You are on page 1of 41

ICS 23.020.

30 TÜRK STANDARDI TS EN 14208:2004-12


EN 14208:2004

TÜRK STANDARDI
tst EN 417
Gaz kartuşları (tüpler) - Yeniden doldurulamayan - Metalik -
Sıvılaştırılmış petrol gazları ( LPG) için - Vanalı veya vanasız - Taşınabilir
cihazlarda kullanılan - İmalat, muayene, deneyler TSveENişaretleme
14208
Aralık 2004
I. Mütalâa Değerlendirmesi EN 14208:2004 yerine

Tasarıya uygun görüş bildirenler: ICS 23.020.30


- TSE Sanayi Hizmetleri Teknik Komitesi
- TSE Petrokimya İhtisas Grubu
- TSE Maden İhtisas Grubu
Taşınabilir gaz tüpleri - Gazların taşınması için kapasitesi 1000
litre’ye kadar olan kaynaklı basınçlı dramlara dair özellikler -
Redaksiyonel mahiyette görüş bildirenler:
Tasarım ve imalat Grubumuzun
görüşü:
- TSE Milli Savunma Teknik Komitesi Redaksiyonel
- TSE Kimya İhtisas Grubugas cylinders - Specification for welded
Transportable görüş
pressure drums
- TSE Elektrik İhtisas Grubu up to 1000 litre capacity for the transport of bildirenlerden
gases - Design and construction uygun
- TSE Elektrik ve Elektronik Yetkili Servisleri Teknik Komitesi görülenler
- TSE Enerji
Bouteilles vetransportables
à gaz Enerji Sistemleri Teknik
- Spécification Komitesi
Ortsbewegliche metinfür üzerine
Gasflaschen - Spezifikation
pour les fûts soudés de capacité inférieure ou geschweißte Druckfässer mit einem işlenmiştir.
égale à 1000 litres destinés au transport des gaz Fassungsraum bis zu 1000 liter für den
- Conception et fabrication Transport von Gasen - Gestaltung und
Konstruktion

EN 14208: 2004 Standardın Türkçe Tercümesidir.

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ


Necatibey Caddesi No.112 Bakanlıklar/ANKARA
1
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TÜRK STANDARDI TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Milli Önsöz

− Bu standard; CEN tarafından onaylanan ve Aralık 2004’te TS EN 14208 numaralı Türk standardı olarak
kabul edilen EN 14208:2004 standardı esas alınarak, Türk Standardları Enstitüsü Makina İhtisas
Kurulu’na bağlı TK22 Basınçlı Kaplar Teknik Komitesi marifetiyle Türkçeye tercüme edilmiş Türk
Standardları Enstitüsü Teknik Kurulu’nun 02 Ocak 2014 tarihli toplantısında kabul edilerek yayımına karar
verilmiştir.

− CEN resmi dillerinde yayınlanan diğer standard metinleri ile aynı haklara sahiptir.

− Bu standardda kullanılan bazı kelime ve/veya ifadeler patent haklarına konu olabilir. Böyle bir patent
hakkının belirlenmesi durumunda TSE sorumlu tutulamaz.

− Bu standardda atıf yapılan standardların milli karşılıkları aşağıda verilmiştir.

EN, ISO, IEC Adı TS No Adı


vb. No (İngilizce) (Türkçe)
EN 287-1 Approval testing of welders- Fusion TS EN 287- Kaynakçıların yeterlilik sınavı-
welding- Part 1. Steels 1 Ergitme kaynağı- Bölüm 1: Çelikler
EN ISO 15607 Specification and qualification of welding TS EN ISO Metalik malzemeler için kaynak
procedures for metallic materials - 15607 prosedürü şartnamesi ve
General rules (ISO 15607:2003) vasıflandırılması - Genel kurallar

EN 288-3 Specification and qualification of welding TS EN ISO Metalik malzemeler için kaynak
procedures for metallic materials – Part 15614-1 prosedürlerinin şartnamesi ve
3: Welding procedure tests for arc vasıflandırılması - Kaynak
welding of steels prosedürü deneyi - Bölüm 1:
Çeliklerin gaz ve ark kaynağı, nikel
ve nikel alaşımlarının ark kaynağı
EN 462-3 Non-destructive testing - Image quality TS EN 462- Tahribatsız muayene -
of radiographs - Part 3: Image quality 3 Radyografların görüntü kalitesi -
classes for ferrous metals bölüm 3: Demir esaslı metaller için
görüntü kalite sınıfları
EN 629-1 Transportable gas cylinders - 25 E taper TS EN ISO Gaz tüpleri - Vanaların gaz tüpüne
thread for connection of valves to gas 11363-1 bağlantısı için 17e ve 25e konik
cylinders - Part 1: Specification vida dişi - Bölüm 2: Özellikler
EN 895 Destructive tests on welds in metallic TS 287 EN Metalik malzemeler-Kaynaklar
materials — Transverse tensile test 895 üzerinde tahribatlı deneyler-Enine
4136:2011 çekme deneyi
EN 910 Destructive tests on welds in metallic TS 282 EN Metalik malzemelerde kaynak
materials — Bend tests 910 dikişleri üzerinde tahribatlı
muayeneler- Eğme deneyleri
EN 970 Non destructive examination of fusion TS EN 970 Gözle muayene
welds-Visual examination
EN 1435 Non-destructive examination of welds – TS 5127 Kaynak dikişlerinin tahribatsız
Radiographic examination of welded EN 1435 muayenesi - Kaynaklı
joints birleştirmelerin radyografik
muayenesi
EN 1714 Non destructive examination of welds - TS EN Kaynakların tahribatsız muayenesi -
Ultrasonic examination of welded joints 1714 Kaynaklı birleştirmelerin ultrasonik
muayenesi

EN 10002-4 Metallic materials-Tensile test-Part 4: TS EN Metalik malzemeler-Çekme deneyi-


Verification of extensometers used in 10002-4 Bölüm 4: Tek yönlü deneylerde
uniaxial testing kullanılan ekstensiyometrelerin
doğrulanması
EN 10028-1 Flat products made of steel for pressure TS EN Çelik yassı mamuller - Basınç
purposes-Part 1: General requirements 10028- amaçlı - Bölüm 1: Genel özellikler
1+A1

TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TÜRK STANDARDI TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

EN, ISO, IEC Adı TS No Adı


vb. No (İngilizce) (Türkçe)
EN 10028-2 Flat products made of steels for TS EN Çelik yassı mamuller - Basınç
pressure purposes - Part 2: Non-alloy 10028-2 amaçlı - Bölüm 2: Belirtilmiş yüksek
and alloy steels with specified sıcaklık özelliklerine sahip
elevated temperature properties alaşımsız ve alaşımlı çelikler
EN 10028-3 Flat products made of steel for pressure TS EN Çelik yassı mamuller - Basınç
purposes - Part 3: Weldable fine grain 10028-3 amaçlı - Bölüm 3: Normalize
steels, normalized edilmiş, kaynak edilebilir ince taneli
çelikler
EN 10028-4 Flat products made of steels for TS EN Çelik yassı mamuller - Basınç
pressure purposes - Part 4: Nickel alloy 10028-4 amaçlı - Bölüm 4: Belirtilmiş düşük
steels with specified low temperature sıcaklık özelliklerine sahip nikel
properties alaşımlı çelikler

EN 10028-5 Flat products made of steel for pressure TS EN Çelik yassı mamuller - Basınç
purposes-Part 5: Weldable fine grain 10028-5 amaçlı - Bölüm 5: Termomekanik
steels, thermomechanically rolled olarak haddelenmiş kaynak
edilebilir ince taneli çelikler

EN 10028-7 Flat products made of steels for TS EN Çelik yassı mamuller - Basınç
pressure purposes - Part 7: Stainless 10028-7 amaçlı - Bölüm 7: Paslanmaz
steels çelikler
EN 10045-1 Metallic materials- Charpy impact test- TS EN ISO Metalik malzemeler- Charpy vurma
Part 1: Test method 148-1 deneyi - Bölüm 1: Deney metodu
EN 10088-1 Stainless steels - Part 1: List of stainless TS EN Paslanmaz çelikler - Bölüm 1:
steels 10088-1 Paslanmaz çeliklerin listesi
EN 10088-2 Stainless steels - Part 2: Technical TS EN Paslanmaz çelikler - Bölüm 2:
delivery conditions for sheet/plate and 10088-2 Genel amaçlar için korozyona
strip for general purposes dirençli çeliklerden yapılan
sac/levha ve şeritlerin teknik teslim
şartları
EN 10088-3 Stainless steels - Part 3: Technical TS EN Paslanmaz çelikler - Bölüm 3:
delivery conditions for semi-finished 10088-3 Genel amaçlı korozyona dirençli
products, bars, rods and sections for çeliklerden yapılan yarı mamuller,
general purposes çubuklar, filmaşinler, teller, profiller
ve parlak mamullerin teknik teslim
şartları
EN 12517 Non-destructive examination of welds - TS EN Kaynakların tahribatsız muayenesi-
Radiographic examination of welded 12517 Çelik, nikel, titanyum ve
joints - Acceptance levels alaşımlarında kaynaklı
birleştirmelerin radyografik
muayenesi - Kabul seviyeleri
EN 13445-2 Unfired pressure vessels - Part 2: TS EN Basınçlı kaplar - Ateşle temas
Materials 13445-2 etmeyen - Bölüm 2: Malzemeler

EN 22063 Metallic and other inorganic coatings - TS 2967 Termal püskürtme - Metalik ve
Thermal spraying - Zinc, aluminium and EN ISO diğer inorganik kaplamalar - Çinko,
their alloys (ISO 2063:1991, modified) 2063 alüminyum ve bu metallerin
alaşımları
EN ISO 5817: Welding - Fusion-welded joints in steel, TS EN ISO Kaynak - Çelik, nikel, titanyum ve
2003 nickel, titanium and their alloys (beam 5817: 2010 bunların alaşımlarında ergitme
welding excluded) - Quality levels for kaynaklı (demet kaynağı hariç)
imperfections (ISO 5817:2003 birleştirmeler - Kusurlar için kalite
seviyeleri

TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TÜRK STANDARDI TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

EN, ISO, IEC Adı TS No Adı


vb. No (İngilizce) (Türkçe)
EN ISO 8501-1 Preparation of steel substrates before TS EN ISO Çelik taban malzeme yüzeylerin
application of paints and related 8501-1 hazırlanması - Boya ve ilgili
products -Visual assessment of surface malzemelerin uygulanmasından
cleanliness - Part 1: Rust grades and önce - Yüzey temizliğinin gözle
preparation grades of uncoated steel muayenesi - Bölüm 1:
substrates and of steel substrates after Kaplanmamış çelik taban malzeme
overall removal of previous coatings yüzeylerinin ve önceki kaplamanın
(ISO 8501-1:1988) tamamen kaldırılmasından sonraki
çelik taban malzeme yüzeylerinin
pas dereceleri ve hazırlanma
dereceleri
EN ISO 11114-1 Transportable gas cylinders – TS EN ISO Gaz tüpleri – Taşınabilir - Tüp ve
Compatibility of cylinder and valve 11114-1 vana malzemelerinin gaza
materials with gas contents - Part 1: uygunluğu bölüm 1: Metalik
Metallic materials (ISO 11114-1:1997) malzemeler
EN ISO 11114-2 Transportable gas cylinders – TS EN ISO Tüpler - Taşınabilir - Tüp ve vana
Compatibility of cylinder and valve 11114-2 malzemelerinin tüpteki gaza
materials with gas contents – Part uygunluğu - Bölüm 2: Metal
2: Non-metallic materials (ISO 11114-2: oımayan malzemeler
2000)
EN ISO 11116-1 Gas cylinders - 17E taper thread for TS EN ISO Gaz tüpleri - Vanaların gaz tüpüne
connection of valves to gas cylinders - 11363-1 bağlantısı için 17e ve 25e konik
Part 1: Specifications (ISO 11116-1: vida dişi- Bölüm 2: Özellikler
1999)

TS EN 14208:2004 standardı, EN 14208: 2004 standardı ile birebir aynı olup, Avrupa Standardizasyon Komitesi’nin (Management
Centre: rue de Stassart, 36 B-1050 Brussels) izniyle basılmıştır.

Avrupa Standardlarının herhangi bir şekilde ve herhangi bir yolla tüm kullanım hakları Avrupa Standardizasyon Komitesi (CEN/
CENELEC) ve üye ülkelerine aittir. TSE kanalıyla CEN/ CENELEC’den yazılı izin alınmaksızın çoğaltılamaz.

TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
AVRUPA STANDARDI
EUROPEAN STANDARD
NORME EUROPÉENNE
EUROPÄISCHE NORM
TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004
ICS 23.020.30

Taşınabilir gaz tüpleri - Gazların taşınması için kapasitesi 1000 litre’ye


kadar olan kaynaklı basınçlı dramlara dair özellikler - Tasarım ve
imalat

Transportable gas cylinders - Specification for welded pressure drums up to 1000 litre
capacity for the transport of gases - Design and construction

Bouteilles à gaz transportables - Spécification pour Ortsbewegliche Gasflaschen - Spezifikation für


les fûts soudés de capacité inférieure ou égale à geschweißte Druckfässer mit einem
1000 litres destinés au transport des gaz - Fassungsraum bis zu 1000 liter für den Transport
Conception et fabrication von Gasen - Gestaltung und Konstruktion

Bu Avrupa Standardı CEN tarafından 04 Aralık 2003 tarihinde onaylanmıştır.

CEN üyeleri, bu Avrupa Standardına hiçbir değişiklik yapmaksızın ulusal standard statüsü veren koşulları
öngören CEN/CENELEC İç Yönetmeleri’ne uymak zorundadırlar. Bu tür ulusal standardlarla ilgili güncel
listeler ve bibliyografik atıflar, CEN-CENELEC Yönetim Merkezi’ne veya herhangi bir CEN üyesine
başvurarak elde edilebilir.

Bu Avrupa Standardı, üç resmi dilde (İngilizce, Fransızca, Almanca) yayınlanmıştır. Başka herhangi bir
dile tercümesi, CEN üyesinin sorumluluğundadır ve resmi sürümleri ile aynı statüde olduğu CEN-
CENELEC Yönetim Merkezi’ne bildirilir.

CEN üyeleri sırasıyla, Almanya, Avusturya, Belçika, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya,
Fransa, Hollanda, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Kıbrıs (Güney Kıbrıs Rum
Yönetimi), Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Malta, Norveç, Polonya, Portekiz,
Romanya, Slovakya, Slovenya, ve Yunanistan’ın milli standard kuruluşlarıdır.

AVRUPA STANDARDİZASYON KOMİTESİ


EUROPEAN COMMITTEE FOR STANDARDIZATION
COMITÉ EUROPÉEN DE NORMALISATION
EUROPÄISCHES KOMITEE FÜR NORMUNG

Yönetim Merkezi: Management Centre: rue de Stassart, 36 B-1050 Brussels

© 2004 CEN Dünya genelinde herhangi bir şekilde ve herhangi bir yolla tüm kullanım
hakları CEN ulusal Üyelerine aittir.
Ref. No. EN 14208: 2004 E

TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

İçindekiler
Sayfa

Ön söz ............................................................................................................................................................... 3
Giriş ................................................................................................................................................................... 4
1 Kapsam ..................................................................................................................................................... 4
2 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar ............................................................................................ 4
3 Terimler, tarifler ve semboller................................................................................................................. 6
4 Malzeme .................................................................................................................................................... 7
5 Tasarım ..................................................................................................................................................... 8
6 Kaldırma ataşmanları ............................................................................................................................. 14
7 İmalat süreci - Kaynak prosedürleri ..................................................................................................... 15
8 İmalat ....................................................................................................................................................... 16
9 Kaynak birleştirmeleri ........................................................................................................................... 17
10 Malzeme yüzeyinin işlenmesi ............................................................................................................... 17
11 Montaj...................................................................................................................................................... 17
12 Kaynak kusurlarının onarımı................................................................................................................. 18
13 Yapım ve işçilik ...................................................................................................................................... 18
14 Deney ve muayene ................................................................................................................................. 18
15 Yeni tasarım deneyleri ........................................................................................................................... 23
16 İşaretlenecek bilgi .................................................................................................................................. 23
17 Kayıtlar .................................................................................................................................................... 24
Ek A - Kaynaklı çelikten imal basınçlı dramların görsel muayenede red kararının verilmesi için şartlar
ile kusurların tarif edilmesi ve değerlendirilmesi ....................................................................................... 25
Ek B - (Bilgi için) - Tasarım deneyi ve parti deneyi sertifikaları için örnekler ......................................... 28
Ek C - (Bilgi için) - Bu standard kullanılırken modüllerin uygunluk değerlendirmesi için uygulama
kılavuzu ........................................................................................................................................................... 33
Kaynaklar ........................................................................................................................................................ 37

2
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Ön söz
Bu standard (EN 14208:2004) sekretaryası BSI tarafından yürütülen CEN/TC 23 "Taşınabilir gaz tüpleri”
Teknik Komitesi tarafından hazırlanmıştır.

Bu Avrupa Standardına en geç Ağustos 2004 tarihine kadar aynı metni yayınlayarak ya da onay duyurusu
yayınlayarak ulusal standard statusü verilmeli ve çelişen ulusal standardlar en geç Ağustos 2004 tarihine
kadar yürürlükten kaldırılmalıdır.

Bu standard, RID ve/veya ADR teknik eklerine atıfta bulunmaktadır. Bu nedenle, sadece standardlarda RID’a
ve/veya ADR’nin teknik eklerine atıf yapıldığında, zorunlu atıflarda listelenen ve mevcut standard içerisinde
bahsi geçmeyen RID ve/veya ADR’nin temel gereklerini kapsayan standardlar zorunludur.

Ek A mecburidir, Ek B ve Ek C ise bilgi için verilmiştir.

Bu standard, Kaynaklar bölümünü de içerir.

AB Direktifleri, RID ve ADR ile ilişkiler için, bu standardın bir bölümü olan Ek C’ye (bilgi için) bakılmalıdır.

3
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Giriş
Bu standardın amacı, çelikten, kaynaklı basınçlı dramların tasarımı, imalatı, muayenesi ve onayı için
özellikleri sağlamaktır.

Belirtilen özelliklerde, CEN üyesi ülkelerde ortak kullanımdaki çelik dramların malzemeleri, tasarım gerekleri,
imalat süreçleri ve imalatları esnasındaki kontrollere dair bilgiler ile bunlardan elde edilen deneyimler esas
alınmıştır.

1 Kapsam
Bu standard, sıvılaştırılmış ve çözünmüş gazlar için, hacmi 150 L’den 1 000 L’ye kadar olan, tekrar
doldurulabilir, kaynaklı çelikten, basınçlı gaz tüplerinin imalatının malzeme, tasarım, yapım ve işçilik,
muayene ve deneyleri ile ilgili asgari gerekleri belirler. Silindirik ve küresel konteynerleri kapsar.

2 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar


Aşağıdaki atıf dokümanları, bu dokümanın uygulanması için zaruridir. Tarih belirtilen atıflarda, belirtilmiş olan
baskı geçerlidir. Tarih belirtilmemiş atıflarda, atıf yapılan dokümanın en son baskısı (tadiller dahil) kullanılır.

EN 287-1, Approval testing of welders- Fusion welding- Part 1. Steels (Kaynakçıların yeterlilik sınavı-
Ergitme kaynağı - Bölüm 1: çelikler)

EN ISO 15607, Specification and qualification of welding procedures for metallic materials - General rules
(ISO 15607:2003) (Metalik malzemeler için kaynak prosedürlerinin vasıflandırılması ve şartnamesi - Genel
kurallar)

EN 288-3 Specification and qualification of welding procedures for metallic materials – Part 3: Welding
procedure tests for arc welding of steels (Metalik malzemelerin kaynak prosedürlerinin şartnamesi ve onayı-
Kısım 3: Çeliklerin ark kaynağı için kaynak prosedür deneyleri)

EN 462-3, Non-destructive testing — Image quality of radiographs — Part 3: Image quality classes for
ferrous metals (Tahribatsız muayene - Radyografların görüntü kalitesi - Bölüm 3: Demir esaslı metaller için
görüntü kalite sınıfları)

EN 629-1, Transportable gas cylinders — 25 E taper thread for connection of valves to gas cylinders — Part
1: Specification (Tüpler gazların depolanmasında kullanılan -Taşınabilir -Vanaların gaz tüpüne bağlantısı için
25 e konik vida dişi - Bölüm 1: Özellikler)

EN 895, Destructive tests on welds in metallic materials — Transverse tensile test (Metalik malzemeler -
Kaynaklar üzerinde tahribatlı deneyler - Enine çekme deneyi)

EN 910, Destructive tests on welds in metallic materials — Bend tests (Metalik malzemelerde kaynak
dikişleri üzerinde tahribatlı muayeneler - Eğme deneyleri)

EN 970, Non destructive examination of fusion welds - Visual examination (Ergitme kaynaklarının tahribatsız
muayenesi - Gözle muayene)

EN 1435, Non-destructive examination of welds – Radiographic examination of welded joints (Kaynak


dikişlerinin tahribatsız muayenesi - Kaynaklı birleştirmelerin radyografik muayenesi)

EN 1714, Non destructive examination of welds - Ultrasonic examination of welded joints (Kaynakların
tahribatsız muayenesi - Kaynaklı birleştirmelerin ultrasonik muayenesi)

EN 10002-4, Metallic materials - Tensile test- Part 4: Verification of extensometers used in uniaxial testing
(Metalik malzemeler - Çekme deneyi - Bölüm 4: Tek yönlü deneylerde kullanılan ekstensiyometrelerin
doğrulanması)

EN 10028-1, Flat products made of steel for pressure purposes - Part 1: General requirements (Çelik yassı
mamuller - Basınç amaçlı - Bölüm 1: Genel özellikler)
EN 10028-2, Flat products made of steels for pressure purposes - Part 2: Non-alloy and alloy steels with
specified elevated temperature properties (Çelik yassı mamuller - Basınç amaçlı bölüm 2: Belirtilmiş yüksek
sıcaklık özelliklerine sahip alaşımsız ve alaşımlı çelikler)
4
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

EN 10028-3, Flat products made of steel for pressure purposes - Part 3: Weldable fine grain steels,
normalized (Çelik yassı mamuller - Basınç amaçlı - Bölüm 3: Normalize edilmiş, kaynak edilebilir ince taneli
çelikler)

EN 10028-4, Flat products made of steels for pressure purposes - Part 4: Nickel alloy steels with specified
low temperature properties (Çelik yassı mamuller - Basınç amaçlı - Bölüm 4: Belirtilmiş düşük sıcaklık
özelliklerine sahip nikel alaşımlı çelikler)

EN 10028-5, Flat products made of steel for pressure purposes-Part 5: Weldable fine grain steels,
thermomechanically rolled (Çelik yassı mamuller - Basınç amaçlı - Bölüm 5: Termomekanik olarak
haddelenmiş kaynak edilebilir ince taneli çelikler)

EN 10028-7, Flat products made of steels for pressure purposes - Part 7: Stainless steels (Çelik yassı
mamuller - Basınç amaçlı - Bölüm 7: Paslanmaz çelikler)

EN 10045-1, Metallic materials- Charpy impact test - Part 1: Test method (Metalik malzemeler - Charpy
vurma deneyi - Bölüm 1: Deney metodu)

EN 10088-1, Stainless steels - Part 1: List of stainless steels (Paslanmaz çelikler - Bölüm 1: Paslanmaz
çeliklerin listesi)

EN 10088-2, Stainless steels - Part 2: Technical delivery conditions for sheet/plate and strip for general
purposes (Paslanmaz çelikler - Bölüm 2: Genel amaçlar için korozyona dirençli çeliklerden yapılan sac/levha
ve şeritlerin teknik teslim şartları)

EN 10088-3, Stainless steels - Part 3: Technical delivery conditions for semi-finished products, bars, rods
and sections for general purposes (Paslanmaz çelikler - Bölüm 3: Genel amaçlı korozyona dirençli
çeliklerden yapılan yarı mamuller, çubuklar, filmaşinler, teller, profiller ve parlak mamullerin teknik teslim
şartları)

EN 12517, Non-destructive examination of welds - Radiographic examination of welded joints - Acceptance


levels (Kaynakların tahribatsız muayenesi- Kaynaklı birleştirmelerin radyografik muayenesi- Kabul seviyeleri)

EN 13445-2, Unfired pressure vessels - Part 2: Materials (Basınçlı kaplar - Ateşle temas etmeyen - Bölüm 2:
Malzemeler)

EN 22063, Metallic and other inorganic coatings - Thermal spraying - Zinc, aluminium and their alloys (ISO
2063:1991, modified) (Metalik ve diğer inorganik kaplamalar - Termal püskürtme - Çinko, alüminyum ve
alaşımları)

EN ISO 5817: 2003, Welding - Fusion-welded joints in steel, nickel, titanium and their alloys (beam welding
excluded) - Quality levels for imperfections (ISO 5817:2003) (Kaynak - Çelik, nikel, titanyum ve alaşımlarında
ergitme kaynaklı (demet kaynağı hariç) birleştirmeler - Kusurlar için kalite seviyeleri)

EN ISO 8501-1, Preparation of steel substrates before application of paints and related products -Visual
assessment of surface cleanliness - Part 1: Rust grades and preparation grades of uncoated steel substrates
and of steel substrates after overall removal of previous coatings (ISO 8501-1:1988) (Çelik taban malzeme
yüzeylerin hazırlanması - Boya ve ilgili malzemelerin uygulanmasından önce - Yüzey temizliğinin gözle
muayenesi - Bölüm 1: Kaplanmamış çelik taban malzeme yüzeylerinin ve önceki kaplamanın tamamen
kaldırılmasından sonraki çelik taban malzeme yüzeylerinin pas dereceleri ve hazırlanma dereceleri)

EN ISO 11114-1 Transportable gas cylinders –Compatibility of cylinder and valve materials with gas contents
- Part 1: Metallic materials (ISO 11114-1:1997) (Gaz tüpleri- Taşınabilir- Tüp ve vana malzemelerinin gaza
uygunluğu - Bölüm 1: Metalik malzemeler)

EN ISO 11114-2 Transportable gas cylinders –Compatibility of cylinder and valve materials with gas contents
– Part 2: Non-metallic materials (ISO 11114-2:2000) (Tüpler – Taşınabilir - Tüp ve vana malzemelerinin
tüpteki gaza uygunluğu- Bölüm 2: Metal olmayan malzemeler)

5
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

EN ISO 11116-1 Gas cylinders - 17E taper thread for connection of valves to gas cylinders - Part 1:
Specifications (ISO 11116-1:1999) (Tüpler- Gazlar için- Vanaların gaz tüpüne bağlantısında kullanılan 17 e
konik vida dişi - Bölüm 1: Özellikler)

3 Terimler, tarifler ve semboller


Bu standardın amacı bakımından aşağıdaki terimler, tarifler ve semboller kullanılır.

3.1 Terimler ve tarifler

3.1.1 Akma gerilmesi


Alt akma gerilmesine karşılık gelen değer veya tarif edilmiş bir akma noktası göstermeyen çelikler için
% 0,2 uzama gerilmesi (östenitik paslanmaz çelikler için % 1 uzama gerilmesi).

3.1.2 Normalleştirme
Çeliğin üst kritik noktasının üzerindeki bir sıcaklığa (AC 3) kadar homojen olarak ısıtılması ve kontrollü bir
atmosferde soğutulmasından oluşan ısıl işlem.

3.1.3 Gerilme giderme


Çelikteki kalıcı gerilmelerin azaltılması için uygulanan ısıl işlem.

3.1.4 İmalat partisi


Aynı tasarım, ölçü ve malzeme özellikleri için, aynı kaynak prosedürleri kullanılan ve aynı sıcaklık ve süre
şartlarında ısıl işlem yapılan, aynı gün veya ardışık iş günlerinde ardarda imalatı tamamlanmış dramların
sayısı.

3.1.5 Deney basıncı


Bütün imalat işlemi tamamlandıktan sonra drama uygulanan basınç. Bu parametre, dram tasarımı için
uygulanır.

3.1.6 İmalatı tamamlanan dram


Herhangi bir harici kaplaması bulunmaksızın, tamamen monte edilmiş ve uygun şekilde damgalanmış dram.

3.2 Semboller
a1 Basınç kriterlerini esas alan dramın silindirik bölümünün asgari kalınlığı, mm

a2 Elleçleme kriterini esas alan silindirik gövdenin veya bombeli ucun asgari kalınlığı, mm

B Dengelenecek (doldurulacak) alan, mm2

b1 Bombeli uçların hesaplanan asgari kalınlığı, mm

c1 Silindirik gövdenin veya yarım küre bombeli ucun hesaplanan asgari kalınlığı, mm

Dd Vana koruması tepesinin çapı, mm

Do Dramın azami dış çapı, mm

Di İç çap, mm

fc Dramın silindirik bölümü için izin verilen azami gerilme, MPa

fe Dramın bombeli ucu için izin verilen azami gerilme, MPa

fp Dramın yastıklama parçasının malzemesi için izin verilen azami gerilme, MPa

H Bombeli ucun yüksekliği, mm

H0 Ucun kubbeli bölümünün dış yüksekliği, mm

6
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

He Biçim faktörünü belirlemek için bombeli ucun eş değer yüksekliği, mm

k Kancalarla uyumluluğu sağlamak amacıyla, basınç için dışbükey bombeli uçlar olması durumunda,
dramın veya mahfaza parçasının kenarının asgari uzunluğu (bk. Şekil 5), mm

K Bombeli uçların biçim faktörü

L Basınç için dışbükey bombeli uçlar olması durumunda, dramın veya mahfaza parçasının dış yüzeyi
ile kenarın iç yüzeyi arasındaki mesafe (bk. Şekil 5), mm

N Bir açıklığın en geniş boyutu, mm

P Dengeleme olarak dikkate alınabilecek yastıklama parçalarının azami boyutu, mm

ph Atmosferik basınç üzerindeki deney basıncı, bar

Q Dengeleme hesaplanırken, eş değer küre yarıçapı, mm

R0 Torisferik bombeli ucun tepesinin dış yarıçapı, mm

r0 Torisferik bombeli ucun boğumunun dış yarıçapı, mm

Rm Çekme dayanımının gerçek değeri, MPa

S Dengelenecek alandaki gövdenin kalınlığı, mm

s1 Küresel kesitin asgari kalınlığı, mm

T Çekme dayanımının asgari değeri, mm

te Ucun delinmemiş açıklık bölgesindeki kalınlık, mm

Y İmalatı tamamlanan dramın ilgili bölümündeki malzemenin garanti edilmiş asgari akma gerilmesi
değeri, MPa

4 Malzeme
4.1 Genel hükümler

4.1.1 Basıncın mahfazalanması için malzemeler, karbon çelikler için EN 10028-1 ila EN 10028-5 ve ostenitik
paslanmaz çelikler için EN 10028-7 veya EN 10088-1 ila EN 10088-3’e uygun olmalıdır.

4.1.2 Dram için kullanılan malzemeler, amaçlanan gaz servisiyle, örneğin, korozif veya kırılganlaştıran
gazlar ile uyumlu olmalıdır. Bk. EN ISO 11114-1 ve EN ISO 11114-2.

Not - Yüksek mukavemetli malzemelerin kullanılması halinde, kırılganlaştıran gazlarla uyumsuzluk


olabileceği durumlarda, gaz ile temasta bulunan cıvata, saplama ve diğer bileşenler için şartnameye
özel dikkat gösterilmelidir.

4.1.3 Drama kaynaklı bütün parçalar, kaynak edilebilirlik ve dayanım bakımından uyumlu bir malzemeden
imal edilmiş olmalıdır.

4.1.4 Kaynak dolguları, imalatı tamamlanmış dramdaki esas malzeme için belirtilen değere en azından eşit
olan asgari çekme dayanımına sahip uygun kaynak elde edebilme kabiliyetinde olmalıdır.

4.1.5 İmalatçı dramın basınç taşıyan bölümlerinin yapılışında kullanılan çelik için malzeme şartnamelerine
uygunluğunu kanıtlayan sertifikaları temin etmeli ve sağlamalıdır. Çelik imalatçısı tarafından garanti edilmiş
malzemenin akma geriliminin asgari değerleri, malzeme standardında belirtilenden daha büyük ise, daha
yüksek olan bu rakam, tasarım hesaplamalarında % 15'lik bir azami artış değerine kadar kullanılabilir. Bu
durumda, ısıl işlemin (varsa) bu garanti edilen asgari değeri etkilememesi sağlanmalıdır.
7
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

İmalatçı, dramın çelik dökümden/dökümlerden imal edilen basınç taşıyan bütün bölümlerini
tanımlayabilmelidir.

4.2 Isıl işlem


Kullanılan çelik veya çelik şartnamesi gerektirdiğinde, dram ısıl işlem veya gerilim gidermeye tabi
tutulmalıdır. İmalatçı uygulanan ısıl işlem için sertifikalar hazırlamalıdır. Sıcaklık ve işlem süresi, ısıl işlem
sırasında sürekli olarak kaydedilmelidir. Kısmi bir ısıl işleme müsaade edilmez.

5 Tasarım
5.1 Tasarım gerilimi
Deney basıncında, fc, fe, fp ve fs tasarım gerilimi 0,77 Y’yi aşmamalıdır.

5.2 Kalınlığın hesaplanması

5.2.1 Silindirik cidar


Silindirik kesitin bir cidarının asgari kalınlığı (a1), aşağıdaki eşitlik kullanılarak hesaplanan kalınlıktan daha az
olmamalıdır:

Ph x Do
a1  (1)
20 fc + Ph

5.2.2 Küresel gövde


Küresel kesitin bir cidarının asgari kalınlığı s1, aşağıdaki eşitlik kullanılarak hesaplanan kalınlıktan daha az
olmamalıdır:

Ph x Do
s1  (2)
40 fc + Ph

5.2.3 Basınç için iç bükey bombeli uçlar

5.2.3.1 Genel
Basınç için iç bükey bombeli uçlara sahip dramlar için, torisferik bir kürenin veya elips bombeli ucun asgari
cidar kalınlığı (b1), b1 = K.a1’den daha az olmamalıdır. Burada belirtilen K değeri, Şekil 1'de de gösterildiği
gibi, uçların şekline göre değişir. K değeri 1,0’den daha küçük olmamalıdır. Bir dramın iki ucu da bombeli
yapılmışsa, düz silindirik bölümün kalınlığı, Madde 5.2.1’e göre hesaplanan, a 1’den daha az olmamalıdır. Bir
dramın iki ucu da yarım küresel biçiminde yapılmışsa, bunların kalınlığı Madde 5.2.2’ye göre
hesaplanmalıdır.

5.2.3.2 Biçim faktörü


Biçim faktörü K, uygun He/D0 ve b1/Do değerleri kullanılarak ve Şekil 1’den alınarak belirlenir. H e için değer,
aşağıda belirtildiği gibi belirlenir:

- Elipsoidal uç için He =H0


- Torisferik uç için He = en azından: H0 veya D02 / 4R0 veya (D0.r0/2)0,5

Not - Bir torisferik uç için kubbeli uç bölgesinin dış yüksekliği aşağıda belirtildiği şekilde hesaplanabilir:

H0 = R0 - {(R0 - D0/2) (R0 + D0 /2 -2.r0)}0,5

8
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Şekil 1 - Biçim faktörü K

9
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Şekil 2 - Bombeli uçlar için kaynak ayrıntısı

5.2.3.3 Biçim için sınırlamalar


a) Torisferik bir uçta R0, Do'dan daha büyük olmamalıdır,
b) Torisferik bir uçta r0, 0,1.Do'dan ve imal edilmiş olan bombeli ucun kalınlığının dört katından daha küçük
olmamalıdır,
c) Elipsoidal uçta He/ Do oranı, 0,192’den daha küçük olmamalıdır,
d) Sf değeri, 0,3(Do.te)0.5’ten daha az olmamalıdır.

5.2.4 Basınç için dış bükey bombeli uçlar


Basınç için dış bükey bombeli uçlar durumunda, tasarım, patlatma deneyi ve basınç çevrim deneyi
(bk. Madde 15) ile teyit edilmelidir. Uç kaynağının düzenlemesi, radyografi veya eş değer bir NDT yöntemi ile
muayene edilebilir şekilde olmalıdır. Şekil 2’de bir örnek verilmiştir.

Basınç için dış bükey bombeli uçlar, bulunan korozif maddeler için tasarlanmış kaplar için kullanılmamalıdır.

5.3 Taşıma için asgari kalınlık

5.3.1 Basınç koşullarından (bk. Madde 5.2) hesaplanan gövde ve uçların kalınlıkları, a 2 = 2,5.(T/Do)0,5
formülünden hesaplanan değerden daha küçükse, asgari 2,5 mm kalınlıkta arttırılır. Gövde ve uçlar için
kullanılan malzemeler farklıysa, hesaplama her bileşen için uygun özellikler kullanılarak yapılmalıdır.

10
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

5.3.2 Dramın kalınlığının, Madde 5.3.1’e uygun olarak arttırılması gerektiğinde, dramın diğer bölümlerinin
daha yüksek deney basıncının tasarım gereklerine uygun olması kaydıyla, deney basıncı, artan dram
kalınlığı göz önünde bulundurularak isteğe bağlı arttırılabilir.

5.4 Bağlantı elemanları

5.4.1 Genel
Bağlantı elemanları (dolum, tahliye için vanalar, basınç tahliyesi, seviye cihazları vb.) aşağıda tarif edildiği
gibi bağlanır. Delik sayısı konusunda bir kısıtlama olmamakla beraber, bunların sayısı asgaride tutulmalıdır.

Not - Uç başına iki delikten daha fazla kullanılmaması tavsiye edilir.

Bağlantı elemanları, sadece bombeli uçlar veya küresel kesitlere yerleştirilmelidir. Bu elemanlar, gövde
kalınlığı 15 mm'den daha büyük olması haricinde, bir yastıklama parçası vasıtasıyla veya bir flanşa ya da
cıvatalı erişim levhasına kısmi olarak takviyelenmiş olarak konteynerin bölümlerine bağlanmalıdır. Açıklıklar
dengelenmelidir (bk. Madde 5.4.6).

5.4.2 Vidalı bağlantı elemanları

5.4.2.1 80 mm vida çapına kadar vidalı bağlantı elemanları kullanılabilir. Konik vida kullanıldığında, PTFE
şerit, püskürtmeli PTFE gibi bir dolgu maddesiyle vida dişleri üzerindeki basıncın sızdırmazlığı sağlanarak,
mühür etkisi oluşturmak için vida dişli bileşenler arasına kurşun veya alüminyum halka yerleştirilmelidir.
Paralel vida dişleri kullanıldığında, montaj için kullanılan tork, conta üzerine bir mühür yerleştirerek, nakil
esnasında gevşemeyi önlemek amacıyla ayarlanmalıdır.

5.4.2.2 Konik ve paralel vida dişli standart vanalar için, sırasıyla EN 629-1 ve EN ISO 11116-1 boyutları ve
bağlantı biçimini tarif eder.

Not - Sırasıyla EN 629-2 ve EN ISO 11116-2 vida mastarların kontrol yöntemlerini tarif eder.

5.4.3 Cıvatalı bağlantılar


Cıvatalı bağlantılarda, en az üç cıvata veya pim kullanılmalıdır. Pimler, ekleme üzerinde kilitleme sağlayacak
şekilde eklemelerin uçlarına vidalanmalıdır. Birleştirilen yüzeyler, tasarım çizimlerinde (örneğin, EN ISO 1392
için) belirtilen düzlük, paralellik ve diklik toleranslarına, düz ve doğru olmalı ve gerektiğinde, bu yüzeylerde
bozulma oluşmuşsa, ısıl işlem sonrası işlenmelidir.

5.4.4 Bağlantı elemanlarının korunması

5.4.4.1 Genel
Dramlar, bütün bağlantı elemanları, dramın basınç için dışbükey bombeli uçlu olması durumunda ucu veya
uç mahfaza elemanları ya da destek yapısının sınırları içinde yer alacak şekilde olmalıdır.

5.4.4.2 Uç mahfaza parçaları


Uç mahfaza elemanları 10 mm kalınlıkta olmalı veya bir takviye halkası takılıysa, 7 mm asgari kalınlığa sahip
olmalıdır. Bu mahfaza parçaları, kendi çevresinin en azından % 50’si kadar kaynakla drama bağlanmalıdır.
Mahfaza parçalarında drenaj sağlamak için, delikler veya oyuklar bulunmalıdır.

5.4.4.3 Çerçeve koruması


Düşey olarak taşınmak üzere tasarımlanmış dramlarda, mahfaza parçalarının yerine alternatif olarak bir
çerçeve yapısı olabilir. Alt çıkış elemanları ve bunların harici boru tesisatları, çelik bir yapı elemanıyla
(alanının eylemsizlik momenti (second moment of area) 3,5x106 mm4’ten daha küçük olmayan) darbelere
karşı korunmalıdır.

5.4.5 Bölgesel koruma

5.4.5.1 Madde 5.4.4 'te belirtilen genel korumaya ilave olarak, bağlantı elemanlarında bölgesel koruma
sağlanmalıdır.

11
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

5.4.5.2 Gazın zehirli olması halinde, vanalar (Dd/15)0,5’ten daha küçük olmayan kalınlıktaki metal dom veya
ayrı kapaklar ile kapatılmalıdır (Dd, domun mm cinsinden çapıdır, ancak her durum için, 2,5 mm'den küçük
olmamalıdır.) Bir dom, doldurma ya da boşaltma için erişime izin vermek amacıyla, menteşeli veya hareket
edebilir ve taşıma için bağlanabilir özellikte olmalıdır. Ayrıca, sızıntı durumunda, dom, içerisindeki herhangi
bir gazın havalandırılmasına izin verecek bir olanağa sahip olmalıdır.

5.4.5.3 Taşınan gaz zehirli değilse, kısmi koruma, bağlantı elemanları için kısmi monte edilen sabit çelik
kafes şeklinde olabilir. Kafes, vana ve bağlantı elemanlarına erişime imkan vermelidir. Düşey duracak
şekilde tasarlanmış bir konteyner olması halinde, bağlantı elemanları ile mahfaza parçası veya çerçeve
kenarı arasındaki açıklığın en az 100 mm olduğu durumlarda, ilave koruma gerekli değildir.

5.4.5.4 Kör tapalar, eriyebilir tapalar ve basınç tahliye vanaları, mahfaza parçasının olduğu en azından
% 75’indeki bir çapta monte edilmeleri ve düşük profilli faturanın dram yüzeyinden 30 mm’den daha çok
olmaması kaydıyla ilave yerel koruma gerekli değildir.

5.4.6 Açıklıkların dengelenmesi

5.4.6.1 Açıklıklar, 0,5.Do’dan daha az en geniş boyuta (N) sahip olmalıdır (Bk. Şekil 3).

5.4.6.2 Herhangi bir düzlemde dengelenmesi gerekli toplam kesit alanı (B), B= NxS’den az olmamalıdır,
burada S, Madde 5.2.2 veya Madde 5.2.3’teki formülden hesaplanan küresel kesitin veya deliksiz bombeli uç
kalınlığıdır.

Değiştirme için mevcut bölümlerdeki dengeleme alanı, B’den daha az olmamalıdır (bk. Şekil 3). Bu alanın
hesaplanmasında, sadece gövdenin gerçek yüzeyinden P mesafesine kadar bir malzeme olarak kabul
edilebilir, burada P = (N.te)0.5’tir.

Yastıklama parçasının, dengelenecek parçaya göre farklı bir malzeme dayanımından imal edildiği
durumlarda, dengeleme olarak dikkate alınması gereken mevcut alan, uygun olan izin verilebilir gerilmelerin
(fp/fs veya fp/fe) oranı ile çarpılmalıdır.

5.4.6.3 Aşağıda belirtilenler hariç olmak üzere, S değeri; b1 veya s1’den az olmamalıdır:

a) Açıklık veya açıklıkların dengelenmesi, torisferik bombeli ucun küresel parçasının tamamen içinde ise, S
değeri, bombeli ucun küresel parçasına eşit bir küre için gerekli kalınlıktan daha az olmamalıdır.

b) Açıklık veya açıklıkların dengelenmesi, elipsoidal bir uçta ve bir ucunda yer alan ve tamamen 0,40xDo’ın
merkezinden itibaren ölçülen yarıçapa sahip olan bir daire içinde olduğunda, S değeri, Çizelge 1’den
alınan eş değer yarıçapa (Q) sahip olan bir küre için gerekli kalınlıktır. Ara değerler, Şekil 4’ten alınabilir.

12
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Şekil 3 - Açıklıkların dengelenmesi

Çizelge 1 – Eş değer küre yarıçapı, Q

H/Di 0,17 0,18 0,19 0,21 0,23 0,25 0,28 0,31 0,36 0,4 0,45 0,5

Q/Di 1,36 1,27 1,18 1,08 0,99 0,9 0,81 0,73 0,65 0,59 0,54 0,5

13
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Şekil 4 – Eş değer küre yarıçapı, Q

6 Kaldırma ataşmanları
6.1 Düşey ve küresel dram

6.1.1 Düşey düzlemde taşınmak üzere tasarımlanmış dramlar, alt yapısı içine yerleştirilen bir fork-liftin
çatallarını tutmak için asgari 5 mm kalınlığında çelik yapısal elemanlara sahip olmalıdır. Bu çatal
yuvalarının/yapının görünüşü, normal taşıma esnasında dramı bir darbe hadisesinden korumalıdır. Çatal
aralıkları, ağırlık merkezine göre simetrik olarak konumlandırılmalı ve bu aralıkların ölçüsü, dramı hareket
ettirmek için kullanılacak olan çatallar için uygun olmalıdır. Çatal aralıkları, dram yanlışlıkla çatallardan
ayrılmayacak şekilde tasarımlanmalıdır.

14
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

6.1.2 Kaldırma kulakları takılmışsa, azami brüt ağırlığının 2 katı bir ağırlıktaki tasarım yüküne dayanacak
şekilde tasarlanmış olmalıdır. Birden fazla kaldırma gözüne sahip dramlar, kaldırma gözleri kullanılarak
kaldırma sırasında yatayla asgari 45 °’lik bir sapan bacağı açısı elde edilebilecek şekilde tasarımlanmalıdır.

Dört kaldırma gözü kullanıldığı durumlarda, tasarımları, dramın kaldırma gözlerinin sadece ikisiyle
kaldırılmasına izin verecek kadar sağlam şekilde olmalıdır. İki veya dört adet kaldırma gözü kullanıldığı
durumlarda, çapsal olarak zıt olan kaldırma gözleri, doğru bir kaldırma sağlamak için, kelepçeli pimler
kullanılarak birbirleriyle hizalanmalıdır.

6.2 Yatay dramlar


Dram yatay konumda taşınmak üzere tasarımlandığında, mahfaza parçalarının kenarları takviye edilmelidir.
Basınç için dış bükey bombeli uçlar durumunda, mahfaza parçasının kenar profili veya dramın kenarı,
Şekil 5'te verilen boyutlara uygun olmalıdır. (k) ölçüsü, 50 mm’den az olmamalı ve Şekil 5'te belirtilen
Ø ölçüsü 45°'den büyük olmamalıdır.

Not - Bu durum, kullanılan kancaların şekliyle uyumluluk sağlanması içindir.

Kaldırma kulakları için gerekler, Madde 6.1.2'de belirtildiği gibi olmalıdır.

6.3 Yuvarlanma bantlarının ataşmanları


Yatay konumda kullanılacak karbonlu çelik kaplar için, dış yüzey EN 22063’e uygun olarak boyanmadan
önce kumlanmışsa ve bir çinko veya alüminyum püskürtmeyle kaplanmışsa, dış yuvarlanma bantları gerekli
değildir.

Yuvarlanma bantlarının, gövdenin basınç ihtiva eden bölümüne takılması durumunda, bunlar bandın her iki
tarafından sürekli köşe kaynaklarıyla bağlanmalıdır.

Basınç ihtiva etmeyen bölüme (örneğin, mahfaza parçası) takılıysa, çevresinin % 50’sinden az olmayan
aralıklı kaynağa izin verilebilir. Bu köşe kaynaklarının bacak uzunluğu 5 mm'den az olmamalıdır.

7 İmalat süreci - Kaynak prosedürleri


İmalatçı, özel kaynak prosedürlerini ve kaynakçıları, sırasıyla EN 288 ve EN 287’ye göre vasıflandırılmalıdır.
Bu tür vasıflandırma kayıtları, en az 10 yıllık bir periyot süresince imalatçı tarafından dosyada muhafaza
edilmelidir.

Prosedürle ilgili vasıflandırma deneyleri, kaynakların imalatta yapılanları temsil edeceği şekilde
gerçekleştirilmelidir.

EN 287-1, EN ISO 15607 ve EN 288-3’te ayrıntılı olarak verilen temel değişkenlerden herhangi birinde
değişiklik mevcutsa, prosedürün yanı sıra kaynakçının da yeniden vasıflandırılması gereklidir.

15
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Şekil 5 - Kap veya mahfaza parçası kenarlarının boyutlarında sınırlar

8 İmalat
8.1 Gövde kesitleri
Silindirik gövde tek bir levhadan imal edilmelidir.

8.2 Bombeli uçlar


Bombeli uçların her biri tek bir levhadan preslenmelidir. Bütün şekillendirme, makinayla yapılmalı, bölgesel
ısıtmaya veya çekiçlemeye izin verilmemelidir.

8.3 Soğuk preslenmiş bombeli uçlar


Malzeme özelliklerinin gerektirdiği durumlarda, soğuk şekillendirilmiş bombeli uçlar preslendikten sonra
normalize edilmelidir. Bu ısıl işlemde, izin verilen sınırların ötesinde bozulan uçlar, preste soğuk
deformasyonla yeniden hizalanmalıdır.

16
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

8.4 Sıcak preslenmiş bombeli uçlar


Levhaları 500 °C üzerine ısıtılan bombeli uçlar, preslenmiş şekillendirme sonrası ısıl işlem gerektirmez.

9 Kaynak birleştirmeleri
Boyuna ve çevresel dikiş kaynakları, otomatik veya yarı otomatik bir işlemle yapılmalıdır. Silindirik kesitte
birden daha fazla olmaması gereken boyuna kaynak, tam nüfuziyetli alın kaynağı olmalı ve herhangi bir
destek çubuğu kaynak sonrası çıkarılmalıdır.

Çevresel kaynaklar, alın kaynağı veya geçmeli kaynak şeklinde olmalıdır. Korozif gazlar için tasarımlanmış
kaplarda, geçmeli birleştirmeler kullanılmamalıdır.

10 Malzeme yüzeyinin işlenmesi


Dış yüzey, EN ISO 8501-1’e uygun olarak, en azından seviye SA 2.5’e eşit olmalıdır.

Iç yüzeyin işlenmesi, tarafların mutabakatıyla olmalıdır. Herhangi bir kabuk veya korozyon, kumlama gibi
uygun bir yöntemle giderilmelidir. Dramın basınç ihtiva eden bölümleri, kabul edilemez kusurların giderilmesi
ve eşit kalite için muayene edilmelidir (Ek A’ya uygun olarak).

Çukurlar, sıyrıklar, haddeleme kabukları veya presleme izleri gibi herhangi bir yüzey kusuru, azalmış kalınlık,
levhanın geri kalanında 1:20’den büyük olmayan bir oranda uyum sağlanacak şekilde zımparalanmalıdır.

Kusurların derinlikleri 1,5 mm ile sınırlı olmalıdır. Bu gibi bütün yerlerde kalınlık ölçülmeli ve belirtilen asgari
değerden daha büyük olduğu kanıtlanmalıdır.

11 Montaj
11.1 Geçici ataşmanlar
İmalatı kolaylaştırmak için drama kaynaklı olarak geçici şekilde tutturulan şeritler, kamalar veya diğer
herhangi bir ataşman, kap ile aynı malzemeden yapılmış ve bütün halde olmalı ve drama zarar vermeyecek
şekilde dikkatlice sökülmelidir. Sökme işleminden sonra geriye kalan herhangi bir yüzey kusuru, onarım
kaynağıyla düzeltilmelidir.

Onarılan alanlar, bitişik ana malzemenin yüzeyi ile birlikte pürüzsüz bir yüzey seviyesine sahip olacak şekilde
düzenlenmeli ve uygun bir tahribatsız deney (örneğin; ISO 3879’a uygun olarak dye-penetrant deneyi veya
EN 1290 veya EN 10246’ya uygun olarak bir manyetik parçacık muayenesi) uygulanarak yüzey çatlakları için
bir kontrolden geçirilmelidir.

11.2 Birleştirmelerin hizalanması


Alın kaynağı dikişi olan tüm levhaların kenarlarının hiçbir yerinde, EN ISO 5817, C seviyesinde belirtilen
sınırları daha fazla aşan bir hizasızlık olmamalıdır.

Geçmeli birleştirmelerin kullanıldığı durumlarda, eşleşen parçaların birbirine geçmesinde, kaynaktan önceki
boşluk 0,5 mm’den daha büyük olmamalıdır. Geçme işlemi, silindirik bir kesit üzerinde yapıldığında, geçme
yoluyla deforme olan kaynak edilecek uzunluklar, geçme işleminden önce ana levha ile aynı hizada
taşlanmalı ve çevresel kaynak dikişlerine kaynak edilmeden önce çatlak tespiti yapılmalıdır.

11.3 Ataşmanlar ve bağlantı parçaları


Mahfaza parçaları veya taban etekleri gibi herhangi bir harici ataşman, dram bölümünün dış hattına uygun
olmalıdır. Herhangi bir bölgesel boşluk 2,5 mm'yi geçmemeli ve boşluktaki herhangi bir değişim kademeli
olmalıdır.

Basıncın mahfazalanması için mahfaza parçaları, taban etekleri ve diğer ataşmanların kaynakları, bu
parçalar basınçlı drama takılmadan önce, % 100 görsel olarak ve % 10 NDT deneyi ile (örneğin; ISO 3879’a
uygun olarak dye-penetrant deneyi veya EN 1290 veya EN 10246’ya uygun olarak bir manyetik parçacık
muayenesi) muayene edilmelidir.

NDT yöntemiyle herhangi bir kusur tespit edildiğinde, ataşman kaynakları %100 NDT ile muayene
edilmelidir.

17
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

12 Kaynak kusurlarının onarımı


Kusurlar, mevcut metalin taşlanması, zımparalanması veya işlenmesiyle onarılarak tekrar kaynak edilmelidir.
Önceki kaynak metali dolgusu ve levhalarla yeni kaynak yığınının tam olarak birleşmesine ve uygun
nüfuziyetin sağlanmasına dikkat edilmelidir. Alevle oyma işlemi, kusurları kesip çıkarılması için kenarların
sonradan işlenmesini veya mevcut malzemenin yeniden zımparalanması kaydıyla alternatif bir yöntem olarak
uygulanabilir. Ana kaynak dikişlerindeki bütün onarımlar, Madde 14.5'te belirtildiği gibi tahribatsız deneye tabi
tutulmalıdır.

13 Yapım ve işçilik
13.1 Kalınlık ölçümü
İmalatı tamamlanan dram, teknik resimde belirtilen asgari kalınlığın muhafaza edilmesini sağlamak amacıyla,
EN 1714’e uygun kılavuz çizgiler üzerinde ultrasonik olarak kontrol edilmelidir.

13.2 Yuvarlaklıktan sapma


Silindirik gövdede yuvarlaklıktan sapma; aynı kesitteki en büyük ve en küçük çaplar arasındaki farkın, bu
çapların ortalamasının iki parçalı dramlar için % 1’inden, küreler ve üç parçalı dramlar için % 1,5’inden fazla
olmayacak şekilde sınırlandırılmalıdır.

13.3 Doğrusallık
Gövdenin silindirik bölümünün doğrusallıktan en büyük sapma değeri, silindirik bölümün uzunluğunun
% 0,3’ünü geçmemelidir.

14 Deney ve muayene
14.1 Deney levhaları
Yeni bir tasarımın ilk 40 adeti hariç olmak üzere, her 10 dramda bir deney levhası hazırlanmalı, bu deney
levhaları, mekanik deneyler için imal edilen her elli dramdan bir dram üzerinde Madde 14.2’de belirtilen
huusları sağlamalıdır.

14.2 Kaynaklı deney levhaları için şartlar

14.2.1 Deney levhaları, küresel kaplar durumunda ayrı düz deney levhalarının sağlanması hariç olmak
üzere, boyuna bir kaynak dikişinin ucundan hazırlanmalıdır.

14.2.2 Deney levhalarının her bir takımındaki kaynağın birleşik uzunluğu, kesme ve ıskartalar için uygun
toleranslara sahip olmalı ve gerekli olabilecek herhangi bir tekrar-deneyi ile beraber talep edilen deneyler için
malzeme hazırlamaya yeterli olmalıdır.

14.2.3 Deney levhaları için kullanılan malzeme, aynı dökümden veya dramın gövde levhalarınınkiyle aynı
şartnameye göre olmalı ve temsil edilen gövde levhası ile aynı kalınlıkta ve gövde levhasınınki gibi bir
kaynak prosedürüne sahip olmalıdır. Deney levhaları, kaynak edilecek boyuna dikişin ucuna sıkıca
tutturulmalı ve aşırı çarpılma veya eğilmeyi önlemek amacıyla kaynaklı olmalı ve uygun biçimde kenetlenmeli
veya takviyelenmelidir. Alternatif olarak, deney numuneleri, normal uzunluğuna göre daha fazla uzunlukta
yapılan silindirik kesitten tam bir halka kesilerek imal edilebilir veya küresel kap olması durumda, ayrı olarak
imal edilebilir.

14.2.4 Eğme deneyi için deney levhalarındaki kaynaklar, pürüzsüz ve aynı hizada olacak şekilde
düzenlenmeli, ancak bitişik levhaların yüzeyinden aşağıda olmamalıdır.

14.2.5 İmalat sırasında çarpılma meydana gelen deney levhalarının doğrultulması soğuk olarak
gerçekleştirilmelidir.

14.2.6 Deney levhaları, ana kaynak dikişlerinde olduğu gibi aynı standarda göre tahribatsız muayeneye tabi
tutulmalıdır.

18
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Bir deney levhasının tahribatsız muayenesinde, ana kaynak dikişinde normal onarım gerektirecek hata
bulgularına rastlandığında, deney parçalarının seçiminde bu hatalardan kaçınılmalıdır. Kaynaklı deney
levhalarının onarımlarına izin verilmemelidir.

14.2.7 Mamul durumundaki dramın basınç taşıyan bir kaynağında onarım gerekiyorsa, böyle bir onarımın da
deneye tabi tutulması gereklidir.

14.3 Deney numunelerinin sayısı


Deney levhalarının her bir setinden alınması gerekli numunelerin sayısı, Çizelge 2'ye uygun olmalıdır. Belirli
bir tipteki numunenin birden fazla gerekli olduğu durumda, numuneler mümkün olduğu kadar birbirine uzak
yerlerden alınmalıdır.

Çizelge 2 - Gerekli deney numunelerinin sayısı

Deney numunesi Kaynaktaki levhanın kalınlığı

10 mm veya daha az 10 mm’den fazla

Makro muayene 1 1

Enine çekme 1 1

Kök eğme 2 — 1)

Yüzey eğme 1 —

Darbe 3 3

1)
Sadece bir kenardan alın birleştirme için, bir kök eğme deneyi numunesi gereklidir.

14.4 Mekanik deneyler

14.4.1 Enine çekme deneyi


Her bir numune, EN 895’e uygun biçimde olmalıdır. Akma ve çekme dayanımı, ana metal için belirtilen asgari
değerden daha az olmamalıdır.

T1 ve T2 çekme numuneleri, mümkünse, Madde 14.2'de tarif edildiği gibi deney levhalarından kesilen,
dramın eksenine paralel şeritlerden imal edilmelidir. Şekil 6’da, deney parçalarının drama göre yönünün
mukayesesi görülmektedir. Gerektiğinde, T1 deney numunesi şekilde gösterildiği gibi dram ekseninin enine
kesilir. Şekil ve boyutlar, EN 895’te belirtildiği gibi olmalıdır. Deney numunesinin yüzü ve arkası işlenmemeli,
ancak dramın imal edildiği gibi bir yüzeyi temsil etmelidir.

Çekme deneyi, EN 10002-4’te belirtildiği şekilde gerçekleştirilmelidir.

14.4.2 Eğme deneyleri


Eğme deney parçası ve deneylerin yürütüleceği yöntem ve şartlar, EN 910’a uygun olmalıdır.

Kabın dışını veya içini temsil eden numunelerin işlenmemiş yüzeyleri, ana metalin haddelenmiş yüzeyi
tamamen kaldırılmayacak şekilde sadece hafifçe düzeltilmeli, ancak bitiştirilen levhaların haddelenmiş yüzeyi
biri diğeriyle aynı seviyede değilse, bir levhanın her bir yüzünde 1 mm'yi aşmayan bir derinliğe kadar işleme
yapılabilir.

Eğme deneyinin numuneleri, kaynak dikişine göre enine olarak kesilmelidir. Bu levhalar, tam kalınlıkta olmalı
ve levha kalınlığının 1,5 katından az olmayan bir genişliğe sahip olmalıdır. Kenarlar, deneye tabi tutulan
kalınlığın % 10’unu aşmayan bir yarıçapa yuvarlatılmış olmalıdır.

Enine iki eğme deneyi gerçekleştirilmelidir. Bir deney parçası, gerilime maruz kalan kabın dış yüzeyine
karşılık gelen yüzeyle, diğeri ise, gerilime maruz kalan kabın iç yüzeyine karşılık gelen yüzeyle deneye tabi

19
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

tutulmalıdır. Şekillendirme çapı, bükülmüş olan deney numunelerinin çevresi, deney numunelerinin
kalınlığının 3 katından daha fazla olmamalı ve deney, bükülen her iki kısım da birbirine paralel olana kadar
devam etmelidir.

Deneyin tamamlanması durumunda, numunenin dış yüzeyinde çatlak veya kusur bulunmamalıdır.

14.4.3 Darbe deneyi

14.4.3.1 Aşağıda belirtilen gerekler dışında, darbe deneyi (Charpy V-çentik) EN 10045-1'e göre
gerçekleştirilmelidir.

14.4.3.2 Deney sıcaklığı, asgari -50 °C’luk bir tasarım referans sıcaklığında en azından EN 13445-2’de
belirtilen değerde olmalıdır. Deney sıcaklığını kararlaştırmak için, mevcut dramın cidar kalınlığı kullanılır.

14.4.3.3 Aşağıdaki darbe deneyi numuneleri (bk. Şekil 7) alınmalıdır:

– Her bir ana malzemeden üç darbe deneyi numunesi,


– Boyuna kaynaklardan üç darbe deneyi numunesi,
– Çevresel kaynakların birinden üç darbe deneyi numunesi.

Açıklama
1 T1: Eksenin enine
2 T2: Eksene paralel
3 T1 ve T2: Eksene paralel

Şekil 6 - Çekme deneyleri için deney numunelerinin yerleşimi

20
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

14.4.3.4 Ana malzeme numuneleri için enine darbe deneyi parçaları, dram cidarından alınmalıdır. Çentik,
cidarın yüzeyine dik olmalıdır. Deney parçalarında, işlenmemiş dram cidarının iç ve dış yüzeyi ile sadece
dört yüzey işlenmelidir. 140 mm’ye eşit veya daha küçük dış çaplar için, boyuna darbe deneyleri, enine
deneylerin yerine uygulanabilir.

14.4.3.5 Kaynaklar için, kaynağın enine darbe deneyi parçaları alınmalıdır. Çentik, kaynağın merkezinde
olmalı ve dramın yüzeyine dik olmalıdır. Deney parçalarının altı yüzeyinin hepsi de işlenmelidir. Cidar
kalınlığı, 10 mm’lik genişlikteki son deney parçasına müsaade etmediğinde, genişlik, dram cidarının anma
kalınlığına uygulanabilir olduğu kadar yakın olmalıdır.

Üç numunenin ortalaması, Çizelge 3'te belirtilen değeri karşılamalıdır. Hiçbir numune, ortalama değerin
% 70'inden daha az bir değeri göstermemelidir.

Çizelge 3 - Darbe deneyi parçaları için asgari değer

Çekme dayanımı ≤ 750 MPa > 750 MPa


Malzeme Ana Kaynak Ana Kaynak

Do > 140 mm için darbe enerjisi 20 20 35 35


(J/cm2). Enine deney

Do ≤ 140 mm için darbe 16 16 28 28


enerjisi (J/cm 2). Boyuna deney

Açıklama
1 Çevresel kaynak
2 Boyuna kaynak

Şekil 7 - Charpy V-çentik deneyi için deney numunelerinin yerleşimi

14.4.4 Makro muayene


Makroskopik muayenede, tam bir ergime gözlenmeli ve Ek A'da tanımlanan herhangi bir montaj hatası veya
kabul edilemez kusur bulunmamalıdır.

14.5 Tamamlanan kaynakların tahribatsız muayenesi

14.5.1 Genel
Tam bir dış görsel muayeneyi takiben, tüm kaynaklı dikişler radyografi/radyoskopi veya radyografideki kadar
hassasiyeti kanıtlanmış olan başka bir yöntemle muayene edilmelidir.

21
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

14.5.2 Radyografi/radyoskopi
Radyografilerde, deney levhalarına karşılık gelen kaynak dikişleriyle birlikte, her bir dikişin tüm uzunluğu
dikkate alınmalıdır. Kaynak dikişinin tamamını kapsayacak şekilde yeterli bir örtüşme sağlanmalıdır.
Kaynaklar, EN 1435'de belirtildiği gibi X-ray radyografisi için genel gereklere uygun olarak radyografik
muayeneye tabi tutulmalıdır.

Görüntü kalitesi, EN 462-3 Sınıf B’ye uygun olmalıdır. Görüntüler muhafaza edilmelidir.

14.5.3 Kabul kriterleri


Kabul kriterleri, EN ISO 5817 Seviye C veya EN 12517 Seviye 2'ye göre belirtilmelidir.

14.6 Kaldırma noktaları


Kaldırma noktalarının monte edildiği durumlarda, tasarım, arıza olmaksızın azami brüt ağırlığın 2 katı
ağırlığında deneye tabi tutulan örnek bir kaldırma noktasındaki bir deney vasıtasıyla kanıtlanmalıdır.
İmalatta, her bir kaldırma noktası, azami brüt ağırlığında bir kaldırma deneyine tabi tutulmalıdır. Bu deneyler,
dramın harici ağırlıkları takılarak da gerçekleştirilebilir.

Kaldırma gözleri, EN 1290 ve EN 1291’e uygun olarak imalat partisinin % 10’u üzerinde çatlak kusurları için
deneye tabi tutulmalıdır. Kusur tespit edilmesi durumunda, partinin tamamı deneye tabi tutulmalıdır.

Yapısal kaynaklı birleştirmeler, imalat partisinin % 10’u üzerinde kusurlar için deneye tabi tutulmalıdır. Kusur
tespit edilmesi durumunda, partinin tamamı deneye tabi tutulmalıdır.

Forklift çatal yuvaları vasıtasıyla kaldırılması zorunlu olan dramlarda kaldırma deneylerinin gerçekleştirmesi
gerekmez.

14.7 Tekrar - deneyleri


Herhangi bir deney, gereksinimleri karşılamakta başarısız olduğunda, başarısız olan ile aynı türden iki tekrar-
deneyi de aynı deney levhasından alınmalı ve her ikisi de gereklere uygun olmalıdır. Bu tekrar-deneylerinin
biri veya ikisi uygunluk açısından başarısız olduğunda, bu deneylerle temsil edilen dramlar reddedilmelidir.

14.8 Basınç deneyi

14.8.1 Deneme basıncı deneyi


Her bir dram, tüm kaynak işlemleri ve ısıl işlemi tamamlandıktan sonra, fakat herhangi bir astarlama veya
içten ve dıştan kaplama işlemi gerçekleştirilmeden önce, deney basıncında bir hidrolik basınç deneyine
(Madde 14.8.2’ye uygun olarak pnömatik deney uygulanmadıkça) tabi tutulmalıdır.

Deney için bütün yastıklama parçaları, çıkıntılar ve diğer ataşmanlarda kullanılan birleştirme halkaları,
işletme görevi için kullanılacaklarla aynı boyutlarda ve aynı malzemeden olmalıdır.

Deney sırasında, dram dışı kuru olmalı ve kaynak dikişlerinin muayene edilmesi mümkün olmalıdır (iyi bir
erişim ve aydınlatma ile). Herhangi bir sızıntı ve görünür hiçbir kalıcı şekil bozukluğu bulunmamalıdır.

Cıvatalı bağlantıda sızıntı olduğunda, bu bağlantılar demonte edilmeli, sebebi tanımlanıp, düzeltilerek, dram
deneye tabi tutulmalıdır. Sızıntıyı gidermek için fazla tork uygulamaya müsaade edilmez.

14.8.2 Pnömatik deneyi


Alternatif olarak, verilen uygun güvenlik tedbirlerinin alınması şartıyla, hidrolik basınç deneyi, gazlı bir ortam
kullanılarak gerçekleştirilebilir. Güvenli bir çalışmanın sağlanması ve depolanan enerjinin açığa çıkmasını
muhafaza etmek için hidrolik deneyinde alınan tedbire göre daha fazla tedbir alınmalıdır. Basınç kaynak
ünitesi yalıtılmalı ve havalandırmalı olmalıdır; ayarlanmış deney basıncında 10 dakika içerisinde % 1,0’dan
daha fazla düşüş olmamalıdır.

Basınç daha sonra 6 bar’a düşürülmeli ve uygun bir tespit etme yöntemiyle, örneğin, sabun çözeltisi deneyi,
tüm kaynak dikişleri ve birleştirmeler sızıntılar için muayene edilmelidir.

22
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

14.9 Sızdırmazlık deneyi


Her bir dram, saplama, somun, birleştirme elemanları ve vanalarla kullanım için donatıldığında, asgari
6 bar’lık bir basınçta (örneğin; kuru hava veya azot kullanılarak) sızıntı deneyine tabi tutulmalıdır. Birleştirme
elemanları, sabun çözeltisiyle veya eşit hassasiyetteki bir yöntemle sızıntı için deneye tabi tutulmalıdır.

14.10 Nihai kontroller

14.10.1 Hacim
Dramın asgari hacmi (su kapasitesi) imalatçı tarafından garanti edilmelidir. Bu işlem, örneğin; boş ve su veya
başka sıvıyla doluyken tartılarak, gerçekleştirilebilir.

14.10.2 Dara ağırlığı


Her bir dramın ağırlığı % 1 hassasiyetle tartılmalı ve bu değer, isim levhası üzerine yazılmalıdır. Dara
ağırlığı; normal dolum prosedürlerine uygun, sökülebilir olmayan tüm bağlantı parçaları, içten ve dıştan
kaplamaları ihtiva etmelidir.

14.10.3 Görsel muayene


Her bir dram, nihai olarak içten ve dıştan muayeneye tabi tutulmalıdır. Bir dram, şartnameleri karşılama
hususunda başarısız olursa, bu dram düzeltilmeli veya reddedilmelidir.

15 Yeni tasarım deneyleri


15.1 Genel
Yeni tasarım deneyi, Madde 5.2.3’teki tasarım hesaplaması esas alınmış biçim ve kalınlıklar için ilgili
sınırlamaları karşılayan dramlarda gerekli değildir. Basınç için dışbükey uçlu dramlarda, tasarım, basınç
çevrim deneyi ve patlatma deneyi gerçekleştirilerek kanıtlanmalıdır.

15.2 Basınç çevrim deneyi


Tasarımı temsil eden imalatı tamamlanmış bir dram, deney basıncı ph olan üst basınç, ph’nin % 10’unu
geçmeyen düşük basınçta 12 000 çevrime tabi tutulmalıdır. Deneyin sonunda, basınçta herhangi bir sızıntı
olmaması durumunda, tasarım onaylanmalıdır.

15.3 Hidrolik patlatma deneyi


İsim levhası dahil olmak üzere tasarımı temsil eden bir dram (basınç çevrim deneyi için kullanılan dram
olabilir) patlatma deneyine tabi tutulmalıdır. Basınç, 5 bar/dakikayı geçmeyen bir oranda arttırılmalıdır. p h’nin
% 20 üzerindeki değerden daha düşük bir basınçta, bir uçta değişiklik veya başka plastik şekil bozukluğu
oluşmazsa, tasarım onaylanmalıdır.

Nihai patlatma, parçalanma olmaksızın gerçekleşmelidir.

Asgari patlatma basıncı aşağıdaki belirtildiği gibi olmalıdır:


- ph ≤ 60 bar için 2,25.ph,
- ph > 60 bar ve ≤ 120 bar için 2.ph,
- ph > 120 bar için 1,6.ph.

16 İşaretlenecek bilgi
16.1 İşaretleme
Dramlar, belgelendirmeyle birlikte ve gazın veya basınçlı kabın belirli işaretleri ile açıkça ve okunaklı bir
şekilde işaretlenmelidir. Bu işaretler, dram üzerine kalıcı şekilde iliştirilmelidir (örneğin; damgalı, kabartmalı
veya oymalı).

a) Aşağıdaki belgelendirme işaretleri uygulanmalıdır:

- Bu standardın numarası, yani TS EN 14208,


- Uluslararası trafikte motorlu taşıtların ayırt edici işaretleriyle belirtilen, onay ülkesini tanımlayan
karakter/karakterler,

23
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

- Işaretleme yetkisi olan ülkenin yetkili otoritesi tarafından tescillenen muayene kuruluşunun tanıtım
işareti veya damgası,
- Bölme işareti ile ayrılmış olarak, ayı (iki basamak) müteakiben yılı (dört basamaklı) belirtilecek şekilde
başlangıç muayenesinin tarihi (yani; "/"),

b) Aşağıdaki işletme işaretleri uygulanmalıdır:


- Önünde “PH" harfleri ve sonunda "BAR" harfleri olan deney basıncı (bar),
- Kalıcı olarak bağlanan bütün birleşik parçalar da dahil, sonunda “KG” harfleri olan dara ağırlığı (boş
kütlesi) (kg). UN No. 1965 hidrokarbon gaz karışımı, sıvılaştırılmış, n.o.s. basınçlı kaplar hariç olmak
üzere, bu ağırlık; vana kütlesi, vana kapağı veya vana mahfazası ya da herhangi bir kaplamayı ihtiva
etmez. Dara ağırlığı, son basamağı yukarı değere yuvarlanan üç basamaklı rakamla ifade edilir,
- Sonunda “MM” harfleri olan, dramın garanti edilen asgari et kalınlığı (mm). Bu işaret, UN No. 1965
hidrokarbon gaz karışımı, sıvılaştırılmış, n.o.s. için kullanılan basınçlı kaplarda gerekmez.
- Sıvılaştırılmış gazlar olması halinde, sonunda “L” harfi olan, son basamağı aşağı değere yuvarlanan
üç basamaklı rakamla ifade edilen su kapasitesi (litre). Asgari veya anma su kapasitesi değeri bir
tamsayı ise, ondalık noktadan sonraki basamak ihmal edilebilir.

c) Aşağıdaki imalat işaretleri uygulanmalıdır:


- Herhangi bir vana için dişin tanımlanması(örn., 25E). Bu işaret UN No. 1965 hidrokarbon gaz karışımı,
sıvılaştırılmış, n.o.s. için kullanılan dramlarda gerekmez,
- Yetkili otorite tarafından tescillenen imalatçısının işareti. İmalat ülkesi, onaylandığı ülkeden farklı
olduğunda, o zaman imalatçının işareti, uluslararası trafikte motorlu taşıtların ayırd edici işaretleri ile
belirtildiği gibi imalatçı ülkeyi tanımlayan karakter/karakterlerin öncesinde olmalıdır. Ülke işareti ve
imalatçı işareti, boşluk veya bölme işaretiyle ayrılmalıdır,
- İmalatçı tarafından verilen seri numarası,
- Hidrojen gevrekliği riski olan gazların taşınması için tasarlanan dramlar olması durumunda, çeliğin
uyumluluğunu gösteren "H" harfi (bk. EN ISO 11114-1),

d) Yukarıdaki işaretler üç grup halinde yerleştirilmelidir.


- İmalat işaretleri, üst gruplandırmada yer almalı ve yukarıda verilen sırayla ardışık şekilde gözükmelidir.
- Orta gruplandırmada, çalışma basıncının (gerekli olduğu zaman) hemen önünde yer alan deney
basıncı bulunmalıdır.
- Belgelendirme işaretleri alt gruplandırmada yer almalı ve yukarıda verilen sırayla gözükmelidir.
- Diğer işaretlere, düşük gerilme alanlarında uygulanması ve zararlı gerilme yoğunluğu oluşturacak bir
boyut ve derinlikte olmaması kaydıyla yan cidarlar dışındaki alanlarda izin verilir. Bu tür işaretler,
gerekli işaretler ile çelişmemelidir.
- Önde bulunan işaretlere ilave olarak, her bir dramda, kullanılacağı ülkenin yetkili otoritesi tarafından
tescillenen muayene kuruluşunun son periyodik muayenesi ve tescilli işaretinin (bölme işareti (yani; "/")
ile ayrılmış olan, ayı (iki basamak) müteakiben yıl (iki basamaklı) tarihini belirten bir işaretleme
olmalıdır.

Aşağıdaki bilgilerin kalıcı şekilde işaretlenmesi tercihe bağlıdır:

- Dramın uygun olduğu gazlar ve sıvılaştırılmış gazlar olması durumunda, dolum ağırlığı.

16.2 İşaretlemenin konumu ve ölçüsü


Zorunlu işaretlemeler, dramın başlığına kaynatılan bir levha üzerinde veya dramın kalıcı bir parçası olan bir
mahfaza parçasına, desteğe veya diğer parçaya sıkıca sabitlenmiş bir levha üzerinde yapılmalıdır. Levhada
tekrar-deneyi tarihlerini işaretlemek için boşluk bulunmalıdır. Bu levha, tekrar-damgalama için erişilebilir
şekilde yerleştirilmiş olmalı, ancak normal elleçleme şartlarında hasara uğramamalıdır.

Tercihe bağlı olan işaretleme, ayrı bir levha üzerinde gerçekleştirilebilir.

Seri numarası en az 10 mm yüksekliğinde karakterler, en az 5 mm yüksekliğinde diğer işaretler olacaktır.

17 Kayıtlar
Her bir dram partisi için Madde 14 ve Madde 15’te belirtilen deneylerin sonuçlarının kaydı yapılmalıdır.
Tatmin edici şekilde sonuçlanan parti deneyleri, Ek B’de tipik bir örneği verilen parti deneyi sertifikasına
kaydedilebilir.

24
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Ek A
Kaynaklı çelikten imal basınçlı dramların görsel muayenede red
kararının verilmesi için şartlar ile kusurların tarif edilmesi ve
değerlendirilmesi
A.1 Giriş
Kaynaklı çelik bir dramın imalatı sırasında birkaç çeşit kusur ortaya çıkabilir. Bu tür kusurlar, mekanik
kusurlar veya malzeme kusurları olabilir. Bu kusurlar, kullanılan ana malzemeden, imalat prosesinden, ısıl
işlemlerden, işaretleme çalışmalarından veya imalat sırasındaki diğer durumlardan kaynaklanabilir.

Bu Ek’in amacı, en sık rastlanan imalat kusurlarını tanımlamak ve gözle muayene yapacak kişiler için
reddetme kriterlerini belirlemektir. Bununla birlikte muayeneyi yapacak kişinin, gözle muayene esnasında
kusur bulması ve onu değerlendirip doğru karar verebilmesi için, geniş saha deneyiminin ve doğru
muhakeme yeteneğinin olması gereklidir (bk. EN ISO 5817).

A.2 Genel

A.2.1 Görsel muayene EN 970’e uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Bu husus, iyi şartlarda içten ve dıştan
görsel muayene gerçekleştirmek için gereklidir. Yeterli şiddette aydınlatma için, uygun ışık kaynakları
kullanılmalıdır, örneğin, 50 lux.

Metal yüzeyi ve özellikle iç cidarın yüzeyi temiz, kuru olmalı ve ciddi kusurların görülmesini engelleyen
paslanma, korozyon ve pullanma olmamalıdır. Gerektiğinde, muayeneye devam edilmeden önce, yüzey,
uygun yöntemlerle kontrollü şartlar altında dikkatlice temizlenmelidir.

Bu görsel muayenenin, çevresel kaynak sonrası gerçekleştirilmesi halinde, boynun iç bölgesi bir introskop,
dişçi aynası veya uygun başka bir aletle incelenmelidir.

A.2.2 Kusurlar, Çizelge A.1’e göre onarılabilir. Kullanılan herhangi bir onarım yöntemi, dramların emniyetini
bozmayacak şekilde olmalıdır. Zarar verici yeni kusurların ortaya çıkmasını önlemek için çok dikkat
edilmedir.

Bu tür bir tamirden sonra, dram yeniden muayene edilmeli ve gerekliyse, cidar kalınlığı tekrar kontrol
edilmelidir.

A.3 İmalat kusurları


En sık rastlanan imalat kusurları ve bunların açıklamaları, Çizelge A.1’de verilmiştir. Onarım veya reddetmek
için red sınırları bu çizelgede verilmiştir. Bu red sınırları, kayda değer bir saha deneyimiyle oluşmuştur. Bu
sınırlar, her boyutta ve tipteki dram ve kullanım şartları için geçerlidir. Bununla birlikte, bazı müşteri talepleri,
bazı dram tipleri veya bazı özel kullanım şartları için daha katı kıstaslar gerekebilir. Kaynak kusurlarının
onarımı veya reddedilmesi için red sınırları, EN ISO 5817 C seviyesine uygun olmalıdır.

A.4 Reddedilen tüpler


Reddedilen tüm dramlar, kullanım dışı bırakılmalıdır.

25
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Çizelge A.1 - Kaynaklı basınçlı çelik dramların imalat kusurları ve red kriterleri

Kusur Tarif Şartlar ve/veya Onarım veya kullanılamaz


faaliyetler hale getirilmeli
Şişkinlik Dramda gözle görünür şişme Böyle kusura sahip bütün Kullanılamaz hale
dramlar getirilmeli
Çökme Dış çapın % 1’inden daha fazla Çöküntü derinliği, dramın Mümkünse, dramın ısıl
derinliği olan ve metal kaybına dış çapının %3’ünü işleme tabi tutulmasını
sahip olmayan ve hiç nüfuz aştığında veya müteakiben, onarım
etmeyen, dramdaki bir çöküntü yapılmalı veya kullanılamaz
(bk. Şekil A.1) hale getirilmeli

Mümkünse, dramın ısıl


Çöküntü çapı, derinliğin 15 işleme tabi tutulmasını
katından az olduğunda müteakiben, onarım
yapılmalı veya kullanılamaz
hale getirilmeli
Kesik veya oyuk Dram cidar kalınlığının Kesik veya oyuk derinliği Mümkünse
% 5’ni aşan derinliğindeki ve cidar kalınlığının % zımparalayarak
dağıtılmış olan veya metal 10’unu aştığında, veya onarılmalı (bk. Not 1.)b
kaybının olduğu bölgelerdeki uzunluğu dramın dış veya kullanılamaz hale
şiddetli darbe izi çapının % 25’ini getirilmeli
aştığında.

Laminasyon Dram cidarının malzemesindeki - İç taraftaki kusur: Böyle Mümkünse


katmanlaşma veya bazen kusurlara sahip bütün zımparalayarak
süreksizlik veya çatlak olarak dramlar onarılmalı (bk. Not 1.)b
katmanlaşma (bk. Şekil A.2) veya kullanılamaz hale
getirilmeli

- Dış taraftaki kusur: Mümkünse


Böyle kusurlara sahip zımparalayarak
bütün dramlar onarılmalı (bk. Not 1.)b
veya kullanılamaz hale
getirilmeli
Çatlak Metalde çatlaklık veya yarık - Böyle kusurlara sahip Kullanılamaz hale
bütün dramlar getirilmeli
İç vana Çentikler, kesikler, yanıklar veya - Tasarım müsaade Onarılmalı
göbeğinin vida tolerans dışı şeklinde hasar ettiğinde, tekrar diş
dişlerinde hasar gören vida dişleri çekilebilir ve uygun vida
dişi mastarıyla tekrar
kontrol edilir ve dikkatlice
görsel olarak yeninden
muayene edilir. Uygun
sayıda etkin vida dişi
sağlanmalıdır.

- Onarılabilir değilse Kullanılamaz hale


getirilmeli
Tasarım Tasarım çizimiyle uygunsuzluk Böyle kusurları ihtiva Mümkünse onarılmalı
çizimiyle (örneğin; kalınlıkta eksiklik, eden bütün dramlar veya kullanılamaz hale
uygunsuzluk kararlılık, doğrusallıktan sapma, getirilmeli
biçim ve boyutlar)

26
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Çizelge A.1 - devamı

Kusur Tarif Şartlar ve/veya Onarım veya


faaliyetler kullanılamaz hale
getirilmeli
Okunmayan, Metal zımba vasıtasıyla Böyle kusurları ihtiva Mümkünse onarılmalı
değiştirilmiş işaretleme eden bütün dramlar veya kullanılamaz hale
veya yanlış getirilmeli
damgalama

Not 1 - Zımparalama ile herhangi bir onarımdan sonra, kalan cidar kalınlığının, garanti edilen asgari cidar
kalınlığının üzerinde olduğu kontrol edilmelidir.

Not 2 - İmalatçı, bir vana göbeğini çıkartmak için gerekli eksenel yükün, boş dramın ağırlığının 10
katından daha büyük (en az 1 000 N) olmasını sağlamalıdır. Ayrıca vana - bileziğini döndürmek için gerekli
asgari tork ise 100 Nm'den daha büyük olmalıdır.

Şekil A.1 - Çentik

Şekil A.2 - Laminasyon

27
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Ek B
(Bilgi için)

Tasarım deneyi ve parti deneyi sertifikaları için örnekler


B.1 Tasarım deneyi sertifikası
KAYNAKLI BASINÇLI DRAMLA ilgili olarak ............................................esas alınarak

TS EN 14208’e uygun olarak .....................…………(Yetkili kuruluş)………..…… tarafından düzenlenmiştir.

Sertifika No. .................................. Tarih…………………………………………….

Dramın tipi......................................................
(Sertifika uygulamalarına sahip dram ailesinin tanımı)

ph............................. Do.................................. a1.............. b1...............

İmalatçı veya temsilci........................................................................


(İmalatçı veya temsilcisinin adı ve adresi)

..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................

Eklenmiş tasarımın temel özellikleri ve dramın tasarım deneyinin sonuçlarının ayrıntıları.

Bütün bilgiler ….……….………………………. den sağlanabilir.

(Onay kuruluşun adı ve adresi)

..........................................................................................................
..........................................................................................................

Tarih………………… Yer…………………………….

……………..(İmza)

B.2 Tasarım deneyi sertifikası kullanımı için yorumlar


a) Dram tasarımının ayrıntıları ile birlikte eden tasarım deneyi sonuçları iliştirilmelidir.
b) Dram tasarımın, özellikle aşağıda belirtilen temel özellikleri gösterilmelidir.
- Tasarım deneyi gerçekleştirilmiş dramın boyuna kesiti, aşağıda gösterildiği gibidir:
- İmalatçı tarafından uygulanacak tasarım toleranslarının belirtildiği, azami dış çapı (Do),
- Dram cidarının garanti edilen asgari cidar kalınlığı (a1),
- İmalatçı tarafından uygulanacak tasarım toleranslarının gösterilmesiyle, bombeli ucun
hesaplanan, asgari cidar kalınlığı (b1).
- Su kapasitesi veya kapesiteleri,
- Hidrolik deney basıncı, ph,
- İmalatçı adı, resim no’su ve tarih,
- Dram tasarımının adı,
- Madde 4’e göre malzeme [yapı/kimyasal bileşeni/imalat yöntemi/ısıl işlem/garanti edilen mekanik
özellikler (çekme gerilimi-akma gerilimi)].

28
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

B.3 İmalat partisi deneyi sertifikası


TS EN 14208’in uygulanması………………………………………………….

Muayene kuruluşu……………………………………………………………….

Tarih……………………………………………………………………………….

Tasarım sertifikası No……………………………………………………………

Dramın tanımı………………………………………………………….………….

İmalat deney no………………… dan……………………………..ya

İmalatçı………………………………………………………….………………….

(İsim ve adres)
……………………………………………………………………………………….

Ülke ......................................................... İşaret ....................................

Sahibi ……………………………………………………………………………….

(İsim ve adres)
……………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………….

Müşteri………………………………………………………………………..…….

(İsim ve adres)
……………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………….

29
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Çizelge B.1 - İmalat deneyleri - Dram numunelerinde ölçmeler

Ölçülen asgari kalınlık


Kütle (boş)
Parti No…….dan Su kapasitesi
Deney No.
No ..……’ya kadar (L) Bombeli
kg Cidar

(mm)
(mm)

30
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Çizelge B.2 - Kimyasal bileşim

31
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Çizelge B.3 - İmalat deneyleri – Numune tüplerde yapılmış mekanik deneyler

Çekme deneyi Hidrolik


patlatma
Isıl deneyi
Deney Akma Çekme Eğme
işlem
No. EN 10002-1’e gerilmesi Gerilmesi deneyi
No.
uygun deney Rea Rm
parçası
bar
MPa MPa

Belirlenmiş asgari değerler

TS EN 14208 Madde 14 ila Madde 15’te verilen özellikler doğrultusunda kontrolleri memnun edici bir şekilde
gerçekleştirdiğimi bu vesile ile imzalayarak beyan ediyorum.

Özel hatırlatmalar …………………………………………………….………………..…………


…………………………………………………………………………………………..……………
Genel hatırlatmalar ……………………………………………….………………………………
……………………………………………………………………..…………………………………
………………….. yerde……………………………..tarihinde sertifikalandırılmıştır.

…………………………………
Muayene edenin imzası

…………… (Muayene kuruluşu)………………………..nı temsilen.

32
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Ek C
(Bilgi için)

Bu standard kullanılırken modüllerin uygunluk değerlendirmesi için


uygulama kılavuzu

Çizelge C.1, RID/ADR, Madde 6.2.1.4.4 (b) ve taşınabilir basınçlı ekipmanlarla ilgili Konsey Direktifi
99/36/EC’ye göre mamulün uygunluğunu değerlendirirken kullanmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu çizelge,
modüllerde belirtilen bazı gereklerin standard ile nasıl karşılanacağını gösterir. Çizelge, modüllerin
desteklenmesinde referans için standardın bütün bölümlerinin mevcut olması bakımından EN 14208’in tüm
gereklerinin karşılanması esasına göre hazırlanmıştır. Standardda belirtilen ve modüllerin gerektirdiği
deneyler ve muayeneler arasında sıkı bir bağlantı vardır; örneğin, taşınabilir gaz dramlarının onaylanmasını
sağlamak için deneyler ve muayeneler yeterlidir. Standard ile dokümantasyon arasında bir bağ
kurulduğunda, standard, gerekleri tamamen yerine getirmeyebilir, ancak gerekli bilgilerin bazısı veya büyük
bir kısmını sağlar.

Modüllere ait tam metin, Avrupa Topluluğu Resmi Gazetesi, No 1999-06-01, L 138’de bulunabilecek Konsey
Direktifi 99/35/EC Ek IV, Bölüm I’de verilmiştir. İlâve olarak, Direktif ayrıca EK V’te tarif edildiği gibi taşınabilir
basınçlı ekipmanlar kategorisine göre tek veya birleşik olarak, belirtilmiş modüllerin uygulanmasını gerektirir.

Bu standarda uyumluluk, tüm deneylerin ve onayların uygulanmasını gerektirir. Çizelge, deneylerin ve


onaylamaların her modüldeki veya Direktif 99/36/EC’de öngörüldüğü gibi birleşik modüldeki ilgili özelliğe
ilişkilendirmeyi mümkün kılmak için tasarlanmıştır.

Çizelge C.1- Direktifin maddeleri

Modül Modülün Özellikler Bu standardın


maddesi maddesi
A (A.1’in 3 Genel tanımlama 1
içerdiği
gibi)
3 Kavramsal tasarım 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
3 Kabul edilen çözümlerin tarifi 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
3 Tasarım hesaplarının sonuçları 5

Uygulanan muayenelerin sonuçları 10, 14,15, 17


3 Deney raporları 17, Ek B

A1 İmalatçı tarafından nihai değerlendirme 14


Onaylanmış Kuruluş tarafından beklenmedik ziyaretler 14, 15’ten seçilen
sırasında nihai değerlendirme

B 3 Genel tanımlama 1
3 Kavramsal tasarım 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
3 Kabul edilen çözümlerin tarifi 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
3 Tasarım hesaplarının sonuçları 5

Uygulanan muayenelerin sonuçları 10, 14,15, 17


3 Deney raporları 17
3 Deneylerle ilgili bilgi 14, 15
4.1 Tasarım ve imalat ile ilgili teknik dokümantasyon 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
4.1 Malzemeler 4

33
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Çizelge C.1- devamı

Modül Modülün Özellikler Bu standardın


maddesi maddesi
4.2 Direktifin özelliklerini karşılayacak çözümler 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16;
standardın
RID/ADR’de
listelendiğinin kontrol
edilmesi
4.3 Muayeneler ve deneyler 10, 14, 15
5 AT tip - muayene sertifikası hazırlama B.1

B1 3 Genel tanımlama 1
Kavramsal tasarım 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
İmalat resimleri
Kabul edilen çözümlerin tarifi 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
Destekleyici kanıt, deney sonuçları 10, 14, 15, 17
Tasarım hesaplarının sonuçları 5
4.1 Teknik dokümantasyon Bu standard (EN)
4.2 Direktifin özelliklerini karşılayacak çözümler 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16;
standardın
RID/ADR’de
listelendiğinin kontrol
edilmesi
4.3 Uygulanan direktifin şartlarının belirlenmesi 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13’e
uygunluk, 14, 15’teki
deneylerden
başarıyla geçmesi
5 AT tip-muayene sertifikası hazırlama Tasarım deneyleri ve
sonuçları dikkate
alınmadan Ek B.1

C1 1 AT tip muayenesi sertifikası Tasarım deneyleri ve


sonuçları dikkate
alınmadan Ek B.1
2 Mamulün tipe uygunluğu 10, 14

4 Nihai değerlendirme 10, 14

D 1 AT tip veya tasarım muayene sertifikası B.1


3.1 Teknik dokümantasyon Bu standard (EN)

AT tip veya tasarım muayene sertifikası B.1


3.2 Muayene ve deneyler 10, 14
3.2 Muayene raporu ve deney bilgileri 17
4.2 Muayene raporu ve deney bilgileri 17
4.4 Ziyaretler sırasında deney 14’ten seçilen

D1 2 Genel tanımlama 1
2 Kavramsal tasarım ve imalat çizimleri 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
2 Kabul edilen çözümlerin tanımı 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16

34
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Çizelge C.1 - devamı

Modül Modülün Özellikler Bu standardın


maddesi maddesi
2 Tasarım hesaplarının sonuçları 5

Uygulanan muayeneler vb. 10, 14,15,

Muayene sonuçları 17, Ek B


2 Deney raporları 17, Ek B
4.2 Muayeneler ve deneyler 14, 15
4.2 Muayene raporları ve deney bilgileri 17, Ek B
5.2 Muayene raporları ve deney bilgileri 17, Ek B
5.4 Ziyaretler sırasında deney 14, 15’ten seçilen

E 1 AT tip muayene sertifikası Ek B.1


3.1 Teknik dokümantasyon Bu standard (EN)

AT tip muayene sertifikası Ek B.1


3.2 Muayeneler ve deneyler 10, 14
3.2 Muayene raporları ve deney bilgileri 17, Ek B
4.2 Teknik dokümantasyon Bu standard (EN)
4.2 Muayene raporları ve deney bilgileri 17, Ek B
4.4 Ziyaretler sırasında deney 14’ten seçilen

E1 2 Genel tanımlama 1
2 Kavramsal tasarım ve imalat resimleri 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
2 Kabul edilen çözümün tanımı 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 16
2 Tasarım hesaplarının sonuçları 5

Uygulanan muayenelerin sonuçları 10, 14,15

17, Ek B
2 Deney raporları 17, Ek B
4.2 Muayene ve deneyler 14, 15
4.2 Muayene raporları ve deney bilgileri 17, Ek B
5.2 Teknik dokümantasyon 17, Ek B
5.2 Muayene raporları ve deney bilgileri 14, 15’ten seçilen
5.4 Ziyaretler sırasında deney
Ek B.1
Bu standard (EN)
F 1 AT tip/tasarım muayene sertifikaları
Ek B.1
2 AT tip/tasarım muayene sertifikaları 10, 14
3 Uygun muayene ve deneyler 17
4.1 Nihai muayene ve sızdırmazlık deneyleri 17
4.2, 4.3 Uygunluk sertifikası 17, Ek B.3
G 2 Teknik dokümantasyon Bu standard (EN)

3 Genel tanımlama 1
3 Kavramsal tasarım 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13
3 Kabul edilen çözümlerin tanımı 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13, 15
4 Tasarım ve konstrüksiyonun muayenesi 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13

35
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Çizelge C.1 - devamı

Modül Modülün Özellikler Bu standardın


maddesi maddesi
4.2 Uygun deneyler 14, 15
Teknik dokümantasyonun incelenmesi Bu standard (EN)
4.2 Kullanılan malzemenin değerlendirilmesi 4
4.2 Nihai muayene 14
4.2 Sızdırmazlık deneyleri 14
1
H 3.1 Taşınabilir basınçlı ekipman hakkında bilgi
3.2 Standardlar dahil teknik tasarım şartnameleri Bu standard (EN)
3.2 İmalattan önce, sırasında ve sonra uygulanacak muayene 17, Ek B
ve deneyler
3.2 Muayene raporları ve deney bilgileri 7, 8, 9, 10
4.2 Analizlerin, hesaplamaların sonuçları 5

Deneylerin sonuçları 10, 14,15, 17


4.2 İmalatta kalite kayıtları, muayene raporları ve deney 17, Ek B
bilgileri
4.4 Ziyaretler sırasında deney 14, 15’ten seçilen

H1 1(b) Teknik tasarım şartnameleri Bu standard (EN)

1(b) Uygun teknik tasarım şartnameleri için gerekli, destekleyici 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,


kanıtlar 11, 12, 13, 17;
standardın
RID/ADR’de
listelendiğinin kontrol
edilmesi
1(b) Deneylerin sonuçları 10, 14, 15, 17
1(c) Direktifin gereklerini karşılayacak tasarım 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10,
11, 12, 13’e uygunluk
2 Ziyaretler sırasında deney 14, 15’ten seçilen

36
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.
ICS 23.020.30 TS EN 14208:2004-12
EN 14208:2004

Kaynaklar
[1] EN 444, Non-destructive testing - General principles for radiographic examination of metallic materials
by X and gamma-rays

[2] EN 629-2, Transportable gas cylinders - 25E taper thread for connection of valves to gas cylinders -Part
2: Gauge inspection

[3] EN 875, Destructive tests on welds in metallic materials - Impact tests - Test specimen location, notch
orientation and examination

[4] EN 1290, Non-destructive examination of welds - Magnetic particle examination of welds

[5] EN 1712, Non destructive examination of welds - Ultrasonic examination of welded joints -
AcceptanceLevels

[6] EN 1713, Non-destructive examination of welds - Ultrasonic examination - Characterization of


indications in welds

[7] EN 10002-1, Metallic materials - Tensile testing - Part 1: Method of test at ambient temperature

[8] EN 10002-2, Metallic materials - Tensile testing - Part 2: Verification of the force measuring system of
the tensile testing machines

[9] EN 10045-2, Metallic materials - Charpy impact test - Part 2: Verification of the testing machine
(pendulum impact)

[10] EN 10120, Steel sheet and strip for welded gas cylinders

[11] EN 10246, Non-destructive testing of steel tubes - Magnetic particle inspection of seamless and welded
ferromagnetic steel tubes for the detection of surface imperfections

[12] EN ISO 11116-2, Gas cylinders - 17E taper thread for connection of valves to gas cylinders - Part 2:
Inspection gauges (ISO 11116-2:1999)

[13] EN ISO 13920, Welding - General tolerances for welded constructions - Dimensions for lengths and
angles - Shape and position (ISO 13920:1996)

[14] ISO 3879, Welded joints - Recommended practice for liquid penetrant testing

[15] 99/36/EC, Council Directive 1999/36/EC of 29 April 1999 on transportable pressure equipment

[16] RID, Regulations concerning the International Carriage of Dangerous Goods

[17] ADR, European agreement on the International Carriage of Dangerous Goods by Road

37
TÜRK STANDARDLARININ TELiF HAKKI TSE'YE AiTTiR. STANDARDIN BU NÜSHASININ KULLANIM iZNi TSE TARAFINDAN
4K METAL MAKiNA iMALAT iNSAAT MÜHENDiSLiK VE NDT SAN. TiC. LTD. STi.'A VERiLMiSTiR. BASILMA TARiHi: 19.07.2016
TSE'DEN iZiN ALINMADAN STANDARDIN BiR BÖLÜMÜ/TAMAMI iKTiBAS EDiLEMEZ, ÇOGALTILAMAZ.