé
áîëîí, âàêóìòàé îð÷èíä ñàâëàñíààð ýíý òºðëèéí ñîãîã ãàðàõ áîëîìæèéã õààæ
áîëíî. Íýã ãàðàìì õàòààñàí ñ¿¿íä àãóóëàãäàõ õ¿÷èëòºðºã÷èéí õýìæýýã 0.01
ìë-ýýñ èõã¿é áàéõ øààðäëàãûã ñòàíäàðòàä çààñàí áàéäàã.
Õàòààñàí ñ¿¿íèé ëàêòîçà íü óóðàãò õýñã¿¿ä áîëîí çàðèì àìèíõ¿÷ë¿¿äòýé
óðâàëä îðñíîîð ò¿¿íèé ºíãèéã áîð áîëãîäîã. Õàòààñàí ñ¿¿íèé ºíãºíèé
ººð÷ëºëò íü õàòààõ àðãààñ õàìààðíà.











www.zaluu.com
www.zaluu.com






Гîë çîðèëãî íü ñ¿¿ ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿éëäâýðëýëèéã äîòîîääîî á¿ðýí
õàíãàæ, èìïîðòîîð îðæ èðæ áàéãàà ÷àíàð ìóóòàé ñ¿¿ ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèéã
ººðèéí îðíû çàõ çýýëýýñ áàãà ÷ ãýñýí øàõàí ãàðãàõ ÿâäàë þì. Ñ¿¿íèé óñûã
1.5-5.0% õ¿ðòýë óóðøóóëæ õóóðàé ñ¿¿ã ¿éëäâýðëýäýã. Èõýíõ òîõèîëäîëä
á¿òýí áîëîí òîñã¿é ñ¿¿ã óðüä÷èëàí ºòãºð¿¿ëñíèé äàðàà õàòààäàã. Èéìä
õàòààõ ñ¿¿íä ºòãºð¿¿ëýõ ñ¿¿íèé íýãýí àäèë àðèóí öýâýð, ýð¿¿ë àõóé, ÷àíàðûí
øààðäëàãóóäûã òàâüäàã.
Àçèéí èõýíõ îðîíä ñ¿¿ öàãààí èäýýíèé õýðýãëýý íü òºäèéëºí õºã溺ã¿é á¿ð
ìýäýõã¿é øàõàì áàéõàä ìàíàé óëñ øèíãýí õóóðàé ñ¿¿ ãýýä á¿õ òºðëèéí öàãààí
èäýýã ºäºð òóòàìäàà õýðýãëýäýã áàéñàí áîëîâ÷ áèä ò¿¿íèéãýý õºãæ¿¿ëæ
÷àäààã¿éí óëìààñ ñ¿¿ ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèéõýý èõýíõèéã èìïîðòîîð îðóóëæ
áàéíà. Àíõ áóñàä óëñ îðíûã ñ¿¿ ãýæ ìýääýãã¿é áàéõàä ìîíãîë ãýäýã óëñ õóóðàé
ñ¿¿ã õ¿ðòýë õýðýãëýæ áàéñàí óäààòàé. Òèéì ó÷ðàààñ õóóðàé ñ¿¿ áîëîîä ñ¿¿
ñ¿¿í á¿òýýãäýõ¿¿íèéã äîòîîääîî ¿éëäâýðëýæ ÷àäíà ãýæ áîäîæ áàéíà.








www.zaluu.com
www.zaluu.com

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->