You are on page 1of 4

Aan

de Voorzitter van de Vaste Commissie


voor Economische Zaken van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal
Binnenhof 4
2513 AA ‘s-GRAVENHAGE

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n )

31 mei 2001 O/REB/ROB 1


01027212.b85
Onderwerp

begeleidende Brief CPB-rapport herstructurering

Hierbij zend ik u het rapport “Veroudering van bedrijventerreinen: een structuur voor
herstructurering”, dat is opgesteld door het Centraal Planbureau (CPB) in opdracht van de
ministeries van Economische Zaken (EZ) en Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer (VROM). De toezending van dit rapport heb ik u toegezegd in mijn brief
van 5 april jl. (kenmerk ES/REB/RTS 01006305.b10).

In deze brief ga ik in op de voornaamste bevindingen uit het CPB-rapport. Tevens maak


ik van de gelegenheid gebruik om kort de actuele stand van zaken weer te geven omtrent
de in mijn brief van 5 april vermelde en aangekondigde beleidsacties.

Bevindingen CPB-rapport
Het CPB-rapport geeft een prima analyse van de veroudering en herstructurering van
bedrijventerreinen in ons land. Het schept orde in de termen en begrippen die bij
herstructureringsprojecten worden gebruikt en draagt bij aan nieuwe gedachtevorming
rond de rol van overheden bij investeringen in bestaande bedrijventerreinen. De
belangrijkste verdiensten van het rapport zijn dat het:
• meer inzicht geeft in het proces en de problematiek van veroudering, in de wijze
waarop diverse partijen vanuit het verleden betrokken zijn bij veroudering en
herstructurering en in de financiële en maatschappelijke kosten en baten van
herstructurering en
• de mogelijke implicaties daarvan schetst voor een toekomstige publiek-publieke en
publiek-private rolverdeling bij herstructurering van verouderde terreinen;
• een voorstel doet voor een stappenplan, waarmee kosten en baten van overheden
explicieter gemaakt worden;

Bezoekadres Doorkiesnummer Telefax

Bezuidenhoutseweg 30 (070) 379 79 52 (070) 379 61 67

Hoofdkantoor Telefoon (070) 379 89 11 X-400 adres S=EZPOST/C=NL/A=400NET/P=MIN EZ


Bezuidenhoutseweg 30 Telefax (070) 347 40 81 Internetadres ezpost@minez.nl
Postbus 20101 Telex 31099 ecza nl
2500 EC 's-Gravenhage Telegramadres ecza gv Verzoeke bij beantwoording van deze brief ons kenmerk te vermelden
• suggesties doet om het ontstaan van aanzienlijke herstructureringsopgaven in de
toekomst te voorkomen en
• een voorstel doet voor een mogelijke landelijke monitor voor verouderde
bedrijventerreinen, waarmee de stand van zaken rond veroudering en herstructurering
in Nederland gevolgd kan worden.

Het CPB-rapport onderstreept nog eens de omvang en complexiteit van de problematiek


van herstructurering. Een fors deel van het huidige areaal aan bedrijventerreinen voldoet
niet meer aan eigentijdse kwaliteitseisen. Maar liefst een zesde deel van de
bedrijventerreinen in Nederland, dat is zo'n 10.000 ha, is verouderd. Het opknappen
daarvan is van groot belang om de vitaliteit in de steden een extra impuls te geven, om de
beschikbare ruimte voor bedrijven efficiënter te gebruiken en om nadelige milieueffecten
te verminderen en de leefomgeving positief te beïnvloeden.

Veroudering van bedrijventerreinen kan, zo blijkt ook weer uit dit CPB-rapport, worden
beschouwd als een veelkoppig monster. Er is een grote variatie in verouderde terreinen in
termen van soorten veroudering, partijen die verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van
de veroudering en partijen die voordeel ondervinden van de herstructureringsoperatie.
Daarbij komt dat het hele proces rond herstructurering ingewikkeld is; afgezien van
bijvoorbeeld noodzakelijke onteigeningsprocedures is sprake van veel verschillende
spelers met elk zo hun eigen belangen. En, last but not least, zijn het projecten die erg
veel geld kosten en moeilijk rendabel zijn te maken.

Stand van zaken beleidsacties herstructurering


In mijn brief van 5 april jl. heb ik in grote lijnen aangegeven welke acties ik momenteel al
onderneem en van plan ben te ondernemen. Dit beleidspakket, bestaande uit een reeks
van financiële en kenniselementen, zal ik verder implementeren in nauw overleg met
andere overheden en betrokken private partijen.

Daarbij is mijn uitgangspunt dat het rijk bij herstructurering vooral een faciliterende rol
heeft, zoals verdere kennisontwikkeling en -verspreiding (bijv. over nieuwe regionale
samenwerkingsvormen en innovatieve eigendoms- en beheersstructuren) en coördinatie
van regionaal beleid. Herstructurering is in eerste instantie een regionale zaak.
Gemeenten en provincies zijn dus primair aan zet om, in samenwerking met marktpartijen
(bedrijfsleven en andere private partijen zoals ontwikkelaars), herstructurering aan te
pakken en vorm te geven. Momenteel is de herstructureringsopgave echter van zodanige
omvang dat een additionele financiële inzet van het rijk noodzakelijk is. In mijn vorige
brief gaf ik aan dat ik daarom maatregelen ten behoeve van herstructurering van
bedrijventerreinen heb ingebracht in de momenteel lopende ICES-verkenning van
structuurversterkende maatregelen voor de verdere toekomst, tot 2020. De eventueel
hieruit voortvloeiende investeringsimpuls zal ik selectief inzetten en aanvullen met
prikkels tot andere eigendom- en beheerstructuren, efficiënter ruimtegebruik en een

2
zodanige publiek-private rolverdeling dat de regio's op langere termijn zelf het probleem
van veroudering weer in de hand kunnen houden. Bij de verdere uitwerking van dit
onderdeel zal ik ook het voorgestelde stappenplan van het CPB betrekken.

Mede door prikkels van het rijk hebben gemeenten en provincies herstructurering al
hoger op de agenda gezet. Ook zijn de rijkssubsidiestromen voor herstructurering in de
afgelopen jaren toegenomen. Bij de StiREA ging er maximaal NLG 25 mln. rijkssubsidie
per jaar naar herstructureringsprojecten. Inmiddels is de geldstroom vanuit het rijk voor
herstructurering flink gestegen (TIPP en GSB/ISV); voor de periode van 2000 tot en met
2003 is in totaal NLG 325 mln. beschikbaar.

Ik heb inmiddels een globale indruk van de eerste tender van de TIPP die onlangs is
gesloten. Zeven provincies hebben aanvragen ingediend voor een totaal subsidiebedrag
van NLG 104 mln. (totaal beschikbaar NLG 60 mln. voor de eerste tender, voor in
beginsel 4 programma’s). Met de aanvragen is een totale investeringssom gemoeid van
bijna NLG 1 mld. In hectare uitgedrukt gaat het bij circa tweederde van de projecten uit
de ingediende programma’s om herstructurering. Signalen over knelpunten in de
uitvoering neem ik ter harte en zal ik binnen de juridische randvoorwaarden zoveel
mogelijk oplossen.

Daarnaast verstrek ik nu ruim twee jaar subsidie op basis van het stimuleringsprogramma
duurzame bedrijventerreinen. De subsidie is vooral bedoeld voor het laten opstellen van
masterplannen en haalbaarheidstudies en geeft zo ondersteuning aan de partijen bij het
lastige proces dat voorafgaat aan de uiteindelijke investering in bijvoorbeeld duurzame
herstructurering van een terrein. De belangstelling voor het programma is groot.

Verder laat ik een handreiking parkmanagement opstellen als hulpmiddel voor publieke
én private partijen die collectief beheer van een bedrijventerrein ter hand willen nemen.
Ik heb inmiddels tien cases laten selecteren die goede voorbeelden vormen voor de
verschillende keuzemogelijkheden en bijbehorende consequenties waar de betrokkenen
voor gesteld kunnen worden. De handreiking zal in het najaar van 2001 gereed zijn.

Een belangrijk element is voorts de bevordering van intensief ruimtegebruik, ook op


bestaande bedrijventerreinen. Hoewel de totale ruimtewinst van herstructurering tot
dusver beperkt is, moeten de mogelijkheden en kansen zo veel mogelijk benut worden.
Daarom is recent door het kabinet besloten om in MDW-verband een verkenning te doen
naar juridische en andere mogelijkheden en belemmeringen voor intensivering van het
ruimtegebruik.

3
Gelet op de aard en omvang van de problematiek is mijn inzet om in nauwe
samenwerking met de direct betrokken partijen de huidige herstructureringsopgave de
komende jaren op te lossen en tegelijkertijd het ontstaan van een nieuwe omvangrijke
opgave te voorkomen.

(w.g.) drs. G. Ybema


Staatssecretaris van Economische Zaken